Бүлэг: 1979
МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ
2001 оны 2 дугаар сарын 1-ний өдөр
Улаанбаатар хот
ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ТУХАЙ
НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ
НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ
1 дүгээр зүйл.Хуулийн зорилт
Хэвлэх
1.1.Энэ хуулийн зорилт нь эрчим хүчний нөөцийг ашиглан эрчим хүч үйлдвэрлэх, дамжуулах, түгээх, диспетчерийн зохицуулалт хийх, хангах үйл ажиллагаа эрхлэх, эрчим хүчний барилга байгууламж барих болон эрчим хүчийг хэрэглэхтэй холбогдон үүссэн харилцааг зохицуулахад оршино.
2 дугаар зүйл.Эрчим хүчний тухай хууль тогтоомж
Хэвлэх
2.1.Эрчим хүчний тухай хууль тогтоомж нь энэ хууль, түүнтэй нийцүүлэн гаргасан хууль тогтоомжийн бусад актаас бүрдэнэ.
2.2.Сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрийг ашиглан эрчим хүч үйлдвэрлэх, нийлүүлэхтэй холбогдсон харилцааг тусгай хуулиар зохицуулна.
/Энэ хэсгийг 2007 оны 1 дүгээр сарын 11-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
2.3.Цөмийн эрчим хүч ашиглахтай холбогдсон харилцааг Цөмийн энергийн тухай хуулиар нарийвчлан зохицуулна.
/Энэ хэсгийг 2009 оны 7 дугаар сарын 16-ны өдрийн хуулиар нэмсэн/
2.4.Эрчим хүчийг үр ашигтай хэрэглэх, хэмнэхтэй холбогдсон харилцааг тусгай хуулиар зохицуулна.
/Энэ хэсгийг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
2.5.Монгол Улсын олон улсын гэрээнд энэ хуульд зааснаас өөрөөр заасан бол олон улсын гэрээний заалтыг дагаж мөрдөнө.
/Энэ хэсгийг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
/Энэ хэсгийн дугаарт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
3 дугаар зүйл.Хуулийн нэр томъёоны тодорхойлолт
Хэвлэх
3.1.Энэ хуульд хэрэглэсэн дараах нэр томьёог дор дурдсан утгаар ойлгоно:
3.1.1."эрчим хүч" гэж эрчим хүчний нөөц, түүнийг ашиглан хэрэглэгчийн хэрэгцээнд зориулан үйлдвэрлэсэн цахилгаан, дулаан, шугам сүлжээгээр дамжуулан хэрэглэгчид түгээх метаны хийг;
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
3.1.2."эрчим хүчний нөөц" гэж цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэх зориулалтаар ашиглаж болох бүх төрлийн түлш, сэргээгдэх болон бусад эх үүсвэрийг;
3.1.3."түлш" гэж цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэхэд ашиглагдах бүх төрлийн нүүрс, занар, мазут, газрын тос, уран ба торийн хүдэр, тэдгээрийн дагавар бүтээгдэхүүн болон баяжмал, байгаль дээр оршиж байгаа биомасс, бусад органик материал, хийн түлшийг;
3.1.4."эрчим хүчний эх үүсвэр" гэж эрчим хүчний нөөцийг ашиглан хэрэглэгчийн хэрэгцээнд зориулж цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэж байгаа байгууламжийг;
3.1.5."нэгдсэн сүлжээ" гэж цахилгаан хангамжийн үйлчилгээ үзүүлж байгаа хоорондоо холбогдсон эх үүсвэр, дамжуулах, түгээх сүлжээний нэгдлийг;
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
3.1.6."нэгдсэн сүлжээний дүрэм" гэж нэгдсэн сүлжээний бүрэлдэхүүн хэсгийн техникийн үйл ажиллагааг зохицуулсан хэм хэмжээг;
3.1.7."цахилгаан дамжуулах сүлжээ" гэж нэгдсэн сүлжээ үүсгэж байгаа цахилгаан дамжуулах зориулалт бүхий 110 кв, түүнээс дээш хүчдлийн шугам, дэд станц, түүнчлэн энэ сүлжээнд холбогдсон, эсхүл техник, технологийн хувьд энэ сүлжээнд хамрагдах шаардлагатай бусад хүчдлийн шугам, дэд станцыг;
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан/
3.1.8."цахилгаан түгээх сүлжээ" гэж эх үүсвэрээс шууд холбогдсон болон цахилгаан дамжуулах сүлжээний дэд станцаас хэрэглэгчийн тоног төхөөрөмж хүртэлх цахилгаан түгээх зориулалт бүхий 110кВ, түүнээс доош шугам, дэд станцыг;
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан/
3.1.9."эрчим хүчний барилга байгууламж" гэж эрчим хүчний эх үүсвэр, дамжуулах, түгээх шугам, дэд станц болон технологийн зориулалттай бусад байгууламжийг;
3.1.10."эрчим хүчний барилга байгууламж барих" гэж эрчим хүчний эх үүсвэр, дамжуулах, түгээх шугам, дэд станцыг барьж байгуулах, технологийн үндсэн тоноглолд техникийн шинэчлэл хийх, сэргээн засварлах, өргөтгөх үйл ажиллагааг эрх бүхий байгууллагаар гүйцэтгүүлэхийг;
3.1.11."төвлөрсөн дулаан хангамж" гэж дулаан, цахилгааныг хослон үйлдвэрлэдэг болон дулааныг дангаар үйлдвэрлэдэг эх үүсвэрээс диспетчерийн зохицуулалттайгаар, эсхүл төв суурин газрын нийт хэрэглээний 50 хувиас дээш хэсгийг шугам сүлжээгээр хангах үйл ажиллагааг;
3.1.12."төвлөрсөн дулаан хангамжийн дүрэм" гэж төвлөрсөн дулаан хангамжийн бүрэлдэхүүн хэсгийн техникийн үйл ажиллагааг зохицуулсан хэм хэмжээг;
3.1.13."дулаан дамжуулах сүлжээ" гэж эрчим хүчний эх үүсвэрээс дулаан хуваарилах төв хүртэлх дулааны шугам, тоног төхөөрөмжийг;
3.1.14."дулаан түгээх сүлжээ" гэж дулаан хуваарилах төв, түүнээс хэрэглэгчийн тоног төхөөрөмж хүртэлх дулааны шугам, тоног төхөөрөмжийг;
3.1.15."халаалтын улирал" гэж барилга, байгууламжийг дулаанаар хангах шаардлагатай, хүний ажиллаж амьдрах таатай нөхцөлийг бүрдүүлэх зорилгоор олон жилийн цаг агаарын дундаж үзүүлэлтэд тулгуурлан тогтоосон хугацааг;
3.1.16."эрчим хүчээр хангагч" гэж эрчим хүчний зохицуулалттай, эсхүл зохицуулалтгүй хангалт эрхлэх тусгай зөвшөөрөл бүхий хуулийн этгээдийг;
3.1.17."эрчим хүчний зохицуулалттай хангалт" гэж энэ хуулийн 8 дугаар зүйлд заасан эрчим хүчний зохицуулах хорооноос баталж нийтэлсэн тариф /цаашид "зохицуулалттай тариф" гэх/-аар хэрэглэгчид эрчим хүч худалдахыг;
3.1.18."эрчим хүчний зохицуулалтгүй хангалт" гэж гэрээний үнээр хэрэглэгчид эрчим хүч худалдахыг;
3.1.19."хэрэглэгч" гэж эрчим хүчээр хангах гэрээнд эрчим хүчийг худалдан авах эрхтэйгээр оролцож байгаа иргэн, хуулийн этгээдийг;
3.1.20."хэрэглэгчийн зэрэглэл" гэж эрчим хүчээр хангах гэрээний нөхцөл болон эрчим хүчний хэрэглээний хэмжээ, хугацаанаас хамааруулан хэрэглэгчийг ангилахыг;
3.1.21."аж ахуйн харилцааны дүрэм" гэж хангагч, хэрэглэгчийн хоорондын гэрээний нөхцөл, шаардлага, үйлчилгээний түвшин, чанар, төлбөрийн нөхцөлийг тусгасан хэм хэмжээ болон тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчдийн харилцааг зохицуулсан хэм хэмжээг;
3.1.22."тариф" гэж үйлдвэрлэгчийн үнэ, дэмжих тариф диспетчерийн зохицуулалтын болон дамжуулах, түгээх, хангах үйлчилгээний төлбөр, импортын цахилгааны үнэ, хэрэглэгчийн эрчим хүчний үнэ, эсхүл эдгээрийн аль нэгийг багтаан Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос баталж нийтэлсэн үнийг;
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан/
3.1.23."цөмийн эрчим хүчний нөөц" гэж эрчим хүч үйлдвэрлэх зорилгоор цөмийн эрчим хүчний эх үүсвэрт ашиглаж болох цөмийн түлшийг;
3.1.24."цөмийн эрчим хүч" гэж цөмийн эрчим хүчний нөөцийг ашиглан хэрэглэгчийн хэрэгцээнд зориулан үйлдвэрлэсэн эрчим хүчийг;
3.1.25."цөмийн эрчим хүчний эх үүсвэр" гэж цөмийн эрчим хүчний нөөцийг ашиглан хэрэглэгчийн хэрэгцээнд зориулж эрчим хүч үйлдвэрлэж байгаа байгууламжийг;
3.1.26."диспетчерийн зохицуулалт" гэж диспетчерийн зохицуулалт хийх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчээс цахилгаан, дулааны үйлдвэрлэл, хэрэглээг тэнцвэржүүлэн нэгдсэн сүлжээний өдөр тутмын шуурхай үйл ажиллагааг төлөвлөх, удирдан зохицуулахыг;
3.1.27."индексжүүлэлт" гэж хэрэглэгчид худалдах эрчим хүчний үнэ тарифыг эрчим хүч үйлдвэрлэх, дамжуулах, түгээх, хангах зардлын үндсэн хүчин зүйлсийн бодит өөрчлөлтөөс хамааруулан тооцож зохицуулахыг;
3.1.28."аюулгүйн нөөц" гэж гэнэтийн болон байгалийн давагдашгүй хүчин зүйлийн хохирлыг сулруулах, эрчим хүчний үйлдвэрлэл, хэрэглээний аюулгүй байдлыг хангах зорилгоор зайлшгүй шаардлагатай нөөцлөх түлш, шатах тослох материал, тоног төхөөрөмж, бэлтгэл чадлыг;
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
3.1.29."хэрэглэгчийн ангилал" гэж хэрэглээний шинж чанар, эрчим хүчээр хангах зардал зэргийг үндэслэн хэрэглэгчийн тарифыг тогтоох зорилгоор хэрэглэгчийг ангилахыг.
3.1.30."хийн хангамжийн дүрэм" гэж метан хийн хангамжийн бүрэлдэхүүн хэсгийн хяналтын нэгдсэн зохицуулалт, техникийн үйл ажиллагааг зохицуулсан хэм хэмжээг;
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
3.1.31."хийн хангамжийн сүлжээ" гэж метан хийг боловсруулах, цэвэрлэх, хадгалах, тээвэрлэх, дамжуулах, түгээх шугам, тоног төхөөрөмж бүхий төлөвлөлт, эдийн засаг, удирдлага, зохицуулалтын нэгдмэл үйл ажиллагааг;
/Энэ заалтыг 2015 оны 06 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
3.1.32."магадлал" гэж эрчим хүчний барилга байгууламж, түүнд шаардагдах техник, эдийн засгийн үндэслэл, техникийн болон ажлын зураг, техник, технологи, нэгдсэн төсөв нь норм, дүрэм, стандартын шаардлага хангасан талаар мэргэшсэн шинжээчийн дүгнэлт гаргах ажиллагааг;
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
3.1.33."бие даасан эрчим хүч үйлдвэрлэгч" гэж эрчим хүч экспортлох, эсхүл гэрээний хугацаанд хэлцлийн үнээр эрчим хүч нийлүүлэх хувийн хэвшлийн болон гадаадын хөрөнгө оруулалттай эрчим хүч үйлдвэрлэгчийг;
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
3.1.34."эрчим хүч худалдах, худалдан авах гэрээ" гэж бие даасан эрчим хүч үйлдвэрлэгчээс урт хугацаанд эрчим хүч худалдан авах гэрээг.
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
/Энэ зүйлийг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ
ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ТАЛААРХИ ТӨРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН БҮРЭН ЭРХ
4 дүгээр зүйл.Улсын Их Хурлын бүрэн эрх
Хэвлэх
4.1.Улсын Их Хурал эрчим хүчний талаархи төрийн бодлогыг тодорхойлж, цөмийн эрчим хүчний эх үүсвэр барих асуудлыг шийдвэрлэнэ.
5 дугаар зүйл.Засгийн газрын бүрэн эрх
Хэвлэх
5.1.Засгийн газар эрчим хүчний талаар дараахь бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:
5.1.1.эрчим хүчний талаархи төрийн бодлого, эрчим хүчний тухай хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх ажлыг зохион байгуулах;
5.1.2.эрчим хүчний зохицуулах хороог байгуулах, дүрмийг нь батлах;
/Энэ заалтад 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
5.1.3.эрчим хүч хэрэглэх болон эрчим хүчний шугам сүлжээг хамгаалах дүрэм, дамжуулах сүлжээний хамрах хүрээг тогтоох.
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
5.1.4.эрчим хүчний аюулгүйн нөөц болон хөрөнгийн эх үүсвэрийг бүрдүүлэх, нөөцийн жагсаалтыг батлах;
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
5.1.5.эрчим хүчний хөгжил, стратегийн болон нормативын баримт бичиг боловсруулах, эрчим хүчний үндэсний балансыг гаргах судалгаа, шинжилгээний байгууллага байгуулах, түүнтэй холбогдох зардлыг санхүүжүүлэх журам батлах;
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
5.1.6.бие даасан эрчим хүч үйлдвэрлэгчид шаардлагатай дэмжлэг үзүүлэх.
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
6 дугаар зүйл.Төрийн захиргааны төв байгууллагын бүрэн эрх
Хэвлэх
6.1.Эрчим хүчний асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага дараахь бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:
6.1.1.эрчим хүчний тухай хууль тогтоомж болон Засгийн газрын шийдвэрийг хэрэгжүүлэх;
6.1.2.эрчим хүч, түүний нөөцийг ашиглах, импортлох, экспортлох, эрчим хүчний эх үүсвэр, шугам сүлжээ барих талаархи төрийн бодлогыг боловсруулах;

6.1.3./Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар хүчингүй болсонд тооцсон/

6.1.4.байгалийн гамшиг, гэнэтийн болон давагдашгүй хүчин зүйлийн шинжтэй нөхцөл байдал үүсэх тохиолдолд эрчим хүчний хангамжийн талаар мөрдөх журам батлах;
6.1.5.нэгдсэн сүлжээ, хийн хангамж, төвлөрсөн дулаан хангамжийн дүрэм, эрчим хүчний барилга байгууламж, тоног төхөөрөмжийн угсралт, засвар, ашиглалт, аюулгүй ажиллагааны болон магадлал хийх дүрэм, журам батлах, хэрэглэгчийн зэрэглэлийг тогтоох;
/Энэ заалтад 2001 оны 11 дүгээр сарын 30-ны өдрийн хуулиар өөрчлөлт, 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан/
6.1.6.тусгай зөвшөөрөл олгох, хүчингүй болгохтой холбогдон гарсан маргааныг хянаж дүгнэлт гаргах;

6.1.7./Энэ заалтад 2001 оны 11 дүгээр сарын 30-ны өдрийн хуулиар өөрчлөлт орсон/

/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар хүчингүй болсонд тооцсон/
6.1.8.эрчим хүчний хэрэглээ, үйлдвэрлэлийн статистик мэдээллийг авах, эрчим хүчний үндэсний баланс гаргах, нормативын баримт бичгийг батлах, стандарт боловсруулах;
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
6.1.9.эрчим хүчний нөөцийн үнэлгээ хийх журмыг холбогдох төрийн захиргааны төв байгууллагатай хамтран баталж хэрэгжүүлэх;
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
6.1.10.эрчим хүчний салбарын хүний нөөцийн бодлогыг боловсруулах;
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
6.1.11.халаалтын улирал эхлэх, дуусах огноог тогтоох.
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
6.1.12.эрчим хүч, түүний нөөцийг ашиглах, импортлох, экспортлох, эрчим хүчний эх үүсвэр, шугам сүлжээ барих талаарх төрийн бодлого боловсруулахад шаардагдах тооцоо, үнэлгээ, дүн шинжилгээ хийх ажлыг зохион байгуулах;
/Энэ заалтыг 2012 оны 8 дугаар сарын 17-ны өдрийн хуулиар нэмсэн/
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан/
6.1.13.эрчим хүчний салбарт хэрэгжих төсөл, хөтөлбөр, арга хэмжээний хэрэгжилтийг зохион байгуулах;
/Энэ заалтыг 2012 оны 8 дугаар сарын 17-ны өдрийн хуулиар нэмсэн/
6.1.14.эрчим хүчний шинэ эх үүсвэрийн техник, эдийн засгийн үндэслэлийг баталгаажуулах, магадлал хийх ажлыг зохион байгуулах;
/Энэ заалтыг 2012 оны 8 дугаар сарын 17-ны өдрийн хуулиар нэмсэн/
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
6.1.15.эрчим хүч худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулах эрхийг холбогдох байгууллагад олгох;
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
6.1.16.уламжлалт бус эрчим хүчний эх үүсвэрийн талаар судалгаа хийх, шинэ дэвшилтэт техник, технологи нэвтрүүлэх үйл ажиллагааг зохицуулах;
/Энэ заалтыг 2012 оны 8 дугаар сарын 17-ны өдрийн хуулиар нэмсэн/
/Энэ хэсгийн дугаарт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
6.1.17.эрчим хүчний алдагдлыг бууруулах, эдийн засгийн үр ашгийг дээшлүүлэх талаар санал боловсруулах.
/Энэ заалтыг 2012 оны 08 дугаар сарын 17-ны өдрийн хуулиар нэмсэн/
/Энэ хэсгийн дугаарт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
6.1.18.хийн хангамжийн сүлжээнд нийлүүлэх хийн холболтын болон хүргэлтийн эцсийн цэг, байршлыг батлах, гэрээ байгуулах шийдвэр гаргах.
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
6.2.Эрчим хүчний үйл ажиллагаа эрхэлж байгаа төрийн өмчийн болон төрийн өмч давамгайлсан хуулийн этгээдийн удирдлагыг томилох, чөлөөлөхөд эрчим хүчний асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн нь эрх бүхий байгууллагатай зөвшилцөнө.
/Энэ хэсгийг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/

61дүгээр зүйл./Энэ зүйлийг 2012 оны 8 дугаар сарын 17-ны өдрийн хуулиар хүчингүй болсонд тооцсон/

Хэвлэх
7 дугаар зүйл.Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Засаг даргын бүрэн эрх
Хэвлэх
7.1.Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Засаг дарга эрчим хүчний тухай хууль тогтоомж, түүнд нийцүүлэн эрх бүхий байгууллагаас гаргасан шийдвэрийг хэрэгжүүлэх ажлыг зохион байгуулж, нутаг дэвсгэрийнхээ эрчим хүчний хангамжийн талаархи бодлого боловсруулан холбогдох байгууллагатай хамтран хэрэгжүүлнэ.

7.2.Аймаг, нийслэлийн Засаг дарга бүс нутгийн цаг уурын байдалд тохируулан халаалтын улирлын эхлэх, дуусах хугацааг тогтооно.

/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар хүчингүй болсонд тооцсон/
7.3.Тухайн нутаг дэвсгэр дэх эрчим хүчний шугам сүлжээний хамгаалалтын зурваст баригдсан барилга, байгууламж, айл өрхийг нүүлгэн шилжүүлэх, мод, бут, сөөгийг зайлуулах, дээрх зөрчлийг гаргуулахгүй байх арга хэмжээ авна.
/Энэ хэсгийг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
8 дугаар зүйл.Эрчим хүчний зохицуулах хороо
Хэвлэх
8.1.Эрчим хүчний зохицуулах хороо /цаашид "Зохицуулах хороо" гэх/ нь эрчим хүч үйлдвэрлэх, дамжуулах, түгээх, диспетчерийн зохицуулалт хийх, хангах үйл ажиллагааг зохицуулах, үнэ тарифыг тогтоох, эрчим хүч хэмнэлтийн бодлогыг хэрэгжүүлэх чиг үүрэгтэй байна.
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан/
8.2.Зохицуулах хороог орон тооны гурав, орон тооны бус хоёр, нийт таван гишүүний бүрэлдэхүүнтэй зохицуулагчид удирдана.
8.3.Зохицуулах хорооны дарга, орон тооны хоёр зохицуулагчийг эрчим хүчний асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүний, орон тооны бус хоёр зохицуулагчийг Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхим, Хэрэглэгчийн эрх ашгийг хамгаалах нийгэмлэгийн саналыг тус тус үндэслэн Ерөнхий сайд анхны томилгоог 2, 4, 6 жилээр, цаашид 3 жилийн хугацаагаар томилно. Томилолтын хугацааг нэг удаа сунгаж болно.
8.4.Зохицуулагч эрчим хүчний хяналтын улсын байцаагчийн эрхтэй байна.
8.5.Зохицуулах хорооны дэргэд хэрэглэгч, тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн тэнцүү тооны төлөөллөөс бүрдсэн, зөвлөх үүрэг бүхий орон тооны бус зөвлөл байгуулж болно.
8.6.Зохицуулах хороо нь тусгай зөвшөөрөл олгохтой холбогдсон болон тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчид үзүүлсэн зохицуулалтын үйлчилгээний хөлсөөр санхүүжинэ.
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
8.7.Зохицуулах хороо санхүүгийн тайлангаа жил бүр аудитаар баталгаажуулж нийтэлнэ.
8.8.Зохицуулах хороо нь ажлын албатай байх ба ажлын албыг ажлын албаны дарга удирдах бөгөөд ажлын албаны даргыг зохицуулах зөвлөлөөс томилж, чөлөөлнө.
8.9.Ажлын албаны дүрмийг Зохицуулах хороо батална.
/Энэ зүйлийг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
9 дүгээр зүйл.Зохицуулах хорооны бүрэн эрх
Хэвлэх
/Энэ зүйлийн гарчигт 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
9.1.Зохицуулах хороо нь дараахь бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:
/Энэ хэсэгт 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
9.1.1./Энэ заалтыг 2001 оны 11 дүгээр сарын 30-ны өдрийн хуулиар хүчингүй болсонд тооцсон/
9.1.2.энэ хуульд заасны дагуу тусгай зөвшөөрөл олгох, түүнд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах, тусгай зөвшөөрлийг түдгэлзүүлэх, хүчингүй болгох;
9.1.3.тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн тусгай зөвшөөрлийн нөхцөл, шаардлагыг тогтоох, хэрэгжилтийг хянах;
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
9.1.4.тариф тогтоох аргачлал боловсруулах, тарифын бүтэц тодорхойлох, тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчдийн тарифыг хянаж батлах, хэрэглэгчдэд худалдах үнийг тогтоох, индексжүүлэлтийг хэрэгжүүлэх;
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
9.1.5.эрчим хүчний хэрэглээг хамгийн бага өртгөөр хангах чадавхийг бүрдүүлсэн, зохих ашгийн түвшин бүхий үнэ, тарифын тогтолцоог бий болгох;
9.1.6.тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчдийн хооронд болон тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч, хэрэглэгчийн хооронд үүссэн маргааныг харьяаллын дагуу шийдвэрлэх;
9.1.7.хэрэглэгчийн зэрэглэлтэй уялдуулан эрчим хүчний хангамжийн найдвартай байдал, хангагчаас хэрэглэгчид үзүүлэх үйлчилгээний түвшинг тодорхойлох, хэрэгжилтийг хянах;
9.1.8.тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч хуулийн этгээд нь өөрчлөн зохион байгуулагдах, тусгай зөвшөөрөлд заасан үйл ажиллагааг хэвийн явуулахад шаардагдах барилга байгууламж, шугам сүлжээ, тоног төхөөрөмж, бусад эд хөрөнгийг шинэчлэх, өөрчлөх, тэдгээрийг өмчлөх эрхээ шилжүүлэх, барьцаалах нь тусгай зөвшөөрөлд заасан үйл ажиллагаанд нөлөөлөхөөр бол тухайн өөрчлөлтийг зөвшөөрөх эсэхийг шийдвэрлэх;
9.1.9.тусгай зөвшөөрөлд заасан үйл ажиллагаа, техник, эдийн засгийн талаар мэдээллийн нэгдсэн сан бий болгох, тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчээс холбогдох мэдээллийг гаргуулах;
9.1.10.зохицуулалтгүй хангах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн хэрэглэгчтэй байгуулсан гэрээг бүртгэх;
9.1.11.аж ахуйн харилцааны дүрэм батлах;
9.1.12.аймаг, нийслэлийн зохицуулах зөвлөлийг мэргэжил, арга зүйн удирдлагаар хангах, гишүүдийг аймаг, нийслэлийн Засаг даргатай зөвшилцөн томилж, чөлөөлөх;
/Энэ заалтад 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан/
9.1.13.тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч, хэрэглэгч цахилгаан, дулаан нийлүүлэх, авах зорилгоор цахилгаан, дулаан дамжуулах, түгээх сүлжээнд холбогдоход шаардагдах санхүү, техник, цаашид бусад хэрэглэгчийн холболтын журам батлах;
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
9.1.14.эрчим хүч үйлдвэрлэхэд ашиглах түлшний үнийг тогтоох аргачлалыг батлах, тооцоог хянах;
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
9.1.15.энэ хуулийн 25.1.9-д заасан хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөөг хянаж, хөрөнгө оруулалтыг нөхөн төлөх асуудлыг тарифын зохицуулалтаар шийдвэрлэх.
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
9.1.16.эрчим хүчний үнэ, тарифыг индексжүүлэх журам батлах;
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
9.1.17.хэрэглэгчид ирэх ачааллыг зохистой хэмжээнд хөнгөлөх зорилгоор тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчид эрчим хүчний үнэ тарифын алдагдалтай холбоотой татаасыг улсын төсвөөс олгох асуудлыг Засгийн газарт оруулах;
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
9.1.18.эрчим хүчний зохицуулалттай үйлчилгээний хөлс тооцох аргачлал, уг үйлчилгээний хөлсний хэмжээг батлах;
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан/
9.1.19.тусгай зөвшөөрөл олгоход баримтлах чиглэл, суурь зарчмыг техник, эдийн засгийн хувьд үр ашигтай, оновчтой байх нөхцөлийг шалгуур болгон тогтоох;
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
9.1.20.Зохицуулах хорооны төсвийг батлах, ажлын тайлан, төсвийн гүйцэтгэлийг эрчим хүчний асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага, тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчид тайлагнах.
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
/Энэ хэсэгт болон дугаарт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмэлт, өөрчлөлт оруулсан/
9.1.21.бие даасан эрчим хүч үйлдвэрлэгчтэй байгуулах эрчим хүч худалдах, худалдан авах гэрээний загварыг батлах, гэрээг бүртгэх;
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
9.1.22.бие даасан эрчим хүч үйлдвэрлэгчийн гэрээний гарааны үнийг баталгаажуулах.
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
9.1.23.Зохицуулах хорооны дүрэмд заасан бусад эрх, үүрэг.
/Энэ заалтын дугаарт 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
/Энэ хэсгийн дугаарт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
9.2.Зохицуулах хороо нь шийдвэрлэх асуудлаа зохицуулагчдын зөвлөлийн хурлаараа хэлэлцэнэ. Хурлын шийдвэр тогтоол хэлбэртэй байна. Тогтоолыг тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч, хэрэглэгч дагаж мөрдөнө.
/Энэ хэсэгт 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хууль, 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
10 дугаар зүйл.Диспетчерийн үндэсний төв
Хэвлэх
10.1.Диспетчерийн үндэсний төв нь нэгдсэн сүлжээгээр эрчим хүч импортлох, экспортлох, эрчим хүчний диспетчерийн зохицуулалт хийх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч байна.
/Энэ хэсгийг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан/

10.1.1./Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар хүчингүй болсонд тооцсон/

10.1.2./Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар хүчингүй болсонд тооцсон/

10.1.3./Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар хүчингүй болсонд тооцсон/

10.2.Нэгдсэн сүлжээний арилжааны үйл ажиллагааг удирдан явуулна.
/Энэ хэсгийг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
10.3.Диспетчерийн үндэсний төв нь диспетчерийн зохицуулалтын үйлчилгээний хөлс, тухайн жилийн төсвөө эрчим хүчний асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагаар батлуулж, ажлын тайлан, төсвийн гүйцэтгэлийг түүнд жил бүр тайлагнана.
/Энэ хэсгийг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
10.4.Бие даасан эрчим хүч үйлдвэрлэгчээс сүлжээнд нийлүүлэх эрчим хүчийг энэ хуулийн 6.1.15-д заасны дагуу эрх авч гэрээ байгуулан, уг гэрээний дагуу зохицуулна.
/Энэ хэсгийг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
11 дүгээр зүйл.Аймаг, нийслэлийн зохицуулах зөвлөл
Хэвлэх
11.1.Аймаг, нийслэлд эрчим хүчний хангамжийн төрийн зохицуулалтыг аймаг, нийслэлийн зохицуулах зөвлөл хэрэгжүүлнэ.
11.2.Аймаг, нийслэлийн зохицуулах зөвлөл нь нийт гурван гишүүний бүрэлдэхүүнтэй байна. Гурван гишүүний нэг нь орон тооны байна. Зохицуулах зөвлөлийг байгуулах, түүний гишүүнийг томилох журмыг Зохицуулах хороо тогтооно.
/Энэ хэсгийг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
11.3.Аймаг, нийслэлийн зохицуулах зөвлөл нь энэ хуулийн 9.1.6, 9.1.7, 9.1.8, 9.1.9, 9.1.10-д зааснаас гадна дараахь эрх, үүрэгтэй байна:
11.3.1.энэ хуульд заасны дагуу тусгай зөвшөөрөл олгох, түүнд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах, тусгай зөвшөөрлийг түдгэлзүүлэх, хүчингүй болгох;
11.3.2.тухайн орон нутагт олгосон тусгай зөвшөөрлийнхөө нөхцөл, шаардлагын хэрэгжилтийг хянах.
11.3.3.Зохицуулах зөвлөлийн баталсан аргачлал, журмын дагуу харьяалах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн тариф, хэрэглэгчийн үнийг батлах, шалгах, нийтлэх.
/Энэ заалтыг 2007 оны 1 дүгээр сарын 11-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
11.4.Аймаг, нийслэлийн зохицуулах зөвлөл нь тусгай зөвшөөрөл олгохтой холбогдон гарсан зардлаа тусгай зөвшөөрлийн үйлчилгээний хөлснөөс санхүүжүүлнэ.
ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ
ТУСГАЙ ЗӨВШӨӨРӨЛ
12 дугаар зүйл.Үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл, түүнийг олгох
Хэвлэх
12.1.Хуулийн этгээд дараахь үйл ажиллгагааг эрх бүхий байгууллагаас олгосон тусгай зөвшөөрлийн үндсэн дээр эрхэлнэ:
12.1.1.цахилгаан үйлдвэрлэх;
12.1.2.дулаан үйлдвэрлэх;
12.1.3.цахилгаан дамжуулах;
12.1.4.дулаан дамжуулах;
12.1.5.диспетчерийн зохицуулалт хийх;
12.1.6.цахилгаан түгээх;
12.1.7.дулаан түгээх;
12.1.8.эрчим хүчээр зохицуулалттай хангах;
12.1.9.эрчим хүчээр зохицуулалтгүй хангах;
12.1.10.цахилгаан импортлох, экспортлох;
12.1.11.эрчим хүчний барилга байгууламж барих;
12.1.12.хийгээр хангах.
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
12.2.Улсын хилийг дайран өнгөрөх шугам, 5 МВт-аас дээш хүчин чадалтай эрчим хүчний барилга байгууламж барих, диспетчерийн зохицуулалт хийх тусгай зөвшөөрлийг төрийн захиргааны төв байгууллагын зөвшөөрснөөр Зохицуулах хороо олгоно.
/Энэ хэсэгт 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
12.3.Улсын хилийг дайран өнгөрөх шугам ашиглах, нэгдсэн сүлжээ, төвлөрсөн дулаан хангамж, хийн хангамжийн хүрээнд энэ хуулийн 12.1.1-12.1.10, 12.1.12-т заасан үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрлийг Зохицуулах хороо олгоно.
/Энэ хэсэгт 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
/Энэ хэсгийг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
12.4.Энэ хуулийн 12.2, 12.3-т зааснаас бусад тусгай зөвшөөрлийг аймаг, нийслэлийн зохицуулах зөвлөл олгоно.
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
12.5.Иргэн, хуулийн этгээд байгаль орчинд сөрөг нөлөө үзүүлэхгүй, хүн амын хэвийн амьдралд хохирол учруулахааргүй аргаар зөвхөн өөрийн хэрэгцээг хангах зорилгоор 1.5 МВт хүртэл хүчин чадалтай эрчим хүчний эх үүсвэр, түүний дамжуулах, түгээх шугам барих, ашиглахад тусгай зөвшөөрөл авахгүй.
12.6.Хэрэглэгчийн өөрийн технологийн хэрэгцээнд зориулан татсан шугам, дэд станц, түүнээс авсан хэрэглэгчийн шугам сүлжээнд тухайн хуулийн этгээдэд болон түүнтэй нэгдмэл сонирхолтой хуулийн этгээдэд цахилгаан, дулаан түгээх, хангах тусгай зөвшөөрөл олгохгүй.
/Энэ хэсгийг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
/Энэ хэсгийг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
13 дугаар зүйл.Цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэх тусгай зөвшөөрөл
Хэвлэх
13.1.Цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэх тусгай зөвшөөрлөөр хуулийн этгээдэд цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэж, эрчим хүчний эх үүсвэрийг цахилгаан, дулаан дамжуулах, түгээх сүлжээнд холбох эрх олгоно.
13.2.Цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь цахилгаан, дулаан худалдах үнэ, нөхцөлийг дор дурдсанаас бусад тохиолдолд Зохицуулах хороогоор хянуулж батлуулна:
/Энэ хэсэгт 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
13.2.1.зөвхөн өөрийн хэрэгцээнд зориулж цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэх;
13.2.2.экспортлох зорилгоор нэгдсэн сүлжээнд холбогдохгүйгээр цахилгаан үйлдвэрлэх;
13.2.3.гэрээний үнээр цахилгаан, дулаан худалдах.
14 дүгээр зүйл.Цахилгаан, дулаан дамжуулах тусгай зөвшөөрөл
Хэвлэх
14.1.Цахилгаан, дулаан дамжуулах тусгай зөвшөөрлөөр хуулийн этгээдэд цахилгаан, дулааны дамжуулах сүлжээг ашиглан цахилгаан, дулаан дамжуулах үйл ажиллагаа эрхлэх эрх олгоно.
14.2.Цахилгаан, дулаан дамжуулах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь дараахь эрх, үүрэгтэй:
14.2.1.цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэх, түгээх, хангах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн хэвийн үйл ажиллагааг болон хэрэглэгчийн цахилгаан, дулааны хэрэглээг найдвартай хангах, дамжуулах сүлжээг ашиглах, засвар үйлчилгээ хийх, өргөтгөх үйл ажиллагаа эрхлэх;
14.2.2.энэ хуулийн 9.1.13-т заасан холболтын журмыг боловсруулах, батлуулах, мөрдөх;
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
14.2.3.тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийг тэгш эрхтэйгээр дамжуулах сүлжээнд холбогдох нөхцөлийг бүрдүүлэх.
14.3.Дамжуулах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь эрчим хүчээр хангагч байж болохгүй.
14.4.Эрчим хүч дамжуулах шугам, дэд станц нь төрийн өмчлөлд байна.
/Энэ хэсгийг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
15 дугаар зүйл.Диспетчерийн зохицуулалт хийх тусгай зөвшөөрөл
Хэвлэх
15.1.Диспетчерийн зохицуулалт хийх тусгай зөвшөөрлөөр диспетчерийн үндсэний төвд цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэх, дамжуулах, түгээх үйл ажиллагааг шуурхай зохицуулж, үйлдвэрлэлийг хэрэглээтэй тэнцвэржүүлэх эрх олгоно.
15.2.Диспетчерийн зохицуулалт хийх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь дараахь эрх, үүрэгтэй:
15.2.1.цахилгаан, дулааныг стандартын шаардлагад нийцүүлэн найдвартай хангах зорилгоор цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэх, дамжуулах, түгээх үйл ажиллагааг техник, технологийн шаардлага, хамгийн бага өртгийн шалгуурт нийцүүлэн шуурхай зохицуулах;
15.2.2.байгалийн гамшиг, гэнэтийн болон давагдашгүй хүчин зүйлийн шинжтэй нөхцөл байдал үүссэн тохиолдолд цахилгаан, дулааны хангамжийг таслах, хязгаарлах, сэргээх төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэх;
15.2.3.цахилгаан, дулаанаар хангах гэрээг Зохицуулах хорооноос тогтоосон журмын дагуу бүртгэх;
/Энэ заалтад 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
15.2.4.диспетчерийн зохицуулалтаар бусад тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчид нийлүүлэх, тэднээс авч болох цахилгаан, дулааны нөөц, чадал, бусад үйлчилгээг төлөвлөх, нэгдсэн сүлжээ, төвлөрсөн дулаан хангамжийн нэгдмэл үйл ажиллагааг хангах, горим тогтоож хянах;
15.2.5.нэгдсэн сүлжээний горим тооцоо, реле хамгаалалт, автоматик, шуурхай удирдлага, холбоо мэдээллийн нэгдсэн бодлогыг хэрэгжүүлэх;
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
15.2.6.нэгдсэн сүлжээ, төвлөрсөн дулаан хангамжийн цахилгаан, дулааны хэрэглээний урт хугацааны урьдчилсан таамаглалыг жил бүр гаргах;
/Энэ хэсгийн дугаарт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
15.2.7.бусад тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчтэй зөвшилцсөний үндсэн дээр нэгдсэн сүлжээний дүрмийг боловсруулах, хэрэгжүүлэх.
/Энэ хэсгийн дугаарт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
15.2.8.импортлох, экспортлох зорилгоор цахилгаан дамжуулах үйлчилгээг төлөвлөх, хэрэгжүүлэх;
/Энэ хэсгийн дугаарт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
15.3.Цахилгаан, дулааны диспетчерийн зохицуулалт хийх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчид цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэх, түгээх, эрчим хүчээр зохицуулалттай, эсхүл зохицуулалтгүй хангах тусгай зөвшөөрөл олгохгүй.
15.4.Нэгдсэн сүлжээ, төвлөрсөн дулаан хангамжийн дүрмийн хүрээнд диспетчерийн зохицуулалт хийх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн гаргасан шийдвэрийг бусад тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч биелүүлэх үүрэгтэй.
16 дугаар зүйл.Цахилгаан, дулаан түгээх тусгай зөвшөөрөл
Хэвлэх
16.1.Цахилгаан, дулаан түгээх тусгай зөвшөөрлөөр хуулийн этгээдэд тухайн тодорхой нутаг дэвсгэрт цахилгаан, дулаан түгээх үйл ажиллагаа явуулах эрх олгоно.
16.2.Цахилгаан, дулаан түгээх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь тусгай зөвшөөрөлд заасан нутаг дэвсгэрийн бүх хэрэглэгчийг түгээх сүлжээнд холбох үүрэгтэй.
16.3.Цахилгаан, дулаан түгээх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь дараахь үүрэгтэй:
16.3.1.тухайн нутаг дэвсгэрт энэ хуульд заасан шаардлагыг хангасан хэрэглэгчийн шугам, тоног төхөөрөмжийг цахилгаан, дулаан түгээх шугам, тоног төхөөрөмжид холбох;
16.3.2.энэ хуулийн 9.1.13.-т заасан холболтын журмыг боловсруулах, батлуулах, мөрдөх;
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
16.3.3.эрх бүхий байгууллагаар баталгаажуулсан цахилгаан, дулааны тоолуурыг холболтын цэгт суурилуулах;
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
16.3.4.цахилгаан, дулаан түгээх сүлжээгээр дамжуулан зохицуулалттай, эсхүл зохицуулалтгүй хангалт эрхлэх тэнцүү боломжийг эрчим хүчээр хангагч нарт олгох;
16.3.5.цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэх, дамжуулах, эрчим хүчээр зохицуулалттай, эсхүл зохицуулалтгүй хангах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн хэвийн үйл ажиллагаа болон хэрэглэгчийн цахилгаан, дулааны хэрэглээг найдвартай хангах
16.3.6.түгээх сүлжээг ашиглах, засвар үйлчилгээ хийх, өргөтгөх;
16.3.7.энэ хуулийн 9.1.13-т заасан холболтын журмын шаардлага хангасан хэрэглэгчтэй урьдчилан тохиролцсоны үндсэн дээр энэ хуулийн 17.3-т заасан гэрээг байгуулж, тухайн хэрэглэгчийн шугамаас бусад хэрэглэгчийг холбох;
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
16.3.8.үйлдвэрлэгч, дамжуулагчтай байгуулсан гэрээний дагуу урьдчилан төлбөр хийсний үндсэн дээр цахилгаан, дулааныг худалдан авах;
16.4.Энэ хуулийн 16.3.3-т заасан тоолуур нь цахилгаан, дулаан түгээх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн өмч байж болно.
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
16.5.Цахилгаан, дулаан түгээх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь эрчим хүчээр зохицуулалттай хангах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч байх бөгөөд эрчим хүчээр зохицуулалтгүй хангах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч байж болно.
17 дугаар зүйл.Эрчим хүчээр зохицуулалттай хангах тусгай зөвшөөрөл
Хэвлэх
17.1.Эрчим хүчээр зохицуулалттай хангах тусгай зөвшөөрлөөр хуулийн этгээдэд цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэх, дамжуулах, түгээх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчээс цахилгаан, дулаан худалдан авах, цахилгаан импортлох, цахилгаан, дулааныг хэрэглэгчид худалдах эрхийг олгоно.
17.2.Эрчим хүчээр зохицуулалттай хангах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь дараахь үүрэг:
17.2.1.тусгай зөвшөөрөлд заасан нутаг дэвсгэрийн хэрэглэгчийг цахилгаан, дулаанаар хангах;
17.2.2.цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэх, дамжуулах, түгээх, диспетчерийн зохицуулалт хийх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчтэй хүрэлцээтэй хэмжээний цахилгаан, дулааны чадал авах, дамжуулах тухай тохиролцох;
17.2.3.цахилгаан, дулаан дамжуулах, түгээх, диспетчерийн зохицуулалт хийх үйлчилгээний төлбөрийг төлөх;
17.2.4.аж ахуйн харилцааны дүрмийг мөрдөх.
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
17.3.Эрчим хүчээр зохицуулалттай хангах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь тусгай зөвшөөрөлд заасан нутаг дэвсгэр дээрх зарим хэрэглэгчдийн цахилгаан, дулааны борлуулалтыг иргэн, хуулийн этгээдтэй байгуулсан гэрээний үндсэн дээр гүйцэтгүүлж болно. Гэрээт борлуулагчид худалдах үнэ, төлөх шимтгэлийг хоорондын гэрээгээр тохиролцох ба хэрэглэгчид Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос тогтоосон үнээр худалдана.
/Энэ хэсгийг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
18 дугаар зүйл.Эрчим хүчээр зохицуулалтгүй хангах тусгай зөвшөөрөл
Хэвлэх
18.1.Эрчим хүчээр зохицуулалтгүй хангах тусгай зөвшөөрлөөр хуулийн этгээдэд цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчээс цахилгаан, дулаан худалдан авч, Зохицуулах хорооноос тогтоосон хэрэглэгчид худалдах болон цахилгаан экспортлох эрхийг олгоно.
/Энэ хэсэгт 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
18.2.Зохицуулалтгүй хангах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь дараахь үүрэгтэй:
18.2.1.цахилгаан, дулаан үйлдвэрлэх, дамжуулах, түгээх, диспетчерийн зохицуулалт хийх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчидтэй хүрэлцээтэй хэмжээний цахилгаан, дулааны чадал авах, дамжуулах тухай тохиролцох;
18.2.2.аж ахуйн харилцааны дүрэм боловсруулах, батлуулах;
18.2.3.хэрэглэгчийг метан хийгээр гэрээний дагуу хангах.
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
19 дүгээр зүйл.Цахилгаан импортлох, экспортлох тусгай зөвшөөрөл
Хэвлэх
19.1.Цахилгаан импортлох, экспортлох тусгай зөвшөөрлөөр хуулийн этгээдэд зохицуулалтгүй хангалтаар цахилгаан экспортлох, зохицуулалттай хангалтаар цахилгаан импортлох эрх олгоно.
19.2.Бүс нутгийн цахилгаан дамжуулах сүлжээгээр цахилгаан импортлох, экспортлох тусгай зөвшөөрлийг тухайн сүлжээний дамжуулах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчид олгоно.
/Энэ хэсгийг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
19.3.Цахилгаан импортлох, экспортлох тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн импортлох, экспортлох эрчим хүчний хэмжээг эрчим хүчний асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага тогтооно.
/Энэ хэсгийг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
19.4.Цахилгаан импортлох, экспортлох тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь цахилгаан импортлох, экспортлох хугацаа, техникийн нөхцөлийг диспетчерийн зохицуулалт хийх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчтэй тохиролцоно.
20 дугаар зүйл.Эрчим хүчний барилга байгууламж барих тусгай зөвшөөрөл
Хэвлэх
20.1.Эрчим хүчний барилга байгууламж барих тусгай зөвшөөрлийг энэ хуулийн 21.2-т заасан шаардлага хангасан, уг барилга байгууламжийг барих хүсэлт гаргасан хуулийн этгээдэд олгож болно.
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
20.2.Эрчим хүчний барилга байгууламж барих тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь барилга байгууламжийн зураг төсөл, барилга угсралтын ажлыг эрх бүхий байгууллагаар гүйцэтгүүлж хянуулсан байна.
20.3.Эрчим хүчний барилга байгууламж барих тусгай зөвшөөрлийг холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээ хийлгэсний үндсэн дээр олгоно.
21 дүгээр зүйл.Тусгай зөвшөөрөл авах
Хэвлэх
21.1.Сонирхогч хуулийн этгээд тусгай зөвшөөрөл авах тухай өргөдлөө Зохицуулах хороо буюу аймаг, нийслэлийн зохицуулах зөвлөлд гаргана.
/Энэ хэсэгт 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
21.2.Сонирхогч хуулийн этгээд тусгай зөвшөөрөл авах тухай өргөдөлдөө эрхлэх үйл ажиллагааны төрөлтэй уялдуулан дараахь бичиг баримтыг хавсаргана:
21.2.1.техник, эдийн засгийн үндэслэл;
21.2.2.эрчим хүч үйлдвэрлэхэд ашиглах эрчим хүчний нөөцийн судалгаа;
21.2.3.үйлдвэрлэх, дамжуулах, түгээх, хангах эрчим хүчний төрөл, хэмжээ, чанарын үзүүлэлт;
21.2.4.үйл ажиллагаандаа ашиглах тоног төхөөрөмжийн үндсэн үзүүлэлт;
21.2.5.үйлчлэх хүрээ, эзэмшлийн зааг, эрчим хүчний үйлдвэрлэл, хангамж, хэрэглээний тэнцэл;
21.2.6.байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээ;
21.2.7.байгаль орчныг хамгаалах арга хэмжээний төлөвлөгөө;
21.2.8.тухайн хуулийн этгээдийн санхүү, хөрөнгийн нөөц, эдийн засгийн чадавхи;
21.2.9.үйл ажиллагаагаа эхлэх хугацаа, хөрөнгө оруулалтын хэмжээ, санхүүжүүлэх эх үүсвэр;
21.2.10.мэргэжлийн боловсон хүчин, тэдгээрийн дадлага, туршлага.
21.3.Энэ хуулийн дагуу тусгай зөвшөөрөл олгох эрх бүхий байгууллага нь шаардлагатай гэж үзвэл өргөдөл, түүнд хавсаргасан баримтын талаар дүгнэлт гаргуулахаар хөндлөнгийн шинжээч томилж болно.
/Энэ хэсэгт 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хууль, 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
21.4.Тусгай зөвшөөрөл авах тухай өргөдлийг хүлээн авснаас хойш 60 хоногийн дотор тусгай зөвшөөрөл олгох эсэх шийдвэрийг гаргана.
21.5.Хэрэв өргөдөл, түүнд хавсаргасан баримтыг шаардлага хангаагүй гэж үзвэл түүнийг хүлээн авсан өдрөөс хойш 10 хоногийн дотор өргөдөл гаргагчид буцаана.
21.6.Зөвшөөрөл олгосон шийдвэр буюу олгохоос татгалзсан тухай үндэслэлийг нийтэлнэ.
21.7.Тусгай зөвшөөрлийг санхүүгийн чадавхитай, тухайн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж байсан буюу явуулах боломжтой энэ хуулийн 9.1.3-т заасан нөхцөл, шаардлага хангасан хуулийн этгээдэд олгоно.
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан/
21.8.Нэг үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл авахаар хэд хэдэн сонирхогч хуулийн этгээд өргөдөл гаргасан бол сонгон шалгаруулах замаар олгоно.
22 дугаар зүйл.Тусгай зөвшөөрлийн хугацаа, түүнийг сунгах
Хэвлэх
22.1.Эрчим хүч үйлдвэрлэх, дамжуулах тусгай зөвшөөрлийн хугацаа 5-25 жил, эрчим хүчний барилга байгууламж барих тусгай зөвшөөрлийн хугацаа 5 хүртэл жил, бусад тусгай зөвшөөрлийн хугацаа 10 хүртэл жил байна.
22.2.Тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь тусгай зөвшөөрлийн нөхцөл, шаардлагыг зохих ёсоор биелүүлсэн бөгөөд техник, технологийн хувьд цаашид үйл ажиллагаагаа хэвийн явуулах нөхцөл, боломжтой гэж тусгай зөвшөөрөл олгогч үзвэл тусгай зөвшөөрлийн хугацааг 25 хүртэл жилээр сунгана.
22.3.Тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сунгуулах тухай өргөдлийг тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дуусахаас 180-аас доошгүй хоногийн өмнө гаргана.
22.4.Тусгай зөвшөөрөл нь түүнийг олгосон өдрөөс эхлэн хүчин төгөлдөр болно.
23 дугаар зүйл.Тусгай зөвшөөрөлд нэмэлт, өөрчлөлт руулах, шинэчлэх
Хэвлэх
23.1.Тусгай зөвшөөрөл олгосон нөхцөл өөрчлөгдсөн, эсхүл тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч хүсэлт гаргасан бол тусгай зөвшөөрөл олгогч тусгай зөвшөөрлийг шинэчлэх буюу түүнд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж болно.
24 дүгээр зүйл.Тусгай зөвшөөрлийг түдгэлзүүлэх, хүчингүй болгох
Хэвлэх
24.1.Тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь энэ хууль болон тусгай зөвшөөрөлд заасан шаардлагыг биелүүлээгүй тохиолдолд тусгай зөвшөөрөл олгогч зөрчлийг арилгах тухай хугацаатай үүрэг өгнө.
24.2.Заасан хугацаанд зөрчилөө арилгаагүй бол эрчим хүчний хяналтын улсын байцаагч тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчид зохих шийтгэл ногдуулж, тусгай зөвшөөрлийг түдгэлзүүлнэ. Тусгай зөвшөөрлийг түдгэлзүүлсэн нь тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч үйл ажиллагаагаа зогсоох үндэслэл болохгүй.
24.3.Тусгай зөвшөөрөл олгогч дараахь үндэслэлээр түүнийг хүчингүй болгоно:
24.3.1.тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дууссан;
24.3.2.тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч татан буугдсан, дампуурсан;
24.3.3.тусгай зөвшөөрлийг хууль бусаар олж эзэмшсэн нь тогтоогдсон;
24.3.4.энэ хуулийн 24.2-т заасны дагуу тусгай зөвшөөрлийг түдгэлзүүлсэн боловч зөрчлийг хугацаанд нь арилгаагүй;
24.3.5.байгаль орчныг хамгаалах, нөхөн сэргээх арга хэмжээний төлөвлөгөө биелүүлээгүй буюу байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль тогтоомж зөрчсөн;
24.3.6.хуульд заасан бусад үндэслэл.
24.4.Тусгай зөвшөөрөл олгогч тусгай зөвшөөрлийг хүчингүй болгох тухай мэдэгдлийг тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчид өгснөөс хойш 30 хоногт багтаан хүчингүй болгосон шийдвэр гаргана.
24.5.Тусгай зөвшөөрлийн хүчингүй болсон нь түүнийг эзэмшигч хуулийн этгээдийн байгаль орчныг нөхөн сэргээх болон бусад үүргээс чөлөөлөгдөх үндэслэл болохгүй.
24.6.Тусгай зөвшөөрөл олгогч тусгай зөвшөөрлийг хүчингүй болгосон тохиолдолд эрчим хүч үйлдвэрлэх, дамжуулах, түгээх найдвартай ажиллагааг хангах, хэрэглэгчдийн эрчим хүчний хангамжийг тасалдуулахгүй байх үүднээс бусад тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчээр энэхүү үйл ажиллагааг гүйцэтгүүлж болно.
25 дугаар зүйл.Тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн үүрэг
Хэвлэх
25.1.Тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь дараахь үүрэг хүлээнэ:
25.1.1.тусгай зөвшөөрлийг бусдад шилжүүлэхгүй байх;
25.1.2.хууль тогтоомж, эрчим хүчний техникийн ашиглалт, аюулгүй ажиллагааны дүрэм, журам, тусгай зөвшөөрөлд заасан нөхцөл, шаардлага, тусгай зөвшөөрөл олгогчийн шийдвэрийг дагаж мөрдөх;
25.1.3.санхүүгийн тайлан бүртгэлийг тусгай зөвшөөрөл олгосон үйл ажиллагааны төрөл тус бүрээр, тусгай зөвшөөрөлд хамаарахгүй үйл ажиллагааны тайлан бүртгэлээс тусад нь хөтлөх;
25.1.4.аудитын байгууллагаар баталгаажуулсан санхүүгийн тайланг тусгай зөвшөөрөл олгогчид жил бүр гаргаж өгөх;
25.1.5.нэгдсэн сүлжээ, төвлөрсөн дулаан, хийн хангамжийн дүрмийн дагуу эрчим хүч үйлдвэрлэх, дамжуулах, түгээх, хангах;
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хууль, 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
25.1.6.энэ хуулийн 9.1.8-д заасан нөхцөл байдал үүссэн тохиолдолд тусгай зөвшөөрөл олгогчид мэдэгдэх, зөвшөөрөл авах;
25.1.7.тусгай зөвшөөрөл олгогчийн эрх бүхий ажилтнаас эрх мэдлийнхээ хүрээнд тавьсан шаардлагыг биелүүлэх, өөрийн байр, байгууламжид нэвтрүүлэх, ажил үүргээ биелүүлэх нөхцлөөр хангах;
25.1.8.тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн техник, эдийн засгийн үйл ажиллагаанд үнэлгээ өгөхөд шаардлагатай мэдээллийг тусгай зөвшөөрөл олгосон байгууллагын шаардсанаар цаг тухайд нь үнэн зөвөөр гаргаж өгөх;
25.1.9.цахилгаан, дулаан дамжуулах, түгээх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь цахилгаан, дулаан дамжуулах, түгээх сүлжээг өргөтгөх, шинэчлэх, талаар 3 - 5 жилийн хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөөг боловсруулахдаа харилцагч бусад тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн саналыг авч, тусгай зөвшөөрөл олгогчид жил бүр тодотгож мэдэгдэх;
25.1.10.үйл ажиллагаагаа эрчим хүчний хангамжид нөлөө үзүүлэхүйц байдлаар тодорхой хугацаагаар зогсоох шаардлагатай бол тусгай зөвшөөрөл олгогчид 6-аас доошгүй сарын өмнө мэдэгдэх;
25.1.11.үйл ажиллагаагаа эхлэхээс өмнө байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээг эрх бүхий байгууллагаар хийлгэх, байгаль хамгаалах, нөхөн сэргээх жил бүрийн төлөвлөгөө боловсруулж, холбогдох байгууллагаар батлуулж мөрдөх;
25.1.12.холбогдох дүрэм, журам, норм, стандарт, тусгай зөвшөөрөлийн нөхцөл, шаардлагыг хангаж ажиллах, үйл ажиллагаагаа технологийн горимын дагуу осол аюулгүй, техникийн өндөр түвшинд явуулах.
ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ
ҮНЭ, ТАРИФ
26 дугаар зүйл.Тариф тогтоох зарчим
Хэвлэх
26.1.Тарифыг эрчим хүч үйлдвэрлэх, дамжуулах, түгээх болон хангах үйл ажиллагаа тус бүрээр тогтооно.
/Энэ хэсгийг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
26.2.Тариф тогтоохдоо дараахь зарчмыг баримтална:
26.2.1.үйл ажиллагааны бодит өртөг, зардалд тулгуурлах;
26.2.2.цахилгаан, дулааны хангалтад хэрэглэгчдээс тавих шаардлагатай уялдуулан хэрэглэгчийн ангилал тус бүрээр өртөг, зардлыг хуваарилах;
/Энэ заалтад 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
26.2.3.эрчим хүчний хэрэглээг зохицуулах боломжтой байх;
26.2.4.үнийг инфляцтай уялдуулан тооцох;
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
26.2.5.тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн орлого нь түүний санхүүгийн чадавхи хэвийн байлгахуйц хэмжээнд байх;
26.2.6.эрчим хүчний тарифын бүтэц хэрэглэгчид ойлгомжтой, энгийн байх;
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
26.2.7.эрчим хүч үйлдвэрлэх, дамжуулах, түгээх, хангах, үйл ажиллагаанд техник, технологийн найдвартай ажиллагааны шаардлагад нийцүүлэн хамгийн бага өртгийн зарчмыг мөрдөх;
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
26.2.8.тусгай зөвшөөрлийн үйл ажиллагаа явуулахад шаардагдах зардал болон оруулсан хөрөнгийн өгөөжийг тооцсон ашгийн зохих түвшинг хангасан байх;
/Энэ заалтыг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
26.3.Тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн тооцож гаргасан өртөг, зардлын үндэслэл, үнэн зөв байдалд Зохицуулах хороо үнэлгээ өгөх үүрэгтэй бөгөөд шаардлага хангахгүй тохиолдолд дахин боловсруулахаар буцаана. Зохицуулах хороо нь өөрийн санал, тооцоогоор тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн өмнөөс үнэлгээ, тооцоог нөхөж гүйцэтгэхгүй.
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
26.4.Зохицуулах хороо нь тарифыг тодорхойлох аргачлал болон тарифын саналыг хянах, шалгах журмыг гаргана.
/Энэ хэсгийг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
27 дугаар зүйл.Тариф, гэрээний үнэ
Хэвлэх
27.1.Зохицуулах хороо, аймаг, нийслэлийн зохицуулах зөвлөл нь хангагчаас үзүүлж байгаа үйлчилгээний нөхцөл, үнийг жил бүр, тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч хүсэлт гаргасан тохиолдол бүрд хянана.
/Энэ хэсгийг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
27.2. Хэрэглэгч нь зохицуулалттай хангалтын төлбөрийг нийтлэгдсэн тарифаар, зохицуулалтгүй хангалтын төлбөрийг гэрээний үнээр төлнө.
27.3.Зохицуулах хороо нь зохицуулалтгүй хангалтаар үйлчлүүлж болох хэрэглэгчийг тэдгээрийн цахилгаан, дулааны хэрэглээг үндэслэн тогтооно. Эдгээр хэрэглэгч нь зохицуулалттай, эсхүл зохицуулалтгүй хангалтын алинаар үйлчлүүлэхээ сонгох эрхтэй.
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
27.4.Зохицуулалттай хангах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь тариф өөрчлөх саналаа зардлын бүтцийн зүйлчилсэн жагсаалтын хамт Зохицуулах хороонд өгнө.
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
27.5.Зохицуулах хороо нь эрчим хүчний тарифт орох өөрчлөлтийн талаар түүнийг мөрдөж эхлэхээс 15-аас доошгүй хоногийн өмнө хэрэглэгчид мэдэгдэх буюу хэвлэл, мэдээллийн хэрэгслээр мэдээлнэ.
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
27.6.Тариф болон гэрээний үнэ нь эрчим хүчний хангамжийн дараахь үзүүлэлт болон бусад хүчин зүйлээс хамааран тодорхой бүлэг хэрэглэгчийн хувьд ялгаатай байж болно:
27.6.1.захиалсан дээд чадал, гэрээнд заасан хэрэглээ;
27.6.2.ачааллын горим;
27.6.3.хэрэглэгчийн ачааллаа зохицуулах чадвар буюу эрчим хүчний тасалдлыг хүлээн зөвшөөрөх боломж;
27.6.4.хангагчийн харьяалах нутаг дэвсгэр;
27.6.5.гэрээний хугацаа;
27.6.6.бусад хүчин зүйлс.
27.7.Цахилгаан, дулааныг үйлдвэрлэхэд ашиглагдах түлшний хангамжийн хэмжээ, үнийг урт хугацааны тогтвортой гэрээгээр зохицуулж болно.
/Энэ хэсгийг 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
27.8.Метан хийн үнэ тарифыг шингэн, шахсан, хийн төлөв байдал бүрээр хэрэглээний зориулалт, хангамжийн бүтцийг харгалзан тогтооно.
/Энэ хэсгийг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
ТAВДУГААР БҮЛЭГ
ХАНГАГЧ, ХЭРЭГЛЭГЧИЙН ХАРИЛЦАА
28 дугаар зүйл.Эрчим хүчээр хангах гэрээ
Хэвлэх
28.1.Эрчим хүчээр хангагч, хэрэглэгчийн харилцааг Иргэний хууль, энэ хууль, аж ахуйн харилцааны дүрэм, эрчим хүчээр хангагч, хэрэглэгчийн хооронд байгуулсан гэрээгээр зохицуулна.
/Энэ хэсэгт 2002 оны 7 дугаар сарын 4-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
28.2.Иргэнтэй байгуулах эрчим хүчээр хангах гэрээнд хэрэглэх эрчим хүчний хэмжээ, чанар, төлбөр, тооцооны журам, гэрээ байгуулагч талуудын эрх, үүрэг, хариуцлага тооцох журам, эрчим хүчний шугам сүлжээний эзэмшлийн зааг, шаардлагатай бусад асуудлыг тусгана.
/Энэ хэсэгт 2002 оны 7 дугаар сарын 4-ний өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан/
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
28.3.Хуулийн этгээдтэй байгуулах эрчим хүчээр хангах гэрээнд энэ хуулийн 28.2-т зааснаас гадна эрчим хүчний хэрэглээний горим, сар бүрийн хуваарь, хэрэглэгч хуулийн этгээдийн харилцах данснаас төлбөрийг банкны байгууллагаар шууд хийлгэх нөхцөл, төлбөрийн барьцаа болон шаардлагатай бусад асуудлыг тусгана.
28.4.Эрчим хүчээр хангагч нь хэрэглэгчийн төлбөрийн чадварын талаар харилцагч банкны байгууллагаас гаргасан баталгааг үндэслэн эрчим хүчээр хангах гэрээг байгуулж болно.
28.5.Хэрэглэгч энэ хуулийн 27.5-д заасны дагуу мэдэгдсэнээс хойш 15 хоногийн дотор хангагчтай байгуулсан гэрээндээ зохих өөрчлөлт оруулах бөгөөд гэрээндээ өөрчлөлт оруулаагүй нь энэхүү өөрчлөлтийг мөрдөхөөс татгалзах үндэслэл болохгүй.
29 дүгээр зүйл.Эрчим хүчээр хангагчийн эрх, үүрэг
Хэвлэх
29.1.Эрчим хүчээр хангагч нь энэ хуулийн 25 дугаар зүйлд зааснаас гадна дараахь эрх, үүрэгтэй:
/Энэ хэсэгт 2002 оны 7 дугаар сарын 4-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
29.1.1.стандартын шаардлагад нийцсэн эрчим хүчээр хэрэглэгчийг хангах;
29.1.2.эрчим хүчний төлөвлөгөөт таслалтын талаар хэрэглэгчид 24-өөс доошгүй цагийн өмнө урьдчилан мэдэгдэх;
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
29.1.3.гэрээнд заасан үйлчилгээний түвшинг хангах;
29.1.4.гэрээнд заасан хугацаанаас эхлэн эрчим хүчээр хангах;
29.1.5.эрчим хүчийг тасласан шалтгаан арилсан даруй эрчим хүчний хангамжийг сэргээх;
29.1.6.эрчим хүчээр хангагчийн эрх бүхий ажилтан ажил, үүргийн шаардлагаар хэрэглэгчийн эрчим хүчний тоног төхөөрөмжид үзлэг шалгалт хийх, энэ зорилгоор орон байранд нэвтрэх;
29.1.7.хэрэглэсэн эрчим хүчнийхээ төлбөрийг гэрээнд заасан хугацаанд төлөөгүй хэрэглэгчдийг эрчим хүчээр хангах гэрээг цуцлах, энэ хуулийн 33.1-д заасныг зөрчиж шугам сүлжээний хамгаалалтын зурваст буусан хэрэглэгчийг эрчим хүчээр хангахаас татгалзах;
29.1.8.энэ хуулийн 32.2-т заасны дагуу хэрэглэгчийн эрчим хүчний хангамжийг түдгэлзүүлэх;
29.1.9.хангагч нь хэрэглэгчийн өмчлөлийн шугам, дэд станцаас нутаг дэвсгэрийн хэтийн төлөвийн үндсэн дээр өөр бусад хэрэглэгчийг нэмж холбох эрхтэй.
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
29.2.Эрчим хүчээр хангагч нь хууль тогтоомжид заасан, орон нутгийн удирдлага, мэргэжлийн хяналтын болон хуулийн байгууллага шаардсанаас бусад тохиолдолд гэрээнд заагаагүй нөхцөл, шаардлага тавьж хэрэглэгчийн эрхийг хязгаарлахыг хориглоно.
/Энэ хэсгийг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
30 дугаар зүйл.Хэрэглэгчийн эрх, үүрэг
Хэвлэх
30.1.Хэрэглэгч нь дараахь эрх, үүрэгтэй.
/Энэ хэсэгт 2002 оны 7 дугаар сарын 4-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
30.1.1.стандартын шаардлагад нийцсэн эрчим хүчээр хангагдах;
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан/
30.1.2.эрчим хүчний төлбөрөө гэрээнд заасан хугацаанд бүрэн төлөх;
30.1.3.техникийн ашиглалтын болон аюулгүй ажиллагааны дүрмийг мөрдөх;
30.1.4.эрчим хүчээр хангагчийн төлөөлөгчийг үйл ажиллагаагаа явуулах боломжоор хангах;
30.1.5.эрчим хүчээр хангагч гэрээний үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүйгээс эрчим хүч дутуу нийлүүлсэн, гэрээнд заасан тоо хэмжээ, чанарын үзүүлэлт бүхий эрчим хүчээр хангаагүй бол эрчим хүчний төлбөрийг бүрэн буюу зарим хэсгийг төлөхөөс татгалзах, хохирлоо нөхөн төлүүлэхээр нэхэмжлэх;
30.1.6.энэ хуулийн 32.2., 32.3.-т зааснаас бусад үндэслэлээр эрчим хүчний хэрэглээг түдгэлзүүлснээс учирсан хохирлоо нөхөн төлүүлэх;
30.1.7.эрчим хүчний тоолуур, хэмжүүрийн бүрэн бүтэн байдлыг хариуцах;
30.1.8.өөрийн эзэмшлийн шугам сүлжээ, тоног төхөөрөмжийн бүрэн бүтэн, аюулгүй байдал, засвар үйлчилгээ, баталгаажуулалтыг бүрэн хариуцах;
/Энэ заалтад 2002 оны 7 дугаар сарын 4-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
30.1.9.байгалийн гамшиг, гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчин зүйлийн шинжтэй нөхцөл байдал үүссэнээс бусад тохиолдолд гэрээнд заасан эрчим хүчийг авахгүй болсон тохиолдолд энэ тухайгаа эрчим хүчээр хангагчид 7 хоногийн өмнө мэдэгдэх;
30.1.10.түгээх, зохицуулалттай, эсхүл зохицуулалтгүй хангах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн зөвшөөрлөөр өөрийн эзэмшлийн шугам, тоног төхөөрөмжөөс бусад хэрэглэгчийг холбуулах;
30.1.11.өөрийн шугам, тоног төхөөрөмжөөр дамжуулан эрчим хүч бусдад дамжуулах, түгээх, тухайн хангагчаас үйлчилгээний төлбөрийг гэрээний дагуу авах.
30.1.12.эрчим хүчний шугам сүлжээ, тоног төхөөрөмжид эвдрэл гэмтэл учруулсан бол шаардагдах засварыг өөрөө хариуцах. Хэрэглэгч уг эвдрэл, гэмтлийг засах шаардлагатай арга хэмжээ авахгүй бол хангагч засварыг хийж, гарсан зардлаа хэрэглэгчээс шаардан авах эрхтэй.
/Энэ заалтыг 2002 оны 7 дугаар сарын 4-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
30.1.13.нийтийн эзэмшлийн орон сууцны барилга барих тохиолдолд барьсан эрчим хүчний дэд станц, шугам, тоноглолыг тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчид шилжүүлэх.
/Энэ заалтыг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар нэмсэн/
30.2.Цахилгаан хангамж тасалдсан тохиолдолд хүний амь нас, улсын эрх ашиг, хэрэглэгчийн үйл ажиллагаанд ноцтой хохирол учирч болох онцлогтой хэрэглэгч өөрийн нөөц цахилгааны эх үүсвэртэй байна. Эдгээр хэрэглэгчийг зэрэглэлд нь үндэслэн Зохицуулах хороо, аймаг, нийслэлийн зохицуулах зөвлөл тогтооно.
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
31 дүгээр зүйл.Эрчим хүчний төлбөр хийх, торгууль ногдуулах
Хэвлэх
31.1.Эрчим хүчээр хангагч, хэрэглэгчийн хооронд хийх эрчим хүчний хэрэглээний тооцоог эрх бүхий байгууллагын баталгаажуулсан тоолуурын заалтыг үндэслэн мөрдөгдөж байгаа тариф, гэрээний үний дагуу тооцно.
31.2.Гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол хэрэглэгч нь нийлүүлээгүй буюу дутуу нийлүүлсэн эрчим хүчний үнийн дүнгийн 5.0 хүртэл хувьтай тэнцэх хэмжээний торгуулийг эрчим хүчээр хангагчаас нэхэмжлэх эрхтэй.
31.3.Эрчим хүчээр хангагч нь гэрээнд заасан хугацаанд эрчим хүчний төлбөрөө төлөөгүй буюу зохих ёсоор төлөөгүй хэрэглэгчид хугацаа хожимдуулсан хоног тутамд төлөгдөөгүй төлбөрийн үнийн дүнгийн 0.5 хүртэл хувьтай тэнцэх алданги ногдуулна.
31.4.Энэ хуулийн 31.2, 31.3-т заасан торгууль, алдангийн хэмжээ нийлүүлээгүй буюу дутуу нийлүүлсэн эрчим хүчний үнийн дүнгийн буюу төлөөгүй төлбөрийн 50 хувиас хэтэрч болохгүй.
32 дугаар зүйл.Эрчим хүчний хангамж, хэрэглээг түдгэлзүүлэх
Хэвлэх
32.1.Эрчим хүчний хяналтын улсын байцаагч дараахь тохиолдолд тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн үйл ажиллагааг бүхэлд нь буюу зарим тоног төхөөрөмжийн ашиглалтыг зөрчлийг арилгах хүртэл хугацаагаар түдгэлзүүлнэ:
32.1.1.хүний эрүүл мэнд, амь насанд аюул учруулахуйц нөхцөл байдал бий болсон;
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
32.1.2.эрчим хүчний тоног төхөөрөмж, шугам сүлжээ нь ашиглалт, аюулгүй ажиллагааны шаардлага хангахгүй болсон;
32.1.3.үйлдвэрлэн гаргаж байгаа эрчим хүч нь стандарт, чанарын шаардлага хангахгүй байгаа;
32.1.4.эрчим хүчний хяналтын улсын байцаагчаас тавьсан шаардлагыг биелүүлээгүй;
/Энэ заалтад 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
32.2.Эрчим хүчээр хангагчийн эрх бүхий ажилтан дараахь тохиолдолд хэрэглэгчийн эрчим хүчний хэрэглээг зөрчлийг арилгах хүртэл хугацаагаар түдгэлзүүлнэ:
32.2.1.эрчим хүч хэрэглэсний төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй;
32.2.2.эрчим хүчний тоолуур, хэмжүүр, тэдгээрийн эд анги, битүүмжлэл, байрлал, холболтыг дур мэдэн өөрчилсөн буюу хэвийн ажиллагааг алдагдуулсан;
32.2.3.тоолуургүй тохиолдолд гэрээнд тусгагдаагүй хэлбэрээр эрчим хүч хэрэглэсэн;
32.2.4.хангагчийн зөвшөөрөлгүйгээр өөрийн хэрэглээний хүрээнээс өөр хэрэглэгчийг эрчим хүчээр хангасан;
32.2.5.байгалийн гамшиг, гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчин зүйлийн шинжтэй нөхцөл байдал үүссэн, түлшний хомсдол бий болсон, эрчим хүчний хангамжид осол, саатал гарсан, хүний амь нас, эд хөрөнгөд аюул учрах, гал түймэр гарах нөхцөл үүссэн;
32.2.6.хэрэглэгч өөрийн байранд нэвтрэн үзлэг хийх боломжийг хангагчийн эрх бүхий ажилтанд олгоогүй.
32.3.Эрчим хүчний хяналтын улсын байцаагч энэ хуулийн 32.2.-т зааснаас гадна дараахь тохиолдолд хэрэглэгчийн эрчим хүчний хэрэглээг зөрчлийг арилгах хүртэл хугацаагаар түдгэлзүүлнэ:
32.3.1.хэрэглэгчийн эрчим хүчний тоног төхөөрөмж, шугам сүлжээ нь ашиглалт, аюулгүй ажиллагааны шаардлага хангахгүй болсон;
32.3.2.эрчим хүч хэрэглэх техникийн нөхцөлийг зөрчсөн;
32.3.3.гэрээгээр тогтоосон цахилгаан чадлын хэрэглээг хэтрүүлсэн.
32.4.Эрчим хүчний хяналтын улсын байцаагч нь тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн үйл ажиллагааг түдгэлзүүлэх болсон тухайгаа тусгай зөвшөөрөл олгогчид урьдчилан, хэрэглэгчийн эрчим хүчний хэрэглээг түдгэлзүүлсэн тухайгаа эрчим хүчээр хангагчид тус тус мэдэгдэнэ.
32.5.Эрчим хүчний хяналтын улсын байцаагч, эрчим хүчээр хангагчийн эрх бүхий ажилтан нь тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн үйл ажиллагаа, хэрэглэгчийн эрчим хүчний хэрэглээг түдгэлзүүлэх болсон талаар тэдэнд 48-аас доошгүй цагийн өмнө мэдэгдэж, шийдвэртээ түдгэлзүүлэх болсон үндэслэлийг тодорхой зааж, тоног төхөөрөмж, тоолуур, хэмжүүр болон шаардлагатай бусад хэрэгслийг битүүмжилнэ. Эрчим хүчний хяналтын улсын байцаагч хүний амь нас, улсын эрх ашиг, бусад хэрэглэгчийн үйл ажиллагаанд ноцтой хохирол учирч болохуйц байдал бий болсон тохиолдолд тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн үйл ажиллагаа, хэрэглэгчийн эрчим хүчний хэрэглээг урьдчилан мэдэгдэхгүйгээр түдгэлзүүлж болно.
32.6.Эрчим хүчний хэрэглээ, үйл ажиллагааг нь түдгэлзүүлсэн тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч, хэрэглэгч нь түдгэлзүүлсэн шалтгааныг арилгасан тухайгаа түдгэлзүүлсэн эрчим хүчний хяналтын улсын байцаагч, хангагчийн эрх бүхий ажилтанд мэдэгдэж шалгуулахаас өмнө битүүмжилсэн тоног төхөөрөмж, хэрэгслийг ашиглахыг хориглоно.
32.7.Энэ хуулийн 32.1, 32.2, 32.3-т заасны дагуу эрчим хүчний хэрэглээ, үйл ажиллагааг түдгэлзүүлсэн нь хууль тогтоомж, тусгай зөвшөөрөл, гэрээний нөхцөл, шаардлагыг зөрчөөгүй бусад тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч, хэрэглэгчийн эрхийг хөндөхгүй.
33 дугаар зүйл.Шугам сүлжээний хамгаалалтын зурвас
Хэвлэх
33.1.Шугам сүлжээ нь аюулгүй байдлыг хангах хамгаалалтын зурвастай байна. Хамгаалалтын зурвасын дотор гэр, орон сууц, барилга байгууламж барих, шугам сүлжээ өмчлөгч, эзэмшигчийн зөвшөөрснөөс бусад үйл ажиллагаа явуулахыг хориглоно.
33.2.Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Засаг дарга шугам сүлжээг хамгаалах дүрмийн дагуу хамгаалалтын зурвасын хэмжээг баталгаажуулна.
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
33.3.Хамгаалалтын зурвасын дотор тарьсан, ургасан мод, бут нь шугам сүлжээнд гэмтэл учруулахаар буюу үзлэг, үйлчилгээ хийхэд саад болохоор бол мод, бутны өмчлөгч, эзэмшигч нь түүнийг шилжүүлэн суулгах, тайрах, огтлох үүрэгтэй.
33.4.Эрчим хүчний хяналтын улсын байцаагч, эрчим хүчээр хангагчийн эрх бүхий ажилтан нь шугам сүлжээнд үзлэг, үйлчилгээ хийх, хяналт хэрэгжүүлэх зорилгоор хамгаалалтын зурвасын дагуу бусдын эзэмшил, ашиглалтад байгаа газар, барилга байгууламжид нэвтрэн орох, дайран өнгөрөх, өмчлөгч, эзэмшигч нь энэ хуулийн 33.3-т заасан үүргээ биелүүлээгүй бол уг мод, бутыг шилжүүлэн суулгуулах, хэрэв боломжгүй бол тайрч огтлуулах арга хэмжээ авах эрхтэй.
ЗУРГАДУГААР БҮЛЭГ
ХЯНАЛТ, ХАРИУЦЛАГА
34 дүгээр зүйл.Эрчим хүчний тухай хууль тогтоомжийн биелэлтэд тавих хяналт
Хэвлэх
34.1.Эрчим хүчний тухай хууль тогтоомжийн биелэлтэд эрх бүхий албан тушаалтан, улсын байцаагч дараахь чиглэлээр мэргэжлийн хяналт тавина:
/Энэ хэсэгт 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/
34.1.1.эрчим хүчний барилга байгууламж, тоног төхөөрөмжийн угсралт, засвар, ашиглалт, аюулгүй ажиллагааны шаардлагыг хэрэгжүүлэхэд тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч болон хэрэглэгчид хяналт тавих;
34.1.2.эрчим хүчийг зүй зохистой, хэмнэлттэй хэрэглэхэд болон шугам сүлжээг хамгаалах шаардлагыг мөрдүүлэхэд хяналт тавих;
34.1.3.эрчим хүчний барилга байгууламж, тоног төхөөрөмжид гарсан осол, аваарийг судалж дүгнэлт гаргах, осол аваариас урьдчилан сэргийлэх;
34.1.4.зуух, даралтат сав, шугам хоолой, цахилгаан, механик тоног төхөөрөмжийг бүртгэлд хамруулан холбогдох норм, дүрэмд заасан хугацаанд нь техникийн туршилт, магадлалт хийн баталгаажуулж, ашиглах зөвшөөрөл олгох;
34.1.5. 0.07 МПа-аас дээш даралттай уурын, 115 С0–ийн хэмээс дээш халуунтай усны шугам хоолой, зуух, даралтат савны угсралт, засварын ажил гүйцэтгэх зөвшөөрлийг олгож, угсралт, засварын ажлын чанарын баталгаажилтыг хангуулах.
34.2.Хэрэглэгчийн эрх ашгийг хамгаалах байгууллага эрчим хүчний хангамж, мөрдөж байгаа үнэ, тарифын үндэслэлд олон нийтийн хяналт тавина.
35 дугаар зүйл.Маргаан шийдвэрлэх
Хэвлэх
35.1.Арбитрын хэлэлцээртэй бол тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчдийн хооронд болон тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч, хэрэглэгчийн хооронд үүссэн маргааныг арбитрын журмаар шийдвэрлэнэ.
35.2.Энэ хуулийн 35.1-д зааснаас бусад тохиолдолд Зохицуулах хороо, аймаг, нийслэлийн зохицуулах зөвлөл нь өөрийн эрх мэдэлд хамаарах асуудлаар тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчдийн хооронд болон тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч, хэрэглэгчийн хооронд үүссэн маргааныг шийдвэрлэнэ.
35.3.Тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч, хэрэглэгч нь энэ хуулийн 35.2-т заасан эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтны гаргасан шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл уг шийдвэрийг хүлээн авснаас хойш ажлын 10 хоногийн дотор шүүхэд гомдол гаргаж болно.
/Энэ зүйлийг 2017 оны 01 дүгээр сарын 26-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
36 дугаар зүйл.Хохирлыг нөхөн төлөх
Хэвлэх
36.1.Хэрэглэгчийн аль нэгний буруутай үйлдлээр эрчим хүч тасалдсан бол буруутай тал нь хохирлыг нөхөн төлнө. Хохирлын хэмжээг эрчим хүчээр хангагч, хэрэглэгч хамтран тогтоож, актаар баталгаажуулсан байна.
/Энэ хэсгийг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
36.2.Энэ хуулийн 29.1.6-д заасан үйл ажиллагаа явуулах үед эрчим хүчээр хангагч нь хэрэглэгчид хохирол учруулсан бол хохирлыг нөхөн төлнө.
36.3.Энэ хуулийн 29.1.2-д заасны дагуу эрчим хүчний төлөвлөгөөт таслалтын талаар хэрэглэгчид урьдчилан мэдэгдсэн байхад хэрэглэгч өөрийн буруугаас хохирол хүлээсэн бол хохирлыг эрчим хүчээр хангагч хариуцахгүй.
37 дугаар зүйл.Хууль зөрчигчид хүлээлгэх хариуцлага
Хэвлэх
37.1.Энэ хуулийг зөрчсөн албан тушаалтны үйлдэл нь гэмт хэргийн шинжгүй бол Төрийн албаны тухай хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэнэ.
37.2.Энэ хуулийг зөрчсөн хүн, хуулийн этгээдэд Эрүүгийн хууль, эсхүл Зөрчлийн тухай хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэнэ.
/Энэ зүйлийг 2015 оны 12 дугаар сарын 04-ний өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
38 дугаар зүйл.Хууль хүчин төгөлдөр болох
Хэвлэх
38.1. Энэ хуулийг 2001 оны 4 дүгээр сарын 15-ны өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.
МОНГОЛ УЛСЫН ИХ ХУРЛЫН ДАРГА Л.ЭНЭБИШ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Unofficial translation

FEBRUARY 01, 2001 ULAANBAATAR CITY

LAW OF MONGOLIA ON ENERGY

CHAPTER ONE.

GENERAL PROVISIONS

Article 1. The Purpose of the Law

1.1. The purpose of this law is to regulate matters relating to energy generation, transmission, distribution, dispatching and supply activities, construction of energy facilities and energy consumption that involve utilization of energy resources.

Article 2. Legislation on Energy

2.1. Legislation on energy shall consist of this law and other legal acts adopted in conformity with this law.

2.2. Matters related to produce, to supply, and to distribute energy using renewable energy resource, will be

regulated by a separate legislation.

/This provision was added by the legislation dated January 11th 2007/

2.3. Matters related to use Nuclear Power will be regulated by the Nuclear Energy Law.

/This provision was added by the legislation dated July 16th 2009/

2.4. Matters related to energy efficiency and conservation will be regulated by a separate law.

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

2.5. If International agreement of Mongolia is stated differently from it is stated in this law, International

agreement will prevail.

/This provision was added by the legislation dated December 9th 2011/

/This provision was amended by the legislation dated June 19th 2015/

Article 3. Definitions

3.1. In this law, the following terms shall have the following meanings:

3.1.1. "Energy" means electricity and heat produced for consumer needs using energy resources

3.1.2. "Energy resources" means fuel and renewable energy resources that can be used in energy

generation;

3.1.3. "Fuel" electricity and heat production of all types of coal, oil shale, fuel oil, and uranium and thorium ores and their products of biomass and other organic materials, gas and fuel used lies

on the concentration and nature;

3.1.4. "Energy Generation" means facilities using energy resources to produce heat and electricity

for consumers;

3.1.5. "Main network" means power plants, as well as transmission and distribution networks

connected to each other that supply energy to two or more aimag centers

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

3.1.6. "Main network code" means legal standards that regulate technical activities of components of the main network;

3.1.7. "Electricity transmission network" means high voltage power lines and substations of 110

kV and higher for transmission of electricity, as well as other power lines and substations that

are connected to the network or technically and technologically required to be a part of this

network;

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

3.1.8. "Electricity distribution network" means power lines and substations coming from

substations of electricity transmission network to the consumer equipment;

"Electricity distribution network" means 110 kV lines and substations directly connected from the source and intended for distribution of electricity from substations of the transmission network to consumer equipment;

3.1.9. "Electric Construction, facilities" means buildings and facilities devoted for electricity

generation, transmission, distribution lines, constructing substations, technical renovation for

the main equipment, renovation work, and expansion work by authorized entities;

3.1.10. "Construction of electric facilities" means construction of power plants, transmission and

distribution power lines and substations; technical renovation, rehabilitation, repair and

extension of basic technological equipment by eligible entities;

3.1.11. "Central heating supply" means supply of heat from power plants generating both heat and electricity or from heat producers with capacity of over 100 MW via a heat network through

dispatching;

3.1.12. "Central heating supply code" means standards regulating technical operation of components of the central heating supply;

3.1.13. "Heat transmission network" means heating lines and equipment from power plants to heat distribution centers;

3.1.14. "Heat distribution network" means heat distribution centers and heating lines and equipment from heat distribution centers to consumer equipment;

3.1.15. "Heating season" means a period of time in the year determined on the basis of mean climatic indicators of many years during which time it is necessary to provide heat to buildings and premises in order to ensure comfortable living and working conditions for people;

3.1.16. "Supplier of energy" means a legal entity which holds a license to provide regulated or

unregulated supply;

3.1.17. "Regulated supply of energy" means selling energy to consumers at tariffs approved by the Energy Regulatory Authority (hereinafter, Regulatory Authority) specified in article 8 of this

law and published (hereafter, regulated tariffs);

3.1.18. "Unregulated supply of energy" means selling energy to consumers at contract prices;

3.1.19. "Consumer" means a natural or a legal person who is a party to the energy supply contract

with the right to purchase energy;

3.1.20. "Consumer classes" means classifying consumers depending on the terms of energy supply

contract, quantity of energy consumption and time of use;

3.1.21. "Business Rules" means standards that reflect terms and conditions of contracts between

suppliers and consumers, including terms of level and quality of service, payments, and

standards governing relations between licensees;

3.1.22. "Tariffs" means prices approved by the Energy Regulatory Authority and published. These may include any one or all of the following: producer prices, charges for dispatching, transmission,

distribution and supply, as well as import prices;

3.1.23. "Nuclear Energy Resource" means nuclear fuel which can be used as a nuclear energy to

produce power generation;

3.1.24. "Nuclear Energy" means energy generated for consumer‟s needs using nuclear energy

resource;

3.1.25. "Nuclear Energy Source" means facilities producing energy for customer‟s needs by using

nuclear energy source;

3.1.26. "Dispatching Regulation" means managing and planning daily operations of Integrated

Network to stabilize electricity, heat production and consumption from a licensee which does

dispatching regulation;

3.1.27. "Indexation" means coordinating to calculate energy price and tariff to sell to consumers based the actual changes of main factors for electricity generation, transmission, dispatching and supply costs;

3.1.28. "Backup Source" means reserve capacity, flammable lubricant materials, necessary stored fuel in order to provide consumption safety and to weaken the damages might be caused by

emergency and environmental catastrophic situations;

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

3.1.29. "Consumer's Category" means to divide consumers into Categories in order to set tariffs

based on consumption features and energy supply cost;

3.1.30. "Gas supply rules" means technical operation regulation rules and united monitoring

regulation for methane gas supply;

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

3.1.31. "Gas supply network" means united operations of management, economy, equipment

planning, transmission and distribution lines, transportation, cleansing and processing methane

gas;

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

3.1.32. "Confirmation" means assessment operation by professional experts to check feasibility

studies, technical and working drawings, techniques, technology, and overall budget meets

requirements of codes, rules and standards;

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

3.1.33. "Stand-alone power generator" means private sector and foreign invested power generators which supply energy at agreement price during contractual period or export energy;

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

3.1.34. "Power purchase agreement" means long term agreement to purchase power from standalone power generators;

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

/This provision was re-edited by the legislation dated December 9th 2011/

CHAPTER TWO.

FULL POWERS OF STATE AUTHORITIES WITH REGARD TO ENERGY

Article 4. Full Powers of the State Ikh Khural

4.1. The State Ikh Khural shall formulate the state policy on energy and shall make decisions regarding

construction of a nuclear power plant.

Article 5. Full Powers of the Cabinet

5.1. The Cabinet shall exercise the following full powers with regard to energy:

5.1.1. To organize implementation of the state policy and legislation on energy;

5.1.2. To establish the Energy Regulatory Authority, to approve its articles of association;

/This article was amended on October 9, 2011 the law/

5.1.3. To approve rules on consumption of heat and electricity and protection of power lines and

networks and determine the frame of transmission networks.

/This article was amended on June 19, 2015 law/

5.1.4. To approve reserve list, and to accumulate capital source and energy backup resource;

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

5.1.5. To approve regulation to finance establishing study, research organization to make national

energy balance and to process documents for energy development, strategy and normative, and

costs related to above operations;

/This provision was added by the legislation dated December 9th 2011/

/This provision was re-edited by the legislation dated June 19th 2015/

5.1.6. To assist stand-alone power generators with necessary needs.

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

Article 6. Full Powers of the State Central Administrative Authority

6.1. The State Central Administrative Authority in charge of energy shall exercise the following full powers:

6.1.1. To implement legislation and decisions of the Cabinet on energy;

6.1.2. To develop a state policy on use of energy and energy resources, importation and exportation of energy and construction of power plants, lines and networks;

6.1.3. To approve regulations on establishing security reserves of fuel, equipment and spare parts to be used in generation of energy that need to be maintained by licensees;

/This provision was repealed on December 9, 2011 the law /

6.1.4. To approve regulations on energy supply during natural disasters and force majeure;

6.1.5. To approve regulations on licensing; codes of the main network and central heating supply;

rules and procedures for assembling, maintenance and utilization of energy facilities and

equipment and their operational safety; to establish consumer classes;

6.1.6. To review and issue decisions on disputes regarding licensing and revocation of licenses.

6.1.7. To approve methodology for setting prices of fuel to be used for energy generation and to

review estimations; to give permission on licenses for importation and exportation of fuel for

the purpose of generating energy for public use in cities, towns and other establishments;

/This was considered an invalid provision, dated December 9, 2011 Law/

6.1.8. To approve normative documents, to develop standards, to collect statistical data on energy

consumption, production, and to make national energy;

/This provision was added by the legislation dated December 9th 2011/

/This provision was amended by the legislation dated June 19th 2015/

6.1.9. To approve energy reserve evaluation regulation jointly with related state administration

authorities and to implement;

/This provision was added by the legislation dated December 9th 2011/

6.1.10. To develop energy sector‟s human resource policy;

/This provision was added by the legislation dated December 9th 2011/

6.1.11. To determine start and end date for heating seasons.

/This provision was added by the legislation dated December 9th 2011/

6.1.12. To organize calculation, evaluation and assessment work to develop state policy on energy and using its reserve, importing, exporting issues, and building energy generation and lines;

/This provision was added by the legislation dated August 17th 2012/

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

6.1.13. To organize implementation of projects, programs and other activities in the energy sector;

/This provision was added by the legislation dated August 17th 2012/

6.1.14. To organize confirmation and inspection work on new source energy generation‟s feasibility study;

/This provision was added by the legislation dated August 17th 2012/

/This provision was re-edited by the legislation dated June 19th 2015/

6.1.15. To issue legal rights to related authority to make power purchase agreements;

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

6.1.16. To coordinate domesticating operations for new advanced technique and technologies, and to conduct research on non-conventional energy generation;

/This provision was amended by the legislation dated June 19th 2015/

6.1.17. To develop proposals to increase economic efficiency and to reduce energy loss

/This provision was added by the legislation dated August 17th 2012/

6.1.18. To make decisions on making contracts, and to approve gas connection and delivery end points to supply gas to the network

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

6.2. The Cabinet member in charge of energy shall consult with the authority in charge regarding appointment of directors and management of wholly or partially state owned legal entities conducting activities in the energy sector.

/This section of the 2011 law was revised on May 9/

Article 7. Full Powers of Governors of Aimags, the Capital City, Soums and Districts

7.1. Governors of aimags, the capital city, soums and districts shall organize implementation of legislation

on energy and decisions issued by the authority in charge, in conformity with this legislation, develop a

policy on energy supply in their respective territories; and implement the policy jointly with relevant

authorities.

7.2. Governors of aimags and the capital city shall determine starting and ending dates of the heating season based on regional climatic conditions.

/This provision was repealed on June 19, 2015 law/

7.3. Buildings, facilities and households existing in those region‟s power line protection zone, will be

transferred and moved, trees and bushes will be removed, and take actions not to repeat above

mentioned violations.

/This provision was added by the legislation dated December 9th 2011/

Article 8. The Regulatory Commission

8.1. Duties of Energy Regulatory Commission /hereafter referred as Regulatory Commission/ shall be to

regulate generation, transmission, distribution, dispatching and supply of energy, setting tariffs and

implement energy conservation policy.

/This provision was amended by the legislation dated June 19th 2015/

8.2. The Regulatory Commission shall be governed by five commissioners, three full time commissioners

and two part time commissioners.

8.3. The Chairman and two full time Commissioners shall be appointed by the Prime Minister based on a

proposal of the Cabinet Member in charge of energy and part time two commissioners shall be

appointed by the Prime Minister based on a proposal of the National Chamber of Commerce and

Industry, and Consumer‟s Right Protecting Agency. They shall be appointed initially for 2, 4, and 6

years, respectively, and thereafter for 3 years. The terms of service may be extended once.

8.4. The Commissioners shall have a status of state energy inspectors.

8.5. Part-time advisory boards comprised of representatives of equal numbers of consumers and licensees

may be established under the Regulatory Board.

8.6. The Regulatory Commission shall be funded by licensing fees and charges for regulatory services

provided to licensees.

/This provision was amended by the legislation dated June 19th 2015/

8.7. The Regulatory Commission shall have its financial reports audited and published annually.

8.8. Regulatory Commission shall have a Working Department, this department will be governed by a

Managing Director, the Managing Director shall be appointed and released by the Regulatory Counsel.

8.9. Working Department‟s rules will be approved by the Regulatory Commission.

/This provision was re-edited by the legislation dated December 9th 2011/

Article 9. Full Powers of the Regulatory Commission

/This title was amended by the legislation dated December 9th 2011/

9.1. The Regulatory Commission shall have the following full powers:

/This provision was amended by the legislation dated December 9th 2011 /

9.1.1. To set requirements for obtaining licenses

/This provision was repealed on November 30, 2001 law/

9.1.2. To issue, amend, suspend and revoke licenses in accordance with this law;

9.1.3. To set operational and licensing terms and requirements for licensees; to monitor compliance with these terms and requirements;

/This article was amended on 6 July 19, 2015 law/

9.1.4. To develop methodology to determine tariffs, define the structure of tariffs; to review, approve, inspect and publish tariffs of licensees;

/ This provision was amended by the law, dated December 9, 2011/

9.1.5. To establish a pricing and tariff system that enables supply of energy at the lowest possible cost and allows an adequate rate of return;

9.1.6. To resolve disputes between licensees and disputes between licensees and consumers in

accordance with its jurisdiction;

9.1.7. To define levels of reliable supply of energy and service by suppliers to consumers relating

these levels to different classes of consumers;

9.1.8. In case a licensed legal entity is to undertake restructuring, renovate or change its facilities,

lines, networks, equipment and other property needed to conduct licensed activities, to transfer

ownership rights of these assets or to pledge them as collateral in a way that these changes are

likely to affect licensed activities, the Regulatory Authority shall make decisions whether to

permit these changes;

9.1.9. To establish a database of technical and economic information and information on licensed

activities; to obtain relevant information from licensees;

9.1.10. To register contracts made between unregulated licensed suppliers and consumers;

9.1.11. To approve Business Rules of licensees;

9.1.12. To provide technical and methodological guidance to Regulatory Boards of aimags and the

capital city;

/ This provision was amended by the law of December 9, 2011 /

9.1.13. To approve connection instructions of licensees and consumers to electricity and heat

transmission and distribution networks in order to supply and obtain electricity and heat. The

said guidelines shall contain financial and technical terms of connection;

9.1.14. To approve the methodology to set fuel price to be used to generate energy, to inspect the calculation;

/This provision was amended by the legislation dated December 9th 2011/

9.1.15. To inspect investment plan stated in this law provision 25.1.9, and to settle the return on

investment issue by tariff consensus;

/This provision was amended by the legislation dated December 9th 2011/

9.1.16. To approve regulation on indexation of energy price and tariffs;

/This provision was amended by the legislation dated December 9th 2011/

9.1.17. To submit agenda to the Government in order to lessen burdens from consumers to the proper level, to issue subsidy which is related to the energy price and tariffs, to licensees from the State budget;

/This provision was amended by the legislation dated December 9th 2011/

9.1.18. To approve methodology to calculate service charges related to energy consensus and this

service charges‟ amounts;

/This provision was amended by the legislation dated December 9th 2011/

/This provision was amended by the legislation dated June 19th 2015/

9.1.19. To set requirements to make directions, base principles, technically and economically efficient and optimal conditions to be followed in order to issue licenses;

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

9.1.20. To report to licensees and State Administration Authority in charge of energy related matters about approving the Regulatory Commission‟s Budget, work report and Budget expenditure.

/This provision was amended by the legislation dated December 9th 2011/

/This provision was amended by the legislation dated June 19th 2015/

9.1.21. To approve the Power Purchase Agreement draft to sign with Stand-Alone energy generators, and to register agreements;

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

9.1.22. To confirm initial tariff for Stand-Alone energy generators;

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

9.1.23. Other rights and obligations stated in the Regulatory Commission Rules;

/This provision was amended by the legislation dated December 9th 2011/

/This provision was amended by the legislation dated June 19th 2015/

9.2. The Regulatory Commission shall discuss issues to be resolved at the Regulatory Board Meeting. The Board Meeting shall issue its decisions in a form of a resolution. Licensees and consumers must comply with the resolution;

/This provision was amended by the legislation dated December 9th 2011/

/This provision was amended by the legislation dated June 19th 2015/

Article 10. The National Dispatching Center

10.1. The National Dispatching Center shall be an entity holding a license for energy dispatching, and

importing, exporting energy through Integrated Grid;

/This provision was amended by the legislation dated December 9th 2011/

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

10.1.1. /This provision was repealed by the law on December 9th, 2011/

10.1.2. /This provision was repealed by the law on December 9th, 2011/

10.1.3. /This provision was repealed by the law on December 9th, 2011/

10.2. Integrated Grid‟s trade operations shall be governed by NDC;

/This provision was added by the legislation dated December 9th 2011/

10.3. National Dispatching Center must receive approval by the State Administration Authority in charge of energy related matters on dispatching coordination service fee and annual budget, and shall report annually about work report and budget expenditure;

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

10.4. Energy generated by Stand-Alone producers to supply to the Network shall be obtained licenses, and make an agreement according to Provision 6.1.15, and the coordination shall be made in accordance with this agreement;

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

Article 11. Regulatory Boards of Aimags and the Capital City

11.1. Regulatory Boards of aimags and the capital city shall be responsible for implementing government

regulations on energy supply in their aimags and the capital city.

11.2. Regulatory Boards of aimags and the capital city shall consist of three members. One of three members shall be full time. Regulatory Commission shall approve regulations to establish Regulatory Boards, and to appoint members.

/This provision was amended by the legislation dated December 9th 2011/

/This provision was amended by the legislation dated June 19th 2015/

11.3. Regulatory Boards of aimags and the capital city shall have the following rights and obligations in

addition to those stipulated in provisions 9.1.6., 9.1.7., 9.1.8., 9.1.9. and 9.1.10:

11.3.1. To issue, amend, suspend and revoke licenses in accordance with this law

11.3.2. To control compliance with conditions and requirements of licenses in their respective

territories;

11.3.3. To approve, inspect, publish consumer‟s price, and related licensees tariffs based on regulations and methodology approved by the Regulatory Board.

/This provision was added by the legislation dated January 11th 2007/

/This provision was amended by the legislation dated December 9th 2011/

11.4. Regulatory Boards of aimags and the capital city shall cover their expenses related to issuing licenses by

licensing fees

CHAPTER THREE./LICENSES/

Article 12. Operational Licenses and Issuance of License

12.1. A legal entity shall conduct the following activities on the basis of licenses issued to it by the relevant

authority:

12.1.1. Electricity generation;

12.1.2. Heat generation;

12.1.3. Electricity transmission;

12.1.4. Heat transmission;

12.1.5. Dispatching;

12.1.6. Electricity distribution;

12.1.7. Heat distribution;

12.1.8. Regulated supply of energy;

12.1.9. Unregulated supply of energy;

12.1.10. Importation and exportation of electricity;

12.1.11. Construction of energy facilities;

12.1.12. Supply gas

12.2. Licenses for construction of power lines crossing the state borders and construction of energy facilities

with capacity of over 5MW and dispatching licenses shall be issued by the Regulatory Commission

upon permission of the State Central Administrative Authority

/ This provision was amended by the law of December 9, 2011/

12.3. Licenses for utilization of power lines crossing the state borders, for construction of plants that generate both heat and electricity and for conducting activities stated in provision 12.1. of this law within the boundary of the main network and the central heating supply system shall be issued by the Regulatory

Commission.

12.4. Licenses specified in provision 12.1. of this law shall be issued by Regulatory Boards of aimags and the capital city in cases other than those stipulated in provisions 12.2. and 12.3. of this law;

/June 19, 2015 amended the law dated/

12.5. Licenses shall not be required for construction and operation of power plants with capacity 1.5 MW and lower and construction of its transmission and distribution lines that do not have any adverse impact on the environment and normal living conditions of people and are designed for own use.

12.6. Licenses on electricity, heat distribution and supply shall not be permitted to entities who has same

interests with consumers who build transmission lines and substations on their own technical needs and

to those consumers.

/This provision was amended by the legislation dated December 9th 2011/

/This provision was amended by the legislation dated June 19th 2015/

Article 13. A License for Generation of Electricity and Heat

13.1. A license for generation of electricity and heat grants legal entities the right to generate electricity and heat and to connect power plants to transmission and distribution networks.

13.2. A holder of a license for generation of electricity and heat shall have reviewed and approved the prices and conditions for selling electricity and heat by the Regulatory Authority, except in the following

circumstances:

13.2.1. Generation of electricity and heat solely for own use;

13.2.2. Generation of electricity for export, without connecting to the main network; or

13.2.3. Selling electricity and heat at contract prices.

Article 14. A License for Transmission of Electricity and Heat

14.1. A license for transmission of electricity and heat grants legal entities the right to transmit electricity and heat using electricity and heat transmission networks.

14.2. A holder of a license for transmission of electricity and heat shall have the following rights and

obligations:

14.2.1. To ensure reliability of operations of holders of licenses for generation, distribution and supply of electricity and heat and reliability of electricity and heat supply to consumers; to operate, maintain and extend transmission networks;

14.2.2. To develop connection instructions specified in provision 9.1.13 of this law, have them

approved and comply with them;

14.2.3. To create conditions for connecting all licensees to the transmission network in an

undiscriminating manner;

14.3. A holder of a transmission license may not be a supplier of energy.

14.4. Electricity transmission lines, substations shall be the property of the state.

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

Article 15. A Dispatching License

15.1. A dispatching license grants the National Dispatching Center the right to dispatch generation,

transmission and distribution of electricity and heat without delay and match production with

consumption.

15.2. A holder of a dispatching license shall have the following rights and obligations:

15.2.1. To dispatch generation, transmission and distribution of electricity and heat in correspondence with technical and technological requirements as well as with the least cost principle with a purpose of ensuring reliable supply of electricity and heat that meets the standards;

15.2.2. To implement a contingency plan on stopping, restricting and subsequently restoring supply of electricity and heat in cases of natural disasters and force majeure;

15.2.3. To register electricity and heat supply contracts in accordance with regulations issued by the Regulatory Authority;

15.2.4. To plan for reserves of electricity and heat, capacity and other services supplied to or provided by holders of other licenses through dispatching, to ensure integrity of operations of the main network and the central heating supply, to establish applicable procedures and to control their implementation.

15.2.5. To develop long-term estimates of consumption of the main network and the central heating supply every year;

15.2.6. To develop and implement the main network code upon consultation with holders of other

licenses;

15.2.7. To plan and implement electricity transmission services for importation or exportation;

15.2.8. To plan and implement electricity transmission services in order to import and export;

/This provision was amended by the legislation dated June 19th 2015/

15.3. A holder of a dispatching license may not be granted a license for generation, distribution and regulated or unregulated supply of electricity and heat

15.4 Holders of other licenses shall have an obligation to comply with decisions of the holder of a

dispatching license within the scope of the main network code and the central heating supply code.

Article 16. A License for Distribution of Electricity and Heat

16.1. A license for distribution of electricity and heat grants legal entities the right to distribute electricity and heat within a defined territory.

16.2. A holder of a license for distribution of electricity and heat shall have the responsibility to connect all consumers of the territory specified in the license to the electricity and heat distribution network.

16.3. A holder of a license for distribution of electricity and heat shall have the following obligations:

16.3.1. To connect lines and equipment of consumers on the territory concerned, that meet

requirements specified in this law, to electricity and heat distribution lines and equipment;

16.3.2. To develop, to have approved and to follow connection instructions specified in provision

9.1.13 of this law;

16.3.3. To provide consumers with electricity and heat meters certified by the authorities and install meters at consumers‟ connection spots;

16.3.4. To provide regulated and unregulated suppliers with equal opportunity to access the

distribution network;

16.3.5. To ensure normal operations of holders of licenses for generation, transmission and regulated or unregulated supply of electricity and heat and to ensure reliable supply of electricity and heat to consumers;

16.3.6. To operate, maintain and expand the distribution network;

16.3.7. To connect other consumers to lines and equipment of consumers that meet requirements of connection instructions specified in provision 9.1.13 of this law, upon prior agreement with these consumers;

16.3.8. To purchase electricity and heat upon payment in advance in accordance with contracts made with holders of licenses for generation and transmission;

16.4. Meters specified in provision 16.3.3 of this law shall be a property of holders of licenses for distribution of electricity and heat.

16.5. A holder of a license for distribution of electricity and heat shall also be a holder of a regulated supply

license and may also be a holder of an unregulated supply license.

Article 17. A Regulated Supply License

17.1. A regulated supply license shall grant legal entities the right to purchase electricity and heat from

holders of licenses for generation, transmission and distribution of electricity and heat, the right to

import electricity and to sell electricity and heat to consumers.

17.2. A holder of a regulated supply license shall have the following obligations:

17.2.1. To supply electricity and heat to customers on the territory specified in the license;

17.2.2. To make arrangements to obtain and transmit sufficient quantity of electricity and heat from holders of licenses for generation, transmission and distribution of electricity and heat;

17.2.3. To pay service fees for transmission, distribution and dispatching of electricity and heat;

17.2.4. To develop Business Rules and have them approved

17.3. Energy regulated supply licensees may execute some consumer‟s electricity and heat purchases based on agreements signed between entities and citizens within defined boundaries. Sales agents shall

negotiate selling price and service charges based on their mutual agreements, sell to consumers in

accordance with prices approved by Energy Regulatory Commission.

/This provision was amended by the legislation dated December 9th 2011/

/This provision was amended by the legislation dated June 19th 2015/

Article 18. An Unregulated Supply License

18.1. An unregulated supply license shall grant legal entities the right to purchase electricity and heat from

holders of licenses for generation of electricity and heat and sell electricity and heat to consumers

approved by the Regulatory Authority or export electricity.

18.2. A holder of an unregulated supply license shall have the following duties:

18.2.1. To make arrangements to obtain and transmit sufficient quantity of electricity and heat from holders of licenses for generation, transmission and distribution of electricity and heat;

18.2.2. To develop its Business Rules and have them approved.

18.2.3. To supply consumers with methane

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

Article 19. A License for Importation or Exportation of Electricity

19.1. A license for importation or exportation of electricity shall grant legal entities the right to export

electricity supplied on an unregulated basis and the right to import electricity supplied on a regulated

basis.

19.2. A license for importation or exportation of electricity through the main network shall be granted to a holder of a license for transmission through this network.

19.3. The State Central Administrative Authority in charge of energy shall determine the quantity of

electricity to be imported by a holder of a license for importation of electricity.

19.4. A holder of a license for importation or exportation of electricity shall agree with the dispatching center on time, duration and technical conditions of electricity importation and exportation.

Article 20. A License for Construction of Energy Facilities

20.1. A license for construction of energy facilities may be granted to financially capable legal entities that

expressed their interest in construction of such facilities.

20.2. A holder of a license for construction of energy facilities shall have the design and construction works

undertaken and reviewed by authorized entities.

20.3. A license for construction of energy facilities shall be granted upon assessment of the environmental

impact in accordance with applicable legislation.

Article 21. Obtaining a License

21.1. An interested legal entity shall submit an application for a license to the Regulatory Commission or

Regulatory Boards of aimag or the capital city.

21.2. The legal entity must attach the following documents related to activities to be licensed, to its

application for a license:

21.2.1. Feasibility study;

21.2.2. Survey of energy resources to be used for energy generation;

21.2.3. Type, quantity and quality of energy to be generated, transmitted, distributed or supplied;

21.2.4. Main technical specifications of equipment to be used in operations;

21.2.5. Scope of services, boundaries of ownership, the balance of energy generation, supply and

Consumption;

21.2.6. Assessment of the environmental impact;

21.2.7. Action plan for environmental protection;

21.2.8. Statements of financial capability and resources of the legal entity;

21.2.9. Start date, amount of initial investment and sources of financing;

21.2.10. Description of skills and experience of technical personnel.

21.3. The Regulatory Authority and Regulatory Boards of aimags and the capital city may appoint an

independent expert to review and evaluate applications and enclosed documents, if necessary.

21.4. A decision whether to issue a license shall be made within 60 days from the date of receipt of the

application for a license

21.5. In case the application and enclosed documents fail to meet the requirements, they shall be returned to the applicant within 10 days from the date of receipt.

21.6. The decision to issue a license or a justification for refusal shall be published.

21.7. A license shall be granted to a financially capable legal entity, which possesses experience or is able to operate in the given field.

21.8. In case several legal entities submit applications for the same type of license, the license shall be granted on the basis of competitive tendering.

Article 22. Terms of Licenses and Extension of Licenses

22.1. The term of a license for energy generation and transmission shall be 5 to 25 years; the term of a license for construction of energy facilities shall be up to 5 years; terms of other licenses shall be up to 10 years.

22.2. If the licensor considers that the licensee has been properly meeting conditions and requirements of the license and that its normal operations can be sustained further in terms of technical and technological requirements, the licensor shall extend the license for up to 25 years.

22.3. An application for extension of the license shall be submitted no later than 180 days prior to the expiry of the term of the license.

22.4. The license shall become effective from the date of its issue.

Article 23. Modifications, Amendments and Renewal of Licenses

23.1. The licensor may renew a license or make amendments to it in case of changes in conditions of issuing the license or at the request of the licensee.

Article 24. Suspension and Revocation of Licenses

24.1. In case of a failure of a licensee to meet the requirements specified in the license and this law, the

licensor shall request to eliminate the delinquency setting a deadline.

24.2. If the licensee has not eliminated the delinquency within the required date, the state energy inspector shall impose the relevant penalties and suspend the license. The suspension shall not serve as a ground for the licensee to terminate its activities.

24.3. The licensor shall revoke the license in the following cases:

24.3.1. The term of the license expired

24.3.2. The licensee is liquidated or is declared bankrupt

24.3.3. It is established that the licensee obtained the license by illegal means;

24.3.4. The license was revoked according to provision 24.2 of the present law, and the delinquency was not eliminated by the due date;

24.3.5. The licensee failed to implement environmental protection and rehabilitation action plan or violated legislation on environmental protection;

24.3.6. Other grounds specified the law.

24.4. The licensor shall issue a resolution on revocation of a license within 30 days after giving a notice on

revocation of the license.

24.5. Revocation of the license shall not release the licensee from the responsibility of rehabilitation of the environment and other obligations.

24.6. In case the licensor revokes a license, other licensees may be requested to undertake these activities in order to ensure continuity of reliable energy generation, transmission and distribution and uninterrupted energy supply to consumers.

Article 25. Obligations of Licensees

25.1. Licensees shall have the following obligations:

25.1.1. Not to transfer their licenses to other entities;

25.1.2. To comply with legislation, rules and regulations on technical operation and safety, terms and requirements of the license and decisions of the licensor;

25.1.3. To keep financial and accounting records for each licensed activity, separately from records of activities not specified in the license.

25.1.4. To submit its audited financial statements to the licensor every year.

25.1.5. To generate, transmit, distribute and supply electricity and heat in accordance with the main network code and the central heating supply code;

25.1.6. To notify the licensor and obtain a related permission in case of special circumstances specified in provision 9.1.8. of this law;

25.1.7. To comply with requests of authorized officials of the licensing authority made within their

jurisdiction, to allow them to enter premises and facilities and to enable them to perform their

duties.

25.1.8. To provide accurate information required by the licensor necessary to evaluate technical and economic performance of the licensee, on a timely basis

25.1.9. If holders of licensees for transmission and distribution of electricity and heat develop three to five year investment plan on extension and renovation of electricity and heat transmission and distribution networks, they shall take into consideration comments of other licensees and shall notify the licensor about such plans every year.

25.1.10. If it is necessary to terminate operations for a certain period of time so that it affects energy supply, the licensee shall notify of this the licensor not later than six months in advance.

25.1.11. To have an assessment of environmental impact undertaken by a relevant authority before starting its operations, to prepare annual plans on environmental protection and rehabilitation, to have them approved by relevant organizations and to implement these plans.

25.1.12. To operate in compliance with terms and requirements of applicable rules, regulations,

procedures, technical norms and standards and license terms and requirements and to carry out its activities in accordance with technological procedures maintaining a high level of technical safety.

CHAPTER FOUR.

PRICES AND TARIFFS

Article 26. Principles for Setting Tariffs

26.1. Tariffs shall be determined separately for each licensed activity including generation, transmission,

distribution, dispatching and supply of electricity and heat.

26.2. The following principles shall be observed in determining tariffs:

26.2.1. Tariffs should be based on real costs of operations;

26.2.2. Costs should be allocated to different consumer classes according to their requirements on electricity and heat supply;

26.2.3. Tariffs should enable regulation of energy consumption;

26.2.4. Tariffs should ensure price stability;

26.2.5. Tariffs should ensure that revenues of licensees are sufficient to support their financial

viability;

26.2.6. The tariff structure for electricity and heat should be clear and understandable for consumers;

26.2.7. The least-cost principle should be followed while tariffs should be sufficient to enable

compliance with the requirements of technical and technological safety in energy generation,

transmission, distribution, supply and dispatching;

26.2.8. The cost should be determined based on prior years' performance. However, depreciation of future investments or renewals should not be incorporated in the cost.

26.3. The Regulatory Authority shall be responsible for assessing justification and accuracy of cost

estimations by licensees. It shall return the cost estimates to the licensee for a revision in case the

estimates are not adequate. The Regulatory Authority shall not itself complete licensee's estimates by

giving suggestions or making estimates on behalf of the licensee.

26.4. The Regulatory Authority shall develop and publish tariff determination methodology and procedures for review and examination of tariffs.

Article 27. Tariffs and Contract Prices

27.1. The Regulatory Authority and Regulatory Boards of aimags and the capital city shall review tariffs and terms of services provided by suppliers annually, and may review them semi-annually upon requests of suppliers.

27.2. Consumers shall pay for regulated supply in accordance with published tariffs and for unregulated

supply in accordance with contract prices.

27.3. The Regulatory Authority shall determine consumers eligible to receive unregulated supply on the basis of their electricity and heat load. These consumers have the right to choose either regulated or

unregulated supply.

27.4. A holder of a regulated supply license shall submit any proposals for change in tariffs together with an itemized list of costs to the Regulatory Authority.

27.5. The Regulatory Authority shall notify consumers or publish in mass media information about changes in energy tariffs no later than 15 days prior to the date when these changes become effective.

27.6. Tariffs and contract prices may differ for certain groups of consumers depending on the following

factors of energy supply in addition other factors:

27.6.1. Maximum load requested and consumption specified in the contract;

27.6.2. Load actor or pattern of load;

27.6.3. Ability of the consumer to manage its load or willingness to accept interruptions in the supply;

27.6.4. Geographical area served by the supplier;

27.6.5. Duration of the contract;

27.6.6. Other factors.

27.7. Fuel supply amount which is used to generate heat and electricity, tariff and prices may be regulated by a long term sustainable agreement.

/This provision was added by the legislation dated December 9th 2011/

27.8. Methane gas price and tariffs shall be set based on liquid, compressed, gas properties and utilization

purpose and supply structure.

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

CHAPTER FIVE.

RELATIONS BETWEEN SUPPLIERS AND CONSUMERS

Article 28. Energy Supply Contracts

28.1. Relations between consumers and suppliers shall be regulated by Article 22.6 of the Civil Code, this

law, Business Rules and contracts made by consumers and suppliers.

28.2. Energy supply contracts with individuals shall specify quantity and quality of energy to be consumed,

terms of payments, rights, obligations and responsibilities of the parties and other necessary issues.

28.3. Energy supply contracts with legal entities shall specify, in addition to issues specified in provision

28.2. of this law, pattern of energy consumption, monthly schedule, terms of direct debit deductions

from bank accounts of consuming legal entities by banks, payment collateral and other necessary issues.

28.4. A supplier may enter into an energy supply contract based on bank guarantee of the consumer‟s

creditworthiness.

28.5. A consumer shall make necessary amendments to the contract made with the supplier within 15 days after the notification specified in provision 27.5. is given. The failure to amend the contract shall not

serve as a justification to refuse to comply with the amendments.

Article 29. Rights and Obligations of Suppliers

29.1. The supplier shall have the following rights and obligations in addition to those specified in Article 228 of the Civil Code and Article 25 of this law:

29.1.1. To provide consumers with energy that meets standard requirements;

29.1.2. To inform consumers about scheduled interruptions of energy supply not later than 24 hours prior to the interruption;

29.1.3. To ensure provision of services at the level specified in the contract;

29.1.4. To commence energy supply starting from the date specified in the contract;

29.1.5. To continue energy supply immediately after elimination of reasons for interruption;

29.1.6. An authorized representative of the supplying entity shall have the right to conduct and inspection of consumers' energy supply equipment and to enter into buildings for this purpose;

29.1.7. To terminate a supply contract if the consumer fails to pay for energy in due time as specified in the contract and refuse to supply energy to consumers that dwell in the network safety zone as specified in provision 33.1 of this law.

29.1.8. To suspend energy supply to consumers as specified in provision 32.2 of this law.

29.1.9. Supplier has the right to connect other consumers to consumer owned lines and substations based on region‟s perspective conditions.

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

29.2. A supplier shall be prohibited from restricting consumer rights by imposing conditions and requirements not specified in legislation and the contract.

Article 30. Rights and Obligations of Consumers

30.1. Consumers shall have the following rights and obligations in addition to those specified in Article 227 of the Civil Code:

30.1.1. To obtain energy supply;

30.1.2. To pay the energy supplier in due time and in full according to the contract;

30.1.3. To follow all technical operation and safety rules;

30.1.4. To provide possibilities for supplier‟s representatives to perform their duties;

30.1.5. To refuse to pay the energy bill fully or partially and claim compensation for damages incurred if the supplier fails to supply energy in a manner specified in the contract, resulting in

insufficient supply or supply of energy of different quantity and quality than that specified in

the contract;

30.1.6. To get compensation for damages caused due to suspension of energy supply in cases other than those specified in provisions 32.2 and of this law;

30.1.7. To take responsibility for completeness of energy meters and measuring devices;

30.1.8. To ensure completeness and safety of own power lines and equipment;

30.1.9. To notify the supplier 7 days in advance of deciding not to receive energy in accordance with the contract, in cases other than natural disasters and force majeure.

30.1.10. To connect other consumers from own lines and equipment upon the consent of a holder of a license for distribution and regulated and unregulated supply;

30.1.11. To transmit and distribute energy to others through own lines and equipment, to receive service payments from related suppliers in accordance with contracts;

30.1.12. If they caused a failure, damage on the electricity transmission network and equipment, they shall be responsible for repairing damages on their own. If consumers do not take actions to

repair damages, supplier shall do the repair and they have the right to demand related costs

from consumers;

/This provision was added by the legislation dated July 4th 2002/

30.1.13. If public apartments are built, power transmission lines, substations and equipment shall be transferred to the licensees.

/This provision was added by the legislation dated June 19th 2015/

30.2. Consumers that risk to cause damage to human lives, national interests and significant damages to self in case of interruption of energy supply, shall have their own backup sources of energy. A list of these

consumers shall be issued by the Regulatory Commission and Regulatory Boards of aimags and the

capital city depending on consumer classes.

Article 31. Payment for Energy and Imposition of Penalties

31.1. Settlement of payments for energy consumption to be made between suppliers and consumers shall be based on readings of meters certified by a relevant authority and determined in accordance with the

effective contract prices and tariffs.

31.2. Unless stated otherwise in the contract, a consumer shall have the right to claim a penalty of up to 5.0% of the value of undersupplied or partially supplied energy from the supplier.

31.3. A supplier shall have the right to impose penalties equal to up to 0.5% per late day on the amount not paid or paid improperly.

31.4. The amount of compensation for damages and penalties specified in provisions 31.2 and 31.3 of this law shall not exceed 50% of the value of undersupplied or partially supplied energy or payment due.

Article 32. Suspension of Energy Supply and Consumption

32.1. The state energy inspector shall suspend the operation in whole or operations of some equipment of a licensee until the breach is corrected, in the following cases:

32.1.1. Circumstances emerged that may lead to industrial accidents and threat to human health and lives;

32.1.2. Energy equipment, lines and networks do not meet operational and safety requirements;

32.1.3. Generated energy does not meet standards and quality requirements;

32.1.4. Persistent incompliance with requirements made by the state energy inspector;

32.2. An authorized representative of the supplier shall suspend energy supply to a consumer until the

delinquencies are corrected, in the following circumstances:

32.2.1. The consumer fails to pay the electricity bill in due time;

32.2.2. The consumer purposefully damages metering equipment, removes their seals, changes their location, damages their connection and disrupts their normal functioning;

32.2.3. The consumer uses electricity in a manner not specified in the contract, in case the consumer does not have meters;

32.2.4. The consumer supplies electricity to another consumer of an area beyond its own consumption without the consent of the supplier;

32.2.5. Emergence of force majeure, natural disasters, shortage of fuel, accidents or delays in the

energy supply system, emergence of conditions dangerous to human lives and to property, and

fire outbreaks;

32.2.6. The consumer refused entry to an authorized representative of the supplier to do inspection.

32.3. The state energy inspector shall suspend energy consumption of consumers until incompliance is

corrected, in the following cases, in addition to those specified in provisions 32.2 of this law:

32.3.1. Equipment or power lines of the consumer do not meet operational and safety requirements;

32.3.2. The consumer fails to comply with technical requirements of energy consumption;

32.3.3. The consumer consumes electricity that exceeds the capacity specified in the contract;

32.4. The state energy inspector shall notify the licensor about suspending activities of the licensee in advance and shall notify the supplier about suspending the right of a consumer to consume energy,

32.5. The state energy inspector shall notify the licensee on suspension of its activities, and the authorized

representative of the supplying entity shall notify the consumer on suspension of energy consumption no

later than 48 hours before the suspension. They shall clearly state the justification for suspension in their

resolutions and seal equipment, meters and other necessary instruments. The state energy inspector may

suspend activities of the licensee and consumption of energy by the consumer without advance notice in

case circumstances arise threatening human lives, national interests and causing serious damages to

other customers.

32.6. The licensee and the consumer, whose activities and consumption of energy are suspended, shall be prohibited from using sealed equipment and instruments before notifying the relevant state energy

inspector or the authorized representative that the reasons for suspension will have been corrected and

examined.

32.7. Suspension of activities and consumption of energy in accordance with provisions 32.1, 32.2 and 32.3 of this law shall not affect the rights of other licensees and consumers that comply with legislation, their licenses and contracts.

Article 33. Boundaries of Network Safety Zones

33.1. Lines and networks shall have established boundaries of their safety zones. it is prohibited to build any gers, housing and buildings or conduct any activities other than those permitted by the network owner

within these boundaries.

33.2. Governors of aimags, the capital city, soums and districts shall determine boundary lines in accordance with safety rules for lines and networks.

33.3. Owners of trees and bushes planted or growing on the safety zone shall be obliged to transplant or cut them, if the trees or bushes may cause damage to the network or obstruct inspection and servicing of the network

33.4. The state energy inspector or an authorized representative of the supplying entity shall have the right to enter or to pass through places and buildings owned or operated by others which are located alongside the boundary. In case owners fail to meet their obligations specified in provision 33.3 of this law, the state energy inspector or an authorized representative shall request to cut or transplant the trees and bushes. If this requirement is not accomplished, they shall have the right to have the trees and bushes

cut.

CHAPTER SIX.

CONTROL AND LIABILITY

Article 34. Monitoring Compliance with Legislation on Energy

34.1. The state energy inspection authority and state inspectors shall carry out technical control of compliance with legislation on energy as follows:

34.1.1. To control whether licensees and consumers comply with assembly, repair, operation and

safety requirements of energy facilities and equipment;

34.1.2. To control compliance with requirements on appropriate and economical consumption of

energy and requirements of network protection;

34.1.3. To investigate and draw lessons from accidents that occurred in energy facilities and equipment and take actions to prevent future accidents;

34.1.4. To keep a register of boilers, pressure containers, pipelines, electric and mechanical equipment; to test them in due time specified in relevant norms and rules, to certify them and to issue permissions for their utilization;

34.1.5. To issue permissions for assembly and repair of energy facilities and equipment (for steam

pipelines with pressure 0.07mPa and higher and water pipelines with temperature 115 C0 and

higher) and to provide quality certification for assembling and repair works.

34.2. Organizations for protection of consumer rights shall carry out public control on energy supply and

justification of established prices and tariffs.

Article 35. Resolution of Disputes

35.1. The Regulatory Authority and Regulatory Boards of aimags and the capital city shall resolve disputes

between licensees and between licensees and consumers within their jurisdiction.

35.2. If licensees or consumers disagree with decisions of the authority or its officials, they may appeal to

court.

35.3. If licensees do not agree with decision from authority or its officials stated in 35.2 provision, within 10 days after receiving the decision they may appeal to court

/This provision was added by the legislation dated January 26th 2017/

Article 36. Compensation for Damages

36.1. A supplier shall compensate direct damages caused to consumers due to the failure of the supplier to meet its contract obligations or due to disruption of energy supply without reasonable justification. The supplier and the consumer shall jointly determine the extent of the damage and have it documented.

36.2. A supplier shall compensate damages caused to a consumer while undertaking activities described in provision 29.1.6. of this law.

36.3. A supplier shall not bear any responsibility for damages caused to a consumer due to the consumer‟s

own fault that occurred during planned interruption of energy supply, as described in provision 29.1.2 of

this law, when the consumer was notified in advance.

Article 37. Liabilities for Violation of Legislation on Energy

37.1. If the actions of an official violating this law are not of a criminal nature, he / she shall be subject to liability specified in the Civil Service Law.

37.2. A person or legal entity that violates this Law shall be subject to liability specified in the Criminal Code or the Law on Law of Infringements. to fulfil requirements of the state inspector, obstruction of inspection, incompliance with regulations on accounting and reporting or for provision of false information;

/This provision was amended by the law dated of December 04 , 2015/

Article 38. Effectiveness of the Law

38.1. This Law shall become effective on the 15th of April, 2001.

L. ENEBISH,

THE SPEAKER OF THE STATE GREAT KHURAL