A

A

A

Бүлэг: 1979

МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ

2016 оны 12 дугаар сарын 01-ний өдөр

Улаанбаатар хот

ТӨРИЙН БОЛОН АЛБАНЫ НУУЦЫН ТУХАЙ

НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ

НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

1 дүгээр зүйл. Хуулийн зорилт

Хэвлэх

1.1.Энэ хуулийн зорилт нь Монгол Улсын төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах үндэсний тогтолцоо, эрх зүйн үндсийг тодорхойлж, мэдээллийг нууцлах, хамгаалахтай холбогдсон харилцааг зохицуулахад оршино.

2 дугаар зүйл. Төрийн болон албаны нууцын тухай хууль тогтоомж

Хэвлэх

2.1.Төрийн болон албаны нууцын тухай хууль тогтоомж нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Үндэсний аюулгүй байдлын тухай хууль, энэ хууль болон эдгээр хуульд нийцүүлэн гаргасан хууль тогтоомжийн бусад актаас бүрдэнэ.

3 дугаар зүйл. Хуулийн үйлчлэх хүрээ

Хэвлэх

3.1.Энэ хуулийг Монгол Улсын байгууллага, аж ахуйн нэгж, албан тушаалтан, иргэн дагаж мөрдөнө.

3.2.Монгол Улсын төрийн болон албаны нууцтай танилцсан гадаад улсын иргэн, харьяалалгүй хүн энэ хуулийг биелүүлэх үүрэг хүлээнэ.

3.3.Монгол Улсын олон улсын гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол гадаад улс, олон улсын байгууллагаас шилжүүлэн өгсөн төрийн болон албаны нууцад хамаарах мэдээллийг хамгаалахад энэ хуульд заасан журам нэгэн адил үйлчилнэ.

4 дүгээр зүйл. Мэдээллийг төрийн болон албаны нууцад хамааруулах, нууцлах зарчим

Хэвлэх

4.1.Мэдээллийг төрийн болон албаны нууцад хамааруулах, нууцлахад хуульд нийцсэн, үндэслэлтэй, цаг үеэ олсон байх зарчмыг удирдлага болгоно.

5 дугаар зүйл. Хуулийн нэр томьёоны тодорхойлолт

Хэвлэх

5.1.Энэ хуульд хэрэглэсэн дараахь нэр томьёог доор дурдсан утгаар ойлгоно:

5.1.1."төрийн нууц" гэж Монгол Улсын хууль тогтоомжийн дагуу төрийн нууцад хамааруулсан, задруулах, үрэгдүүлэх тохиолдолд үндэсний аюулгүй байдал, үндэсний ашиг сонирхолд аюул, занал, хохирол учруулах төрийн хамгаалалтад байх мэдээллийг;

5.1.2."албаны нууц" гэж задруулах, үрэгдүүлэх тохиолдолд салбарын болон төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээдийн ашиг сонирхолд хохирол учруулах төрийн хамгаалалтад байх мэдээллийг;

5.1.3."төрийн болон албаны нууц тээгч" гэж төрийн болон албаны нууцыг бичвэр, тэмдэг, дүрс, дохио, техникийн шийдэл, үйл ажиллагааны хэлбэрээр агуулж байгаа материаллаг зүйлийг;

5.1.4."мэдээллийг нууцлах" гэж төрийн болон албаны нууцад хамааруулсан мэдээлэлтэй танилцах, эсхүл тараахад хязгаарлалт тогтоох арга хэмжээг;

5.1.5."нууцын зэрэглэл" гэж төрийн болон албаны нууц мэдээллийн нууцлалын түвшинг илэрхийлэх, нууц тээгч, эсхүл түүний дагалдах баримт бичигт тавьсан тэмдэглэгээг;

5.1.6."төрийн болон албаны нууцтай танилцах эрх" гэж энэ хуульд заасны дагуу албан тушаалтан, иргэн төрийн болон албаны нууцад хандах, хуулийн этгээд төрийн болон албаны нууцыг ашиглахтай холбоотой үйл ажиллагаа явуулах эрхийг;

5.1.7."төрийн болон албаны нууц хамгаалах ажилтан /цаашид "нууц хамгаалах ажилтан" гэх/ гэж төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээдэд төрийн болон албаны нууцын хамгаалалтыг зохион байгуулж хэрэгжүүлэх, хяналт тавих чиг үүрэг бүхий нэгжийн ажилтан, эсхүл энэ чиг үүргийг хэрэгжүүлэх ажилтныг;

5.1.8."төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах хэрэгсэл" гэж төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах зориулалтаар ашиглах техникийн, программ хангамжийн, криптографийн болон бусад хэрэгслийг;

5.1.9."төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах" гэж төрийн болон албаны нууцыг задруулах, үрэгдүүлэхээс урьдчилан сэргийлэхэд чиглэсэн хууль зүй, зохион байгуулалт, техник, криптографын болон бусад арга хэмжээний цогцыг;

5.1.10."төрийн болон албаны нууцыг ил болгох" гэж энэ хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу төрийн болон албаны нууцын хамгаалалт, нууцлах хугацаа, зэрэглэлийг хүчингүй болгохыг;

5.1.11."төрийн болон албаны нууцыг задруулах" гэж мэдээлэх, дамжуулах, үзүүлэх, хэвлэн нийтлэх болон бусад арга замаар төрийн болон албаны нууцтай танилцах эрхгүй этгээдэд хүрсэн байхыг;

5.1.12."төрийн болон албаны нууцыг үрэгдүүлэх" гэж тогтоосон дэглэм, журмыг зөрчсөний улмаас байгууллага, албан тушаалтан, иргэний эзэмшил, ашиглалтаас төрийн болон албаны нууц түр, эсхүл бүрмөсөн гарсныг.

6 дугаар зүйл. Төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах нийтлэг үүрэг

Хэвлэх

6.1.Төрийн байгууллага, албан тушаалтан нь төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах үүрэгтэй.

6.2.Төрийн болон албаны нууцтай танилцсан Монгол Улсын төрийн байгууллага, засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгжийн удирдлага, бусад хуулийн этгээд /цаашид "төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээд" гэх/, улс төрийн нам, хөдөлгөөн, төрийн бус байгууллага, албан тушаалтан, албан хаагч, Монгол Улсын иргэн, гадаад улсын иргэн, харьяалалгүй хүн тэдгээрийг задруулахгүй байх үүрэг хүлээнэ.

6.3.Төрийн байгууллага нь төрийн болон албаны нууцын хадгалалт, хамгаалалтын чиглэлээр хэрэгжүүлсэн ажлын талаархи мэдээллийг жил бүрийн 01 дүгээр сард багтаан тагнуулын байгууллагад ирүүлнэ.

6.4.Төрийн болон албаны нууц задарсан, үрэгдсэн байж болзошгүй тухай мэдсэн, түүнчлэн гээгдсэн, алдагдсан нууц тээгчийг олсон аливаа албан тушаалтан, иргэн энэ талаар тагнуулын байгууллагад нэн даруй мэдэгдэх үүрэгтэй.

6.5.Төрийн болон албаны нууцыг задрах, үрэгдэхээс урьдчилан сэргийлсэн, нууц хамгаалалтад бодитой хувь нэмэр оруулсан, хууль бус үйл ажиллагааны талаар мэдээлэл өгсөн буюу бусад хэлбэрээр тагнуул, хууль сахиулах байгууллагад туслалцаа, дэмжлэг үзүүлсэн хуулийн этгээд, иргэнийг урамшуулах журмыг Засгийн газар тогтооно.

7 дугаар зүйл. Төрийн болон албаны нууцыг өмчлөх, гадаад улс, олон улсын байгууллагад шилжүүлэх

Хэвлэх

7.1.Гадаад улс, олон улсын байгууллагаас шилжүүлэн өгснөөс бусад төрийн болон албаны нууц нь Монгол Улсын төрийн өмч байна.

7.2.Төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээд, албан тушаалтан, иргэн хариуцсан, эсхүл өөрт байгаа төрийн болон албаны нууцыг хууль тогтоомжийн дагуу эзэмшиж, ашиглаж хамгаална.

7.3.Иргэн, хуулийн этгээдийн өмчлөлд байгаа үндэсний ашиг сонирхол, үндэсний аюулгүй байдлыг хангахад чухал ач холбогдолтой, эсхүл хохирол учруулах мэдээлэл, түүний тээгчийг нууцлах шаардлагатай гэж үзвэл өмчлөгчтэй зөвшилцөн түүнтэй байгуулсан гэрээний үндсэн дээр нөхөн төлбөртэй болон төлбөргүйгээр төрийн өмчид авч болно.

7.4.Энэ зүйлийн 7.3-т заасан өмчлөгчид олгох нөхөн төлбөрийн хэмжээний талаар харилцан тохиролцож чадаагүй бол хөндлөнгийн шинжээчээр үнэлгээ хийлгэж, баталгаажуулсан үнээр нөхөн төлбөрийг тооцно.

7.5.Энэ зүйлийн 7.3-т заасан иргэн, хуулийн этгээдийн мэдээлэл, түүний тээгчийг төрийн өмчид авах эсэхийг эрх бүхий байгууллагын санал, тагнуулын байгууллагын дүгнэлтийг үндэслэн Засгийн газар шийдвэрлэнэ.

7.6."Онц чухал нууц" зэрэглэлээс бусад зэрэглэлийн төрийн нууц, албаны нууцыг гадаад улс, олон улсын байгууллагатай байгуулсан нууц мэдээллийг харилцан хамгаалах гэрээ, хэлэлцээр, тагнуулын байгууллагын саналыг үндэслэн шилжүүлэн өгч болно.

7.7.Энэ зүйлийн 7.6-д заасан гэрээ, хэлэлцээр байгуулаагүй гадаад улс, олон улсын байгууллагад албаны нууцыг шилжүүлэх зайлшгүй шаардлага гарсан бол тухайн байгууллагын удирдлага зохих журмын дагуу шийдвэрлэнэ.

ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ

ТӨРИЙН БОЛОН АЛБАНЫ НУУЦЫГ ХАМГААЛАХ ТАЛААРХИ ТӨРИЙН БАЙГУУЛЛАГА, АЛБАН ТУШААЛТНЫ БҮРЭН ЭРХ

8 дугаар зүйл. Улсын Их Хурлын бүрэн эрх

Хэвлэх

8.1.Улсын Их Хурал төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах талаар дараахь бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:

8.1.1.төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах төрийн бодлого, хууль тогтоомжийг батлах, тэдгээрийн биелэлтэд хяналт тавих;

8.1.2.төрийн болон албаны нууцыг хамгаалахад чиглэсэн хөтөлбөр, төсөл, үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэхэд зарцуулах хөрөнгийг улсын төсөвт тусгаж батлах.

9 дүгээр зүйл. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрх

Хэвлэх

9.1.Монгол Улсын Ерөнхийлөгч-Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн тэргүүн нь өөрийн бүрэн эрхийн хүрээнд төрийн болон албаны нууцын хамгаалалтад хяналт тавьж, энэ талаар холбогдох төрийн байгууллагын тайлан, мэдээллийг сонсох, Засгийн газарт чиглэл өгөх бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ.

10 дугаар зүйл. Засгийн газрын бүрэн эрх

Хэвлэх

10.1.Засгийн газар улсын хэмжээнд төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах үйл ажиллагааг уялдуулан зохицуулж дараахь бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:

10.1.1.төрийн болон албаны нууцын тухай хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг зохион байгуулах, энэ талаар холбогдох байгууллага, албан тушаалтанд үүрэг, чиглэл өгөх;

10.1.2.төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах төрийн бодлого, төсөл, хөтөлбөр, эрх зүйн баримт бичгийг боловсруулж, хэрэгжүүлэх;

10.1.3.төрийн болон албаны нууцтай холбоотой журам, зааврыг батлах;

10.1.4.төрийн болон албаны нууцыг харилцан солилцох, хамгаалах тухай Засгийн газар хоорондын гэрээ, хэлэлцээр байгуулах;

10.1.5.мэдээллийг төрийн болон албаны нууцад хамааруулах, нууцыг шилжүүлэх, ил болгох, нууцын зэрэглэл тогтоох, өөрчлөх, нууцын хугацааг сунгах.

11 дүгээр зүйл. Байгууллага, албан тушаалтны бүрэн эрх

Хэвлэх

11.1.Байгууллага, албан тушаалтан төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах талаар дараахь бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:

11.1.1.эрхэлсэн салбар, харьяа байгууллагын хэмжээнд төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах тухай хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг зохион байгуулж хангах;

11.1.2.эрхэлсэн салбар, харьяа байгууллагын хэмжээнд байгаа төрийн болон албаны нууцын хамгаалалтад хяналт тавих;

11.1.3.төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах арга, хэрэгслийг боловсронгуй болгох, шаардлагатай хөрөнгийг төсөвтөө тусгаж санхүүжүүлэх саналаа эрх бүхий байгууллагад гаргаж шийдвэрлүүлэх;

11.1.4.онцгой нөхцөл байдал үүссэн үед төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах төлөвлөгөө боловсруулж батлах, тухайн үед авах арга хэмжээний бэлэн байдлыг хангах.

12 дугаар зүйл. Тагнуулын байгууллагын бүрэн эрх

Хэвлэх

12.1.Тагнуулын байгууллага төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах талаар дараахь бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:

12.1.1.төрийн болон албаны нууц задрахаас урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авах;

12.1.2.төрийн болон албаны нууцыг хариуцаж байгаа байгууллага, албан тушаалтан нууцыг ашиглаж, хамгаалж байгаа байдалд хяналт тавих, шалгах;

12.1.3.төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах техник, криптографийн хэрэгсэлд туршилт, шинжилгээ хийх, баталгаажуулах ажлыг зохион байгуулах;

12.1.4.байгууллага, албан тушаалтан төрийн болон албаны нууцаа хамгаалах ажлыг зохион байгуулахад мэргэжил, арга зүйн туслалцаа үзүүлэх;

12.1.5.төрийн болон албаны нууцын тухай хууль тогтоомж, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Засгийн газрын шийдвэрийг хэрэгжүүлэх талаар холбогдох байгууллагатай хамтран ажиллах, төрийн болон албаны нууцыг хадгалах, хамгаалах, ашиглах ажлыг боловсронгуй болгох саналаа Засгийн газарт оруулах;

12.1.6.мэдээллийг төрийн болон албаны нууцад хамааруулах, нууцыг шилжүүлэх, ил болгох, нууцын зэрэглэл тогтоох, өөрчлөх, нууцын хугацааг сунгах асуудлаар санал боловсруулж, Засгийн газарт оруулах;

12.1.7.төрийн болон албаны нууцын бүртгэл, мэдээллийн нэгдсэн сан байгуулж, ашиглах;

12.1.8.төрийн нууцтай танилцах албан тушаалтан, иргэнд аюулгүй байдлын шалгалт явуулах, төрийн болон албаны нууцыг ашиглан үйл ажиллагаа явуулах, ажил гүйцэтгэх хуулийн этгээдийг судалж, шалгах;

12.1.9.төрийн болон албаны нууцыг дамжуулах, илгээх мэдээлэл, шуудан харилцаа холбооны сүлжээ, шифр харилцааг улсын хэмжээнд болон хилийн чанадад зохион байгуулж, хяналт тавих;

12.1.10.төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах сургалт, эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлыг зохион байгуулах;

12.1.11.төрийн болон албаны нууцыг харилцан солилцох, хамгаалах асуудлаар байгуулах олон улсын гэрээ, хэлэлцээрийн төсөлд санал, дүгнэлт өгөх.

12.2.Энэ зүйлийн 12.1.7-д заасан мэдээллийн санг байгуулах, ашиглах журмыг Засгийн газар батална.

ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ

ТӨРИЙН БОЛОН АЛБАНЫ НУУЦАД ХАМААРУУЛАХ МЭДЭЭЛЭЛ

13 дугаар зүйл. Төрийн нууцад хамааруулах мэдээлэл

Хэвлэх

13.1.Төрийн нууцад дараахь мэдээллийг хамааруулна:

13.1.1.төрийн бодлогын хүрээнд:

13.1.1.а.Монгол Улсын үндэсний аюулгүй байдал, гадаад бодлогын үзэл баримтлал, номлолын нууцалбал зохих хэсэг;

13.1.1.б.Улсын Их Хурлын чуулган, Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл, Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцсэн энэ хуулиар төрийн нууцад хамааруулсан мэдээлэл;

13.1.1.в.аливаа улстай харилцах Монгол Улсын чиг бодлого, байр суурийг нарийвчлан илэрхийлсэн мэдээлэл, гадаад орнуудаас итгэмжлэгдсэн байдлаар авсан мэдээлэл;

13.1.1.г.Засгийн газар, Төв банкнаас гадаад улс, олон улсын байгууллагатай санхүүгийн салбарт хамтран ажиллах болон өр, зээл, тусламжтай холбоотой гэрээ хэлэлцээрийн төсөл, тэдгээрийн боловсруулалтын шатанд хамаарах мэдээлэл;

13.1.1.д.төрийн дээд, өндөр хэмжээний харилцан айлчлал, хоёр болон олон талын яриа, хэлэлцээрийн тухай дэлгэрэнгүй мэдээлэл;

13.1.1.е.энэ хуулиар төрийн нууцад хамааруулсан асуудлаар гадаад улсын Засгийн газар, байгууллагатай байгуулсан олон улсын гэрээ, хэлэлцээр, протокол, тэдгээрийн төсөл, хэрэгжилтийн талаархи дэлгэрэнгүй мэдээлэл;

13.1.1.ё.хилийн чанадад ажиллаж байгаа дипломат төлөөлөгчийн газрын онцгой нөхцөл байдал үүссэн үед ажиллах төлөвлөгөө, ажлын удирдамж;

13.1.1.ж.энэ хуулиар төрийн нууцад хамааруулсан асуудлаар олон улсын хурал зөвлөгөөн, чуулганд оролцох төлөөлөгчдийн ажлын чиглэл, удирдамж.

13.1.1.з.улсын батлан хамгаалах, эдийн засагт чухал ач холбогдол бүхий үйлдвэр, онц чухал обьектод гарсан гэмт халдлага, осол, сүйрэл, онцгой нөхцөл байдлын үед эрх бүхий байгууллагаас авч хэрэгжүүлж байгаа ажил, арга хэмжээ, түүнтэй холбоотой мэдээллийн нууцалбал зохих хэсэг.

13.1.2.эдийн засаг, шинжлэх ухаан, техник технологийн хүрээнд:

13.1.2.а.эдийн засгийн аюулгүй байдлыг хангах бодлого, үйл ажиллагаатай холбоотой мэдээллийн нууцалбал зохих хэсэг;

13.1.2.б.мөнгөн тэмдэгтийн нөөц, нөөцийн сангийн байршил, хамгаалалтын тухай мэдээлэл;

/Энэ заалтыг 2022 оны 4 дүгээр сарын 22-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан./

13.1.2.в.үндэсний аюулгүй байдлыг хангахад ач холбогдолтой шинжлэх ухаан, технологийн ололт, эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажил, судалгааны туршилт, угсралт, төслийн ажил, технологийн тухай мэдээлэл;

13.1.2.г.мөнгөн тэмдэгтийн эх загвар бүтээх, үйлдвэрлэх, устгах, мөнгөн тэмдэгтийн нийлүүлэлт, солилцоо, гүйлгээнээс гаргах тухай мэдээлэл.

13.1.3.батлан хамгаалах хүрээнд:

13.1.3.а.батлан хамгаалах бодлого, төрийн цэргийн номлолын нууцалбал зохих мэдээлэл;

13.1.3.б.зэвсэгт хүчний тайван цагийн болон дайны байдлын үеийн зохион байгуулалтын бүдүүвч, төрийн цэргийн байгууллагын нэгтгэл, ангийн байлдааны цагийн орон тоо, жинхэнэ нэр, зохион байгуулалт, бүтэц, тэдгээрийн байлдах чадвар, байлдааны бэлэн байдлыг тодорхойлсон нэгдсэн үзүүлэлт, мэдээлэл;

13.1.3.в.төрийн цэргийн байгууллагын стратегийн удирдамж, бэлэн байдлын төлөвлөгөө, тэдгээрийн биелэлт, тооцоо, зэвсэгт хүчнийг бэхжүүлэх, хэрэглэх болон стратегийн төлөвлөлтийн баримт бичиг, бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлэх, байлдаанд бэлтгэх, шилжүүлэн байрлуулах төлөвлөгөө, зэвсэгт халдлага, түрэмгийллээс хамгаалах арга ажиллагааны тактикийн тухай мэдээлэл;

13.1.3.г.байлдааны болон хил хамгаалалтын бэлэн байдлын мэдээ, байлдааны тушаал, захирамж, байлдааны ажиллагааны газар, орныг төхөөрөмжлөхтэй холбогдсон мэдээлэл;

13.1.3.д.батлан хамгаалах болон улсын хил хамгаалах зориулалттай болон энэ хуулиар төрийн нууцад хамааруулсан мэдээлэл агуулсан байр зүйн зураг;

13.1.3.е.улсын болон цэргийн дайчилгааны даалгавар, төлөвлөгөө, нөөц, нөхөн хангах тооцоо, төрийн цэргийн байгууллагын байлдааны техник зэвсэглэл, материал, галт хэрэглэлийн хангалт, захиалга, нөөцийн талаархи мэдээлэл;

13.1.3.ё.төрийн цэргийн байгууллагын бие бүрэлдэхүүний тоо бүртгэл, бэлтгэл үүрэгтэн, цэрэгт татах болон цэргээс халагдах хүмүүсийн нэгдсэн мэдээлэл, цэргийн мэргэжлийн ангилал, оногдуулан данслагдсан хүн, техникийн нэгдсэн дүн, тооцоо /улсын болон нийслэл, аймгийн хэмжээнд/;

13.1.3.ж.төрийн цэргийн байгууллагын автоматжуулсан болон далдуур /удирдлага холбооны/ удирдлагын системийн бүтэц, зохион байгуулалт, хангалтын тухай мэдээлэл;

13.1.3.з.төрийн цэргийн байгууллагын удирдлагын байрны байршил, мэдээлэл, холбооны сүлжээ, радио долгионы давтамжийн хуваарилалтын тухай мэдээлэл;

13.1.3.и.улсын болон цэргийн дайчилгааны зорилго, цар хүрээ, хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төрөл, багтаамж, арга хэлбэр, улсын дайчилгааны нэгдсэн төлөвлөгөө, төрийн захиргааны төв байгууллага, аймаг, нийслэлийн дайчилгааны даалгавар, төлөвлөгөөний тухай мэдээлэл;

13.1.3.й.улсын хил хамгаалалт, шалган нэвтрүүлэх албаны арга ажиллагаа, хангалтыг зохион байгуулахтай холбоотой мэдээлэл;

13.1.3.к.улсын болон батлан хамгаалах нөөцийн бодит хэмжээ, байршил, тайлан, санхүүжилтийн тухай мэдээлэл;

13.1.3.л.улсын болон батлан хамгаалах нөөцийн жилийн болон дунд, урт хугацааны үндсэн чиглэлийн төслийн тооцоо, үндэслэл, түүнийг хэрэгжүүлэх талаар төрийн эрх бүхий байгууллагаас гаргасан баримт бичиг;

13.1.3.м.улс орныг дайны байдалд шилжүүлэх төлөвлөгөө, дайны болон дайн бүхий байдлын үед төрийн байгууллагын ажиллах төлөвлөгөө, түүнд холбогдох мэдээлэл;

13.1.3.н.онцгой байдлын үеийн арга хэмжээний төлөвлөгөө, холбоо, зарлан мэдээллийн үйл ажиллагааны зохион байгуулалт, энэ зорилгоор дэд бүтцийг ашиглах тухай мэдээлэл, удирдлагын хоргодох байр, төсөв, байршил, хүчин чадлын тухай мэдээлэл.

13.1.3.о.Зэвсэгт хүчний хөгжлийн сангийн орлого, зарлагатай холбоотой нууцалбал зохих мэдээлэл.

/Энэ дэд заалтыг 2021 оны 01 дүгээр сарын 29-ний өдрийн хуулиар нэмсэн./

13.1.4.тагнуул, сөрөх тагнуул, хууль сахиулах ажлын хүрээнд:

13.1.4.а.тагнуул, сөрөх тагнуул, гүйцэтгэх ажлын мэдээллийн эх сурвалж, тэдгээрийг халхавчлахтай холбоотой мэдээлэл;

13.1.4.б.гүйцэтгэх ажлын нэгдсэн тоо бүртгэлийн болон тусгай сангийн мэдээлэл;

13.1.4.в.гүйцэтгэх ажлын мэдээллийн болон тусгай техник хэрэгслийн тоо бүртгэлийн сан, түүнд ашиглагдаж байгаа тусгай зориулалтын техник технологи, программ хангамж, нууцлах код, түлхүүр, өгөгдөл, нууц тээгчид байгаа мэдээлэл;

13.1.4.г.бие бүрэлдэхүүнийг нь нууцалбал зохих тагнуул, сөрөх тагнуул, гүйцэтгэх ажил явуулах эрх бүхий байгууллагын салбар нэгж, тэдгээрийн барилга байгууламж, байршил, тээврийн хэрэгслийн улсын дугаар, гүйцэтгэх ажлын тусгай техник хэрэгслийн тухай мэдээлэл;

13.1.4.д.гүйцэтгэх ажлын шугамаар шалгасан болон шалгаж байгаа хэргийн материал, баримт сэлт, мэдээлэл;

13.1.4.е.эрх бүхий байгууллагын удирдлагаас гүйцэтгэх ажлыг хэрэгжүүлэхтэй холбогдсон асуудлаар гаргасан шийдвэр, заавар, журам, бусад баримт бичиг;

13.1.4.ё.гүйцэтгэх ажилтны үйл ажиллагааны үндсэн төлөвлөгөө, тайлан, ажлын байрны тодорхойлолтын мэдээлэл;

13.1.4.ж.тагнуул, сөрөх тагнуул, эрх бүхий бусад байгууллагын гүйцэтгэх ажил эрхлэх нэгжийн зохион байгуулалтын бүтэц, орон тооны тухай мэдээлэл;

13.1.4.з.тагнуулын байгууллагын төсөв, гүйцэтгэх ажил явуулах эрх бүхий бусад байгууллагын гүйцэтгэх ажлын зардал, тэдгээрийн гүйцэтгэлийн тайлангийн мэдээлэл;

13.1.4.и.гүйцэтгэх ажилтан, нууц гүйцэтгэх ажилтны хувийн хэргийн болон тэдний албан ажилтай холбоотой мэдээлэл;

13.1.4.й.тагнуулын байгууллагаас үндэсний аюулгүй байдалтай холбоотой асуудлаар эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтанд илгээсэн мэдээлэл;

13.1.4.к.гүйцэтгэх ажил явуулах эрх бүхий байгууллагын тусгай архивын данс, бүртгэл, эд зүйл;

13.1.4.л.гүйцэтгэх ажил явуулах эрх бүхий байгууллагыг өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжүүлэх төлөвлөгөө, террор, хорлон сүйтгэх ажиллагаа, зохион байгуулалттай гэмт хэрэгтэй тэмцэх ажиллагааны төлөвлөгөө, удирдамж, хэрэглэх дохио;

13.1.4.м.Монгол Улсын үндэсний аюулгүй байдлыг хангах зорилгоор тагнуулын байгууллагаас хэрэгжүүлж байгаа үйл ажиллагаа;

13.1.4.н.тагнуул, сөрөх тагнуул, гүйцэтгэх ажил явуулах эрх бүхий байгууллагын өөрийн аюулгүй байдлыг хангах ажлын зохион байгуулалт, арга, тактик, хүч, хэрэгсэл, төлөвлөгөөний мэдээлэл;

13.1.4.о.тагнуул, сөрөх тагнуул, гүйцэтгэх ажил явуулах эрх бүхий байгууллагын гүйцэтгэх ажлын зориулалттай зэвсэг, тусгай хэрэгсэл, материал техникийн хангалт, нөөцийн мэдээлэл;

13.1.4.ө.тагнуулын байгууллагаас гадаад улсын тусгай албатай тогтоосон хамтын ажиллагааны тухай мэдээлэл;

13.1.4.п.Гэрч, хохирогчийг хамгаалах тухай хуульд заасан нүүлгэн шилжүүлэх, баримт бичгийг солих, гадаад төрхийг өөрчлөх арга хэмжээний явц, уг арга хэмжээгээр хамгаалагдсан этгээдийн нууцалбал зохих мэдээлэл.

/Энэ дэд заалтад 2020 оны 04 дүгээр сарын 24-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан./

13.1.5.мэдээллийн аюулгүй байдлын болон бусад хүрээнд:

13.1.5.а.төрийн тусгай хэрэглээний мэдээлэл, холбооны сүлжээний бүтэц, зохион байгуулалт, программ хангамж, мэдээлэл нууцлагч техник хэрэгсэл, тэдгээрийн ажиллагааны зарчим, радио долгионы давтамжийн хуваарилалтын мэдээлэл;

13.1.5.б.төрийн мэдээллийн сүлжээний удирдлагын төвийн тусгай зориулалтын техник, программ хангамж;

13.1.5.в.төрийн шифр харилцааны бодлого, төрийн тусгай хэрэглээний мэдээлэл, холбооны болон шифрийн криптографын боловсруулалт, сан, нөөц, шифрийн арга ажиллагаа, аргачлал, тэдгээрийг ашиглах заавар, код, түлхүүр, түүнтэй холбоотой мэдээлэл;

13.1.5.г.төрийн шифр мэдээ, шифрийн харилцааны дүрэм, заавар, шифрийн материалын бүртгэл;

13.1.5.д.төрийн нууц тээгчийг хүлээлцсэн, шилжүүлсэн, шалгасан тухай мэдээлэл;

13.1.5.е.төрийн нууцад хамаарах мэдээлэл, нууц тээгчийг ашиглан бэлтгэсэн ном, сурах бичиг, бүтээл, эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажил, тайлан, илтгэл, мэдээлэл, дүгнэлт, хурал, зөвлөгөөн, лекц, гүйцэтгэх ажлын сургалтын хөтөлбөр, хичээлийн тэмдэглэл;

13.1.5.ё.энэ хуулиар төрийн нууцад хамааруулсан асуудлыг шалгасан хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалт, хэрэг, маргааныг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны нууцалбал зохих баримт бичиг, мэдээлэл;

13.1.5.ж.хуулиар төрийн тусгай хамгаалалтын нэгдүгээр зэрэглэлээр хамгаалуулж байгаа албан тушаалтны эрүүл мэндийн байдлын тухай мэдээлэл;

13.1.5.з.улсын онц чухал болон тусгай обьектын байршил, олгосон газрын нэр, зураг, хамгаалалтын зохион байгуулалт, хүч хэрэгслийн тухай мэдээлэл;

13.1.5.и.цэвэр ус хангамжийн эх үүсвэрийн барилга байгууламжийн байршлын зураг;

13.1.5.й.энэ хуулиар төрийн нууцад хамааруулсан мэдээ, баримт бичиг, эд зүйлийг битүүмжлэн хүргэх төрийн тусгай болон дипломат шуудан, битүүмжлэхээс хэрэглэгчид хүртэл үйл ажиллагаа;

13.1.5.к.энэ хуулиар төрийн нууцад хамааруулсан асуудал хэлэлцсэн хаалттай хуралдааны тэмдэглэл, баримт бичиг;

13.1.5.л.хуулиар төрийн тусгай хамгаалалтад байх албан тушаалтан, иргэн болон хурал, чуулган, арга хэмжээ, тээврийн хэрэгсэл, бусад зүйлийн байнгын болон цаг үеийн хамгаалалтын зохион байгуулалт, хүч, хэрэгслийн болон төрийн тусгай хамгаалалтын байгууллагын зохион байгуулалтын бүтэц, орон тоо, төсвийн тухай мэдээлэл;

/Энэ дэд заалтад 2020 оны 05 дугаар сарын 14-ний өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан./

13.1.5.м.улсын онц чухал болон тусгай обьект, үйл ажиллагааг халхлах журам.

13.2.Төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээд нь энэ зүйлийн 13.1-д заасан жагсаалтын хүрээнд салбар, байгууллагын хэмжээнд нууцлах төрийн нууцад хамаарах мэдээллийн жагсаалтыг боловсруулж, тагнуулын байгууллагын саналыг авч Засгийн газраар батлуулна.

13.3.Салбарын болон байгууллагын хэмжээнд нууцлах мэдээллийн жагсаалтад тухайн мэдээллийг нууцлах хугацаа, нууцын зэрэглэлийг тусгасан байна.

14 дүгээр зүйл. Албаны нууцад хамаарах мэдээлэл

Хэвлэх

14.1.Албаны нууцад хамаарах мэдээллийн жагсаалтыг тухайн хариуцсан байгууллага боловсруулж, асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн, байгууллагын даргын шийдвэрээр батална.

14.2.Энэ зүйлийн 14.1-д заасан жагсаалтыг батлахад тагнуулын байгууллагын саналыг авна.

ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ

МЭДЭЭЛЛИЙГ НУУЦЛАХ БОЛОН ИЛ БОЛГОХ

15 дугаар зүйл. Мэдээллийг нууцлах

Хэвлэх

15.1.Мэдээллийг нууцлах арга хэмжээг тэдгээрийг төрийн болон албаны нууцад хамааруулах тухай хууль хүчин төгөлдөр болсон өдрөөс эхлэн холбогдох байгууллага, албан тушаалтан авч хэрэгжүүлнэ.

15.2.Мэдээллийг энэ хуульд заасан нууцын зэрэглэл болон бусад тэмдэглэгээг тавьж бэхжүүлэх замаар нууцална.

15.3.Обьект, тодорхой үйл ажиллагааг нууцлахдаа тэдгээрийг халхлах арга хэмжээг Засгийн газрын баталсан журмын дагуу хэрэгжүүлнэ.

15.4.Байгууллага, албан тушаалтны боловсруулсан, эсхүл хүлээн авсан мэдээлэл нь энэ хуулийн 13.2, 14.1-д заасан жагсаалтад ороогүй боловч нууцлах шаардлагатай тохиолдолд тухайн байгууллага, албан тушаалтан нууцлах арга хэмжээ авч, нууцад хамаарах мэдээллийн жагсаалтад оруулах саналаа нэн даруй удирдлагадаа танилцуулна.

15.5.Энэ зүйлийн 15.4-т заасан саналыг хүлээн авсан албан тушаалтан тухайн мэдээлэлд шинжилгээ хийж, жагсаалтад нэмэлт, өөрчлөлт оруулах, эсхүл нууцлахаас татгалзах эсэхийг Засгийн газрын баталсан журмын дагуу шийдвэрлэнэ.

16 дугаар зүйл. Төрийн болон албаны нууцад хамаарах мэдээллийн зэрэглэл, түүний шалгуур

Хэвлэх

16.1.Задруулах, үрэгдүүлэх тохиолдолд Монгол Улсын үндэсний аюулгүй байдал, ашиг сонирхол, байгууллага, иргэнд учруулах аюул, занал, хохирлын хэмжээнээс хамаарч төрийн болон албаны нууцад хамаарах мэдээлэл дараахь зэрэглэлтэй байна:

16.1.1.онц чухал нууц;

16.1.2.маш нууц;

16.1.3.нууц.

16.2.Төрийн нууцад хамаарах мэдээлэл "онц чухал нууц", "маш нууц", албаны нууцад хамаарах мэдээлэл "нууц" зэрэглэлтэй байна.

16.3.Төрийн болон албаны нууцад хамаарах мэдээлэлд энэ хуульд зааснаас өөр нууцын зэрэглэл хэрэглэхийг хориглоно.

16.4.Задруулах, үрэгдүүлэх тохиолдолд Монгол Улсын тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдал, нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдалд аюул, занал учруулах, үндэсний ашиг сонирхолд онц хүнд үр дагавар бий болгох, хүний амь биед аюул учруулах мэдээллийг "онц чухал нууц" зэрэглэлд хамааруулна.

16.5.Задруулах, үрэгдүүлэх тохиолдолд Монгол Улсын үндэсний ашиг сонирхолд хүнд үр дагавар бий болгох, батлан хамгаалах хүчин чадлыг сулруулах мэдээллийг "маш нууц" зэрэглэлд хамааруулна.

16.6.Задруулах, үрэгдүүлэх тохиолдолд салбарын болон төрийн байгууллага бусад хуулийн этгээдийн ашиг сонирхол, үйл ажиллагаанд хохирол учруулах, эсхүл төрийн нууцад хамаарах мэдээллийг задруулах нөхцөл бий болгох мэдээллийг "нууц" зэрэглэлд хамааруулна.

16.7.Төрийн болон албаны нууцын зэрэглэлийг тогтоох журмыг Засгийн газар батална.

17 дугаар зүйл. Мэдээллийг нууцлах хугацаа

Хэвлэх

17.1.Энэ зүйлийн 17.4, 17.5-д зааснаас бусад төрийн болон албаны нууцыг дараахь хугацаагаар нууцална:

17.1.1."онц чухал нууц" зэрэглэлд хамаарах мэдээлэл - 30 жил;

17.1.2."маш нууц" зэрэглэлд хамаарах мэдээлэл - 20 жил;

17.1.3."нууц" зэрэглэлд хамаарах мэдээлэл - 10 жил.

17.2.Мэдээллийг нууцлах хугацаа нь түүнд нууцын зэрэглэлийн дардас, бусад тэмдэглэгээ тавьж бэхжүүлсэн өдрөөс эхлэн тооцогдоно.

17.3.Төрийн нууцын зэрэглэлийг өөрчилсөн тохиолдолд тухайн өөрчилсөн зэрэглэлийн хугацаагаар тооцно.

17.4.Тагнуул, сөрөх тагнуул, гүйцэтгэх ажил явуулах эрх бүхий байгууллагын нууц гүйцэтгэх ажилтан, эдгээр байгууллагатай нууцаар хамтран ажиллаж байсан болон нууцаар хамтран ажиллаж байгаа хүн, Гэрч, хохирогчийг хамгаалах тухай хуулийн дагуу хамгаалалтад авсан хүний талаар нууцалбал зохих мэдээллийг байнга нууцална.

17.5.Төрийн болон албаны нууцад хамаарах мэдээлэлд хугацаа тогтоох боломжгүй бөгөөд тодорхой үйлдэл хийснээр, эсхүл үйл явдал болсноор ил болох бол тухайн нөхцөлийн дагуу нууцлах хугацааг тооцно.

17.6.Төрийн болон албаны нууцад хамаарах мэдээллийг үндэсний аюулгүй байдал, үндэсний ашиг сонирхлын үүднээс цаашид үргэлжлүүлэн нууцлах шаардлагатай тохиолдолд тухайн нууцыг хариуцсан байгууллага, албан тушаалтан нь тагнуулын байгууллагын саналыг үндэслэн энэ зүйлийн 17.1-д заасан хугацаагаар нууцална.

17.7.Төрийн болон албаны нууцад хамаарах мэдээллийн нууцлах хугацаа дууссан боловч тухайн мэдээллийг ил болгох эсэхийг шийдвэрлэх хүртэл мэдээллийг нууцална.

17.8.Монгол Улсын олон улсын гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол гадаад улс, олон улсын байгууллагын нууц мэдээлэлд энэ хуульд заасан хугацааг мөрдөнө.

18 дугаар зүйл. Төрийн болон албаны нууц тээгчид тавигдах тэмдэглэгээ

Хэвлэх

18.1.Мэдээллийг нууцлах арга хэмжээг зохих баримт бичиг, бусад нууц тээгчид дараахь тэмдэглэгээ тавьж бэхжүүлэх замаар хэрэгжүүлнэ:

18.1.1.нууцын зэрэглэл;

18.1.2.бүртгэлийн дугаар;

18.1.3.мэдээллийг нууцалсан огноо, нууцлах хугацаа;

18.1.4.мэдээллийг нууцалсан албан тушаалтны албан тушаал, эцэг /эх/-ийн нэр, нэр, гарын үсэг.

18.2.Нууцын зэрэглэлийн дардсыг баримт бичигт хуудас бүрийн баруун дээд өнцөгт дарж тэмдэглэх ба хуудас бүр дугаарлагдсан байна. Хэрэв баримт бичиг хэд хэдэн хувиас бүрдсэн бол хувь тус бүрийн эхний хуудсанд өөрийн дугаарыг баримт бичгийн нийт хуудасны тооны хамт заасан байна.

18.3.Энэ хуулийн 17.1-д заасан өөр өөр нууцын зэрэглэлтэй мэдээллийг агуулсан баримт бичиг, бусад зүйлд хамгийн өндөр нууцын зэрэглэлээр нийтэд нь тэмдэглэгээ хийнэ.

18.4.Төрийн болон албаны нууц тээгчид нууцын зэрэглэлийн дардсыг тавих боломжгүй тохиолдолд түүний дагалдах баримт бичигт, биет зүйлд түүний гадна талд нууцын зэрэглэлийн дардссыг тавьж бэхжүүлнэ.

18.5.Нууцын зэрэглэлийн дардсыг төрийн болон албаны нууцад хамаарахгүй мэдээлэл тээгчид хэрэглэхийг хориглоно.

19 дүгээр зүйл. Төрийн болон албаны нууцыг ил болгох үндэслэл, журам

Хэвлэх

19.1.Төрийн болон албаны нууцыг дараахь үндэслэлээр ил болгоно:

19.1.1.нууцлах хугацаа дуусгавар болсон;

19.1.2.нөхцөл байдал өөрчлөгдсөний улмаас төрийн болон албаны нууцад хамааруулсан тодорхой мэдээллийг цаашид нууцлах шаардлагагүй болсон;

19.1.3.тухайн мэдээллийг төрийн болон албаны нууцад хамаарахгүй болгосон хууль батлагдаж хүчин төгөлдөр болсон;

19.1.4.мэдээллийг үндэслэлгүйгээр нууцалсан нь тогтоогдсон.

19.2.Төрийн болон албаны нууцыг энэ зүйлийн 19.6-д заасан журмын дагуу ил болгоно.

19.3.Төрийн болон албаны нууцад хамаарах мэдээллийг энэ зүйлийн 19.1.2-т заасан үндэслэлээр нууцлах хугацаа дуусахаас өмнө ил болгох эсэхийг тагнуулын байгууллагын саналыг үндэслэн Засгийн газар шийдвэрлэнэ.

19.4.Энэ хуульд заасны дагуу мэдээллийг нууцлах хугацааг сунгаагүй бол тогтоосон хугацаа дуусмагц мэдээллийг нууцалсан, эсхүл хариуцсан төрийн байгууллага, албан тушаалтан зохих журмын дагуу ил болгоно.

19.5.Энэ хуульд заасны дагуу ил болсон түүх, эрдэм шинжилгээ, судалгаа, практикийн болон лавлагааны ач холбогдолгүй мэдээлэл тээгчийг зохих журмын дагуу устгана.

19.6.Төрийн болон албаны нууцыг ил болгох журмыг Засгийн газар батална.

ТАВДУГААР БҮЛЭГ

ТӨРИЙН БОЛОН АЛБАНЫ НУУЦТАЙ ТАНИЛЦАХ

20 дугаар зүйл. Төрийн болон албаны нууцтай танилцах нөхцөл

Хэвлэх

20.1.Энэ хуулийн 21 дүгээр зүйлд зааснаас бусад төрийн нууцтай танилцах ажил, албан тушаалд аюулгүй байдлын шалгалтын дүнг үндэслэн тодорхой зэрэглэлийн нууцтай танилцах эрх олгосон иргэнийг ажиллуулна.

20.2.Хяналт, шалгалтын болон тодорхой ажил, үүргийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотойгоор төрийн нууцтай танилцах иргэн, албан тушаалтанд энэ зүйлийн 20.1-д заасан шаардлага нэгэн адил хамаарна.

20.3.Албаны нууцтай танилцах ажил, албан тушаалд төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээдийн удирдлагын шийдвэрээр тухайн нууцтай танилцах эрх олгогдсон албан тушаалтныг ажиллуулах бөгөөд тэдгээр нь сонгогдсон, эсхүл томилогдсон даруй нууцыг задруулахгүй байх баталгаа гаргана.

20.4.Төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээдийн удирдлага тухайн байгууллагын хариуцсан төрийн нууцтай танилцах албан тушаалтны жагсаалтыг тагнуулын байгууллагын саналыг авч батална.

21 дүгээр зүйл. Төрийн болон албаны нууцтай танилцах тусгай нөхцөл

Хэвлэх

21.1.Хуулиар хориглоогүй бол Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Улсын Их Хурлын дарга, Ерөнхий сайд төрийн болон албаны нууцтай зэрэглэл харгалзахгүй танилцана.

21.2.Хуулиар хориглоогүй бол Улсын Их Хурлын болон Засгийн газрын гишүүн хуралдаанаар хэлэлцэж шийдвэрлэх асуудлын хүрээнд төрийн болон албаны нууцтай зэрэглэл харгалзахгүйгээр танилцана.

21.3.Төрийн болон албаны нууцад хамаарах асуудлыг хянан шалгах зорилгоор Улсын Их Хурлаас байгуулсан ажлын хэсгийн гишүүн, эсхүл энэ зорилгоор тусгайлан эрх олгогдсон хүн тухайн шалгах асуудлын хүрээнд хуулиар танилцуулахыг хориглосноос бусад төрийн болон албаны нууцтай зэрэглэл харгалзахгүйгээр танилцана.

21.4.Гүйцэтгэх ажлын мэдээллийн эх сурвалж болон гүйцэтгэх ажлын нэгдсэн тоо бүртгэлд холбогдох мэдээлэлтэй зөвхөн шалгаж байгаа асуудлын хүрээнд Улсын Их Хурлын зөвшөөрснөөр Улсын Их Хурлын Тусгай хяналтын дэд хорооны дарга, гишүүд танилцах бөгөөд бусад хүн танилцахыг хориглоно.

21.5.Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүн, шүүгч, прокурор, мөрдөн байцаагч зөвхөн шалгаж шийдвэрлэх тодорхой хэрэг, маргаанд хамаарах төрийн болон албаны нууцтай хуулиар тогтоосон журмын дагуу танилцана.

21.6.Энэ зүйлийн 21.1-21.5-д заасан албан тушаалтан, Монголбанкны Ерөнхийлөгч, Улсын Их Хурлаас байгуулагддаг байгууллагын дарга, агентлагийн дарга, бүх шатны Засаг дарга аюулгүй байдлын шалгалтад хамрагдахгүй бөгөөд төрийн болон албаны нууцыг задруулахгүй байх баталгаа гаргана.

22 дугаар зүйл. Төрийн нууцтай танилцах эрх олгох

Хэвлэх

22.1.Төрийн нууцтай танилцах эрхийг дараахь шаардлагыг хангасан иргэнд олгоно:

22.1.1.төрийн нууцтай танилцах эрх олгохтой холбоотойгоор аюулгүй байдлын шалгалт явуулахыг өөрөө бичгээр зөвшөөрсөн;

22.1.2.эрх бүхий байгууллагын аюулгүй байдлын шалгалтад хамрагдаж, тэнцсэн;

22.1.3.төрийн нууцыг задруулахгүй байх баталгааг бичгээр гаргасан.

23 дугаар зүйл. Төрийн болон албаны нууцтай танилцах эрх

Хэвлэх

23.1.Төрийн болон албаны нууцтай танилцах эрх нь тухайн танилцах нууцын зэрэглэлээс хамааран түвшинтэй байх бөгөөд түүнийг олгохтой холбоотой харилцааг төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах нийтлэг журмаар зохицуулна.

24 дүгээр зүйл. Албан тушаалтан, иргэнд төрийн нууцтай танилцах эрх олгохоос татгалзах үндэслэл

Хэвлэх

24.1.Албан тушаалтан, иргэнд дараахь үндэслэлээр төрийн нууцтай танилцах эрх олгохоос татгалзана:

24.1.1.төрийн нууцтай танилцах шаардлага, нөхцөлийг хангаагүй;

24.1.2.аюулгүй байдлын шалгалтад хамрагдах, төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах баталгааг бичгээр гаргаж өгөхөөс татгалзсан;

24.1.3.аюулгүй байдлын шалгалтад өөрийн тухай болон холбогдох бусад мэдээллийг танилцуулаагүй, эсхүл худал мэдээлсэн;

24.1.4.төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах журмыг удаа дараа, эсхүл ноцтой зөрчиж байсан;

24.1.5.гэмт хэрэг санаатай үйлдэж эрүүгийн хариуцлага хүлээсэн, эсхүл эрүүгийн хэрэгт шалгагдаж байгаа;

24.1.6.Монгол Улсын харьяатаас гарах хүсэлтээ гаргасан;

24.1.7.сэтгэцийн өвчин, эмгэгтэй нь тогтоогдсон;

24.1.8.мансууруулах болон сэтгэцэд нөлөөлөх бодис, согтууруулах ундаанаас хамааралтай.

25 дугаар зүйл. Төрийн болон албаны нууцтай танилцах эрхийг түдгэлзүүлэх, хүчингүй болгох

Хэвлэх

25.1.Гэмт хэрэгт сэжигтэн, яллагдагчаар татагдсан, эсхүл төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах журам зөрчсөн үйлдэлд шалгагдаж байгаа бол шүүхийн шийдвэр гарч хүчин төгөлдөр болох, эсхүл албаны шалгалтын дүн гарах хүртэл албан тушаалтан, иргэний төрийн болон албаны нууцтай танилцах эрхийг тагнуулын байгууллага түдгэлзүүлж болно.

25.2.Албан тушаалтан, иргэний төрийн болон албаны нууцтай танилцах эрхийг ажил, албан тушаалаас чөлөөлөгдсөн, халагдсан, энэ хуулийн 24 дүгээр зүйлд заасан нөхцөл байдал илэрсэн, ажил гүйцэтгэх гэрээ дуусгавар болсон, төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах талаар тогтоосон журам, үүргээ удаа дараа болон ноцтой зөрчсөн тохиолдолд тагнуулын байгууллага хүчингүй болгоно.

26 дугаар зүйл. Аюулгүй байдлын шалгалт явуулах

Хэвлэх

26.1.Энэ хуулийн 21.6, 26.3-т зааснаас бусад төрийн байгууллага, хуулийн этгээдийн төрийн нууцтай танилцах албан тушаалтан, иргэнд аюулгүй байдлын шалгалтыг тагнуулын байгууллага явуулна.

26.2.Энэ зүйлийн 26.1-д заасан аюулгүй байдлын шалгалт явуулах журмыг тагнуулын байгууллагын дарга батална.

26.3.Гүйцэтгэх ажил явуулах эрх бүхий байгууллагын ажилтны албан тушаалд сонгон шалгаруулах иргэнийг холбогдох хууль тогтоомжид заасны дагуу судалж, шалгана.

27 дугаар зүйл. Албан тушаалтан, иргэний үүрэг

Хэвлэх

27.1.Төрийн болон албаны нууцтай танилцах эрх бүхий албан тушаалтан, иргэн дараахь нийтлэг үүрэг хүлээнэ:

27.1.1.төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах хууль тогтоомжийг сахин биелүүлэх;

27.1.2.танилцсан болон ажил үүргээ гүйцэтгэх явцад мэдсэн төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах, ажиллах хугацаанд, ажлаас халагдсан, чөлөөлөгдсөний дараа ил болгох хүртэл хугацаанд задруулахгүй байх;

27.1.3.төрийн болон албаны нууцыг задруулах, үрэгдүүлэхээс урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авах;

27.1.4.нууц задрах, үрэгдэх нөхцөл байдал бий болсон, эсхүл үрэгдсэн, задарсан, нууц хамгаалах журам зөрчигдсөн бол нууц хамгаалах ажилтанд нэн даруй мэдэгдэх;

27.1.5.албаны болон хөдөлмөрийн харилцаа дуусгавар болсон, өөр ажил, албан тушаалд шилжих тохиолдолд өөрт нь итгэмжлэн хариуцуулсан төрийн болон албаны нууц тээгчийг зохих ёсоор хүлээлгэн өгөх, албан үүргийн хувьд танилцсан төрийн болон албаны нууцыг задруулахгүй байх баталгааг бичгээр гаргах;

27.1.6.хуульд өөрөөр заагаагүй бол хувийн хэргээр гадаад улсад зорчих тохиолдолд байгууллагадаа урьдчилан бичгээр мэдээлэх.

28 дугаар зүйл. Төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах ажилтны үүрэг

Хэвлэх

28.1.Төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах ажилтан нь энэ хуулийн 27 дугаар зүйлд заасан нийтлэг үүргээс гадна дараахь үүрэг хүлээнэ:

28.1.1.төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах хууль тогтоомжийн биелэлтийг хангах, нууц албан хэрэг хөтлөлтийг зохион байгуулж хэрэгжүүлэх;

28.1.2.албан тушаалтан, албан хаагчид төрийн болон албаны нууцыг ашиглах, хамгаалахад мэргэжил, арга зүйн туслалцаа үзүүлэх;

28.1.3.салбар, харьяа байгууллагын хэмжээнд төрийн болон албаны нууцын хадгалалт, хамгаалалтад хяналт тавьж, үзлэг, тооллого зохион байгуулах;

28.1.4.төрийн болон албаны нууцтай танилцах эрх олгосон албан тушаалтан, иргэнээс нууц хамгаалах баталгаа гаргуулан авах;

28.1.5.гадаад улсын иргэн, байгууллагатай албан бус харилцаа тогтоосон бол энэ тухай тагнуулын байгууллагад мэдэгдэх;

28.1.6.төрийн нууцтай танилцах эрх бүхий албан тушаалтны шилжилт хөдөлгөөний талаар тагнуулын байгууллагад мэдэгдэх;

28.1.7.төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах журам зөрчигдсөн тохиолдолд албаны шалгалт явуулж дүнг байгууллагын удирдлагад, шаардлагатай бол тагнуулын байгууллагад танилцуулах, зөрчил, дутагдлыг арилгах арга хэмжээг даруй авч хэрэгжүүлэх;

28.1.8.төрийн болон албаны нууц задарсан, үрэгдсэн бол нэн даруй байгууллагын удирдлага болон тагнуулын байгууллагад мэдэгдэх.

29 дүгээр зүйл. Нууц хамгаалах ажилтны хууль зүй, эдийн засгийн баталгаа

Хэвлэх

29.1.Төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээд нь нууц хамгаалах ажилтныг чөлөөлөх, өөр ажил, албан тушаалд шилжүүлэх бол тагнуулын байгууллагын саналыг авсан байна.

29.2.Нууц хамгаалах ажилтанд харьцаж байгаа нууцын зэрэглэл, нууцтай ажилласан хугацааг харгалзан Засгийн газраас тогтоосон журмын дагуу цалингийн нэмэгдэл олгоно.

ЗУРГААДУГААР БҮЛЭГ

ТӨРИЙН БОЛОН АЛБАНЫ НУУЦЫГ ХАМГААЛАХ

30 дугаар зүйл. Төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах ажлын зохион байгуулалт

Хэвлэх

30.1.Монгол Улсын төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах үйл ажиллагааг Засгийн газар уялдуулан зохицуулна.

30.2.Тагнуулын байгууллага бүрэн эрхийнхээ хүрээнд төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэх бөгөөд тагнуулын байгууллага улсын хэмжээнд төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах ажлыг зохион байгуулж хэрэгжүүлэх, хяналт тавих, мэргэжил арга зүйн удирдлагаар хангах бүтцийн нэгжтэй байна.

30.3.Төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээдэд төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах ажлыг зохион байгуулах үүрэг, хариуцлагыг тэдгээрийн удирдлага хүлээнэ.

30.4.Төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээд нь төрийн болон албаны нууцтай холбоотой ажлын цар хүрээ, ачааллаас хамааран тэдгээрийн удирдлагад шууд захирагдах төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах нэгж, эсхүл ажилтантай байна.

30.5.Төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах нэгжийн чиг үүрэг, эрх зүйн байдлыг төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах тухай нийтлэг журам болон өөрийн онцлогт нийцүүлэн баталсан тухайн байгууллагын дотоод журмаар тогтооно.

30.6.Төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах үйл ажиллагааг энэ хууль болон түүнд нийцүүлэн гаргасан хууль тогтоомжийн бусад актад заасны дагуу хууль зүй, зохион байгуулалтын, техникийн болон бусад арга хэмжээний тусламжтайгаар хэрэгжүүлнэ.

31 дүгээр зүйл. Төрийн болон албаны нууц, түүний тээгчийг бүтээх, боловсруулах, хадгалах, ашиглах, дамжуулах, бүртгэх, тээвэрлэх, илгээх, устгах

Хэвлэх

31.1.Төрийн болон албаны нууц, түүний тээгчийг бүтээх, боловсруулах, хадгалах, ашиглах, дамжуулах, шилжүүлэх, тээвэрлэх, илгээх, бүртгэх, устгах, бүрэн бүтэн байдлыг хангах болон тэдгээртэй холбоотой бусад үйл ажиллагааг энэ хууль болон Засгийн газрын баталсан төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах нийтлэг журамд заасны дагуу хэрэгжүүлнэ.

31.2.Төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээд өөрийн үйл ажиллагааны онцлогтой холбоотойгоор энэ зүйлийн 31.1-д заасан нийтлэг журамд нийцүүлэн дотооддоо дагаж мөрдөх төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах журам тогтоож болно.

31.3.Төрийн нууцыг хилийн чанад дахь Монгол Улсын байгууллага, албан тушаалтанд илгээх, хүлээн авахад түүнийг биечлэн хүргэх тусгай шуудан зөөгч ашиглаж болно.

31.4.Хилийн чанад дахь Монгол Улсын байгууллага, албан тушаалтанд тусгай шуудан хүргэх, хүлээн авахтай холбогдсон харилцааг гадаад харилцааны асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн, Зэвсэгт хүчний Жанжин штабын дарга, тагнуулын байгууллагын даргын хамтарсан тушаалаар баталсан тусгай журмаар зохицуулна.

32 дугаар зүйл. Төрийн болон албаны нууцыг төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээдэд шилжүүлэх

Хэвлэх

32.1.Төрийн болон албаны нууцыг хариуцсан төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээдийн эрх бүхий удирдлагын шийдвэрээр төрийн болон албаны нууцыг өөр төрийн байгууллага, хуулийн этгээдэд зохих журмын дагуу шилжүүлнэ.

32.2.Энэ зүйлийн 32.1-д заасны дагуу төрийн болон албаны нууцыг шилжүүлэн авах, эсхүл ашиглах төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээд нь энэ хууль, түүнд нийцүүлэн гаргасан бусад хууль тогтоомжид заасан нууцыг хамгаалах нөхцөл, шаардлагыг хангасан байна.

33 дугаар зүйл. Ажил гүйцэтгэхтэй холбоотойгоор төрийн болон албаны нууцыг шилжүүлэх

Хэвлэх

33.1.Төрийн болон албаны нууцыг хариуцсан байгууллагын удирдлагын шийдвэрээр ажил гүйцэтгүүлэхтэй холбоотойгоор хуулийн этгээд, иргэнд зөвхөн тухайн ажлыг гүйцэтгэхэд шаардлагатай хэмжээ, хязгаарын дотор төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах тухай нийтлэг журамд заасны дагуу шилжүүлж болно.

33.2.Энэ зүйлийн 33.1-д заасны дагуу нууцыг шилжүүлэн авах хуулийн этгээд нь энэ хууль, түүнд нийцүүлэн гаргасан бусад хууль тогтоомжид заасан нууцыг хамгаалах нөхцөл, шаардлага хангасан, иргэн нь төрийн болон албаны нууцтай танилцах эрх авсан байна.

33.3.Ажил гүйцэтгэгч ажлыг гүйцэтгэх үед төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах үүргээ биелүүлээгүй, эсхүл хангалтгүй биелүүлсэн бол захиалагч уг зөрчлийг арилгах хүртэл хугацаанд төрийн болон албаны нууцыг ашиглах үйл ажиллагааг зогсоох, төрийн болон албаны нууцыг татан авах арга хэмжээ авна.

34 дүгээр зүйл. Төрийн болон албаны нууцын техник, криптографын хамгаалалт

Хэвлэх

34.1.Төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах техник, криптографын арга хэмжээг төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах нийтлэг журамд заасны дагуу хэрэгжүүлнэ.

34.2.Төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах техник, криптографын хэрэгсэл нь мэдээллийг хамгаалах зохих шаардлага хангасныг баталгаажуулсан байна.

34.3.Төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах криптографын хэрэгслийг ашиглах асуудлыг Засгийн газрын баталсан төрийн шифр харилцааны дүрмээр зохицуулна.

35 дугаар зүйл. Төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээдийн эрх зүйн байдал өөрчлөгдсөн тохиолдолд төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах

Хэвлэх

35.1.Төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээд өөрчлөн байгуулагдсан, татан буугдсан, эсхүл төрийн болон албаны нууцыг ашиглахтай холбоотой ажил дуусгавар болсон бол тухайн байгууллага, хуулийн этгээд өөрт байгаа төрийн болон албаны нууц тээгчийг хамгаалах арга хэмжээг авах үүрэгтэй.

35.2.Энэ зүйлийн 35.1-д заасан тохиолдолд тухайн байгууллага, хуулийн этгээд төрийн болон албаны нууц тээгчийг тогтоосон журмын дагуу устгах, эсхүл дараахь байгууллагад шилжүүлэх арга хэмжээ авна:

35.2.1.тухайн төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээдийн эрх залгамжлагчид шилжүүлэх;

35.2.2.тухайн нууцыг хариуцсан төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээдэд шилжүүлэх;

35.2.3.үндэсний төв архивт шилжүүлэх.

/Энэ заалтад 2020 оны 04 дүгээр сарын 24-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан./

35.3.Энэ зүйлийн 35.2-т заасан төрийн болон албаны нууц тээгчийг устгах, шилжүүлэх арга хэмжээг авахад тагнуулын байгууллага хяналт тавина.

36 дугаар зүйл. Хэрэг, маргааныг хянан шийдвэрлэхэд төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах

Хэвлэх

36.1.Иргэн, эрүү, захиргааны хэрэг, маргааныг хянан шийдвэрлэхэд төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах асуудлыг энэ хууль, холбогдох бусад хууль тогтоомжид заасны дагуу зохицуулна.

37 дугаар зүйл. Төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах үйл ажиллагааны санхүүжилт

Хэвлэх

37.1.Улс, орон нутгийн төсвөөс санхүүждэг байгууллагын төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах үйл ажиллагааг зохих төсвийн хөрөнгөөс, бусад байгууллага, хуулийн этгээд өөрийн хөрөнгөөр санхүүжүүлнэ.

38 дугаар зүйл. Төрийн болон албаны нууцын хамгаалалтад тавих хяналт

Хэвлэх

38.1.Төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээдийн удирдлага, тэдгээрийн нууц хамгаалах нэгж, ажилтан харьяа салбар, байгууллагын хэмжээнд төрийн болон албаны нууцын хамгаалалтад хяналт тавина.

38.2.Ажил гүйцэтгэх гэрээний захиалагч нь тухайн ажлыг гүйцэтгэхтэй холбоотойгоор ажил гүйцэтгэгчид шилжүүлсэн төрийн болон албаны нууцын хамгаалалтад хяналт тавих үүрэгтэй.

38.3.Тагнуулын байгууллага улсын хэмжээнд өмчийн хэлбэр, харьяалал харгалзахгүйгээр төрийн байгууллага, бусад хуулийн этгээдийн төрийн болон албаны нууцын хамгаалалтыг хянан шалгаж, зөрчил, дутагдлыг арилгах хугацаатай үүрэг өгч биелэлтийг хангуулна.

38.4.Тагнуулын байгууллагын хяналт, шалгалтын дүнд гаргасан албан шаардлагыг байгууллага, албан тушаалтан заавал биелүүлж, хариу мэдэгдэх үүрэгтэй.

38.5.Энэ зүйлийн 38.3-т заасан хяналт шалгалтыг зохион байгуулж явуулах журмыг Засгийн газар батална.

ДОЛДУГААР БҮЛЭГ

БУСАД ЗҮЙЛ

39 дүгээр зүйл. Төрийн болон албаны нууцын тухай хууль тогтоомж зөрчигчид хүлээлгэх хариуцлага

Хэвлэх

39.1.Төрийн болон албаны нууцын тухай хууль тогтоомж зөрчсөн этгээдэд холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу эрүүгийн, зөрчлийн болон сахилгын хариуцлага хүлээлгэнэ.

39.2.Төрийн болон албаны нууцын тухай хууль тогтоомж зөрчсөн албан тушаалтны үйлдэлд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээргүй бол тагнуулын байгууллагаас дараахь хариуцлага хүлээлгүүлэхээр харьяалах дээд шатны байгууллага, албан тушаалтанд санал тавьж шийдвэрлүүлнэ:

39.2.1.энэ хуулийн 6.2, 6.3, 15.1 дэх хэсэг, 27, 28 дугаар зүйлд заасан үүргээ биелүүлээгүй албан тушаалтны албан тушаалын цалингийн хэмжээг гурван сар хүртэл хугацаагаар 20 хүртэл хувиар бууруулах;

39.2.2.энэ хуулийн 6.2, 6.3, 15.1 дэх хэсэг, 27, 28 дугаар зүйлд заасан үүргээ удаа дараа биелүүлээгүй, мөн 38.4-т заасан үүргээ биелүүлээгүй албан тушаалтныг албан тушаал бууруулах, албан тушаалаас нь огцруулах, төрийн албанаас халах.

39.3.Харьяалах дээд шатны байгууллага, албан тушаалтан нь холбогдох албан тушаалтандаа энэ хуулийн 39.2-т заасан хариуцлага хүлээлгэж, энэ талаар 14 хоногийн дотор тагнуулын байгууллагад хариу мэдэгдэнэ.

39.4.Энэ хуулийн 39.2-т заасныг биелүүлээгүй, эсхүл биелүүлэхээс үндэслэлгүйгээр татгалзсан бол тухайн албан тушаалтанд хариуцлага хүлээлгэх саналыг тагнуулын байгууллагаас түүнийг томилох, чөлөөлөх эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтанд тавьж шийдвэрлүүлнэ.

39.5.Тагнуулын байгууллагаас энэ хуульд заасан бүрэн эрхийнхээ хүрээнд гаргасан шаардлага, шийдвэрийг хүлээн авсан байгууллага, албан тушаалтан, иргэн түүний дагуу холбогдох арга хэмжээг авч, хариу мэдэгдэх үүрэгтэй.

39.6.Энэ хуулийн 39.5-д заасныг зөрчсөн хүн, хуулийн этгээдэд Зөрчлийн тухай хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэнэ.

/Энэ хэсгийг 2020 оны 01 дүгээр сарын 10-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан./

39.7.Төрийн болон албаны нууцын тухай хууль зөрчигчид торгох шийтгэл оногдуулсан нь тухайн зөрчлийг арилгах, зөрчлийн улмаас бусдад учруулсан хохирлыг нөхөн төлөх хариуцлагаас чөлөөлөх үндэслэл болохгүй.

/Энэ хэсгийг 2020 оны 01 дүгээр сарын 10-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан./

40 дүгээр зүйл. Хууль хүчин төгөлдөр болох

Хэвлэх

40.1.Энэ хуулийг 2017 оны 09 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.

МОНГОЛ УЛСЫН ИХ ХУРЛЫН ДАРГА М.ЭНХБОЛД

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Unofficial translation

LAW ON STATE AND OFFICIAL SECRETS

 

1 December, 2016.                                                                                        Ulaanbaatar city.                                                                                                                          

 

 

CHAPTER ONE. GENERAL PROVISIONS

 

Article 1. Purpose of this law

1.1.      The purpose of this law is to define the national system and legal basis for protection of state and official secrets of Mongolia and to regulate relations concerning the confidentiality and protection of information.

 

Article 2. Legislation on state and official secrets

2.1.      Legislation on state and official secrets shall consist of the Constitution of Mongolia, Law on National Security, this law and other legislative acts enacted in conformity with these laws.

 

Article 3. Applicability of this law

3.1.      This law shall be complied with by Mongolian organizations, business entities, officials and citizens.

3.2.      A foreign citizen and stateless person who has been acquainted with the state and official secrets of Mongolia shall be obliged to comply with this law.

3.3.      Unless otherwise provided in international treaties to which Mongolia is a party, the rules set forth in this law shall apply to the protection of information pertaining to state and official secrets provided by foreign countries and international organizations.

 

Article 4. Principles of information pertaining to state and official secrets and classification

4.1.      Information must be classified as a state and official secret in conformity with the principles of lawfulness, validity and timeliness.

 

Article 5. Definitions

5.1.      The following terms used in this law shall be understood as follows:

5.1.1.   ‘State secret’ shall mean information classified in accordance with the legislation of Mongolia, a disclosure and a loss of which may present danger, threats and damage to the national security and national interests, and to be kept under the state protection;

5.1.2.   ‘official secret’ shall mean information to be kept under state protection, a disclosure and a loss of which may present damage to sectors, government organizations and other legal entities;

5.1.3.   ‘State and official secrets carrier’ shall mean the material things that contain state and official secrets as texts, symbols, images, signals, technical solutions and activities;

5.1.4.   ‘Classification of information’ shall mean measures to limit access to or distribution of information pertaining to state secrets or official secrets;

5.1.5.   ‘Level of classification’ shall mean the marking on a carrier of classified information or its accompanying documents which represent the level of classification of state and official secret information;

5.1.6.   ‘Authorization for familiarization with state and official secrets’ shall mean a right to familiarity with state and official secrets issued to an official or citizen pursuant to this law, and a right to engage in activities related to state and official secrets issued to legal entities;

5.1.7.   ‘State and official secret information security officer’ (hereinafter referred to as ’classified information security officer’) shall mean a staff member or an officer in charge of organizing, implementing and monitoring the protection of state and official secrets in a state organizations and other legal entities;

5.1.8.   ‘device for protection of state and official secrets’ shall mean technical, software, cryptographic and other devices used for the protection of state and official secrets;

5.1.9.   ‘Protection of state and official secrets’ shall mean a set of legal, organizational, technical, cryptographic and other measures aimed at preventing a disclosure and a loss of state and official secrets;

5.1.10. ‘Declassification of state and official secrets’ shall mean cancellation of protection, period of time and level of classification of state and official secrets in accordance with the grounds and procedures provided by this law;

5.1.11. ‘Disclosure of state and official secrecy’ shall mean an acquisition of state and official secrets through informing, transferring, displaying and other ways by an unauthorized person;

5.1.12.  ‘loss of state or official secret’ shall mean a temporary or perpetual removal of state and official secrets from the possession or use of an organization, official and citizen due to a violation of regimes and procedures.

 

Article 6. General obligation to protect state and official secrets

6.1.      State bodies and officials shall be obliged to protect state and official secrets.

6.2       Senior officials of government organizations, administrative and territorial units, other legal entities of Mongolia (hereinafter referred to as ‘public organizations and other legal entities’), political parties, movements, non-government organizations, officials, officers, Mongolian citizens, foreign citizens and stateless persons authorized to access state and official secret shall not be obliged to disclose it.

6.3.      The state agency shall submit information on the work regarding preservation and security of state and official secrets to the Intelligence Agency by January of each year.

6.4.      Any official or citizen who has discovered the potential disclosure or loss of state and official secrets, or who has found a physical carrier of classified information which is lost shall be liable to immediately notify the Intelligence Agency thereof.

6.5.      The Government shall establish regulations for rewarding legal entities and individuals who prevent state and official secrets from unauthorized disclosure, giving substantial contribution to confidentiality and security, informing about illegal activities, and/or providing other contributions to intelligence and law enforcement agencies.

 

Article 7. Ownership of state and official secrets, and transfer to foreign countries and international organizations

7.1       State and official secrets other than transferred from foreign countries and international organizations shall be the state property of Mongolia.

7.2.      State and official secrets handled by state organizations, other legal entities, officials and citizens shall be possessed, used and protected in accordance with legislation.

7.3.      Information and the physical carrier of information possessed by an individual and legal entity which is significant, or dangerous to the national security may be transferred to state possession on the basis of agreement with the owner with or without charge if it is deemed to be classified.

7.4.      If the agreement on the amount of compensation to the owner specified in Paragraph 7.3 of this article cannot reached, independent expertise for the compensation price shall be sought.

7.5.      Based on the opinion of an authorized organization and resolution of the Intelligence Agency, the Government shall decide whether to obtain the information and its physical carrier owned by a citizen and legal entities referred to in Paragraph 7.3 of this Article, as state property.

7.6.      State and official secrets with all levels of classification, except 'top secret’, may be transmitted based on treaties and agreements with foreign countries and international organizations on mutual protection of secret information, and a proposal of the intelligence services.

7.7.      In case of need to transfer official secrets to a foreign country or international organization which has not entered into an agreement referred to in Paragraph 7.6 of this Article, the management of the organization shall decide according to the relevant regulation.

 

CHAPTER TWO. POWER OF STATE ORGANIZATIONS AND OFFICIALS TO PROTECT STATE AND OFFICIAL SECRETS

 

Article 8. The power of the State Great Khural

8.1.      The State Great Khural shall exercise the following powers in respect of the protection of state and official secrets:

8.1.1.   approve state policy and legislation on the protection of state and official secrets and monitor their implementation;

8.1.2.   adjust and approve the state budget for funding programs, projects and activities aimed at protecting state and official secrets.

 

Article 9. The power of the President of Mongolia

9.1.      The President of Mongolia - the Head of the National Security Council - shall exercise power, under its authority, to control the protection of state and official secrets, to receive a report and information of the relevant government organizations on this issue, and to give direction to the Government.

 

Article 10. Power of the Government

10.1.    The Government shall coordinate and manage the protection of state and official secrets nationwide and shall exercise the following powers:

10.1.1  organize the implementation of legislation on the state and civil secrecy and give commands and direction to relevant authorities and officials;

10.1.2. develop and implement state policies, projects, programs and legal documents to protect state and official secrets;

10.1.3. approve procedures and instructions concerning state and official secrets;

10.1.4. establish intergovernmental treaties and agreements on mutual exchange and protection of state and official secrets;

10.1.5. classify information on state and official secrets, transfer and declassify an information, establish and change levels of classification, and to extend the duration of secrecy.

 

Article 11. The power of organizations and officials

11.1.    Organizations and official shall have the following powers regarding the protection of state and official secrets:

11.1.1. to organize and ensure the implementation of legislation on the protection of state and official secrets within the branches and its affiliated organizations;

11.1.2. to monitor the protection of state and official secrets within branches and affiliated organizations;

11.1.3. to update a methodology and tools for the protection of state and official secrets, and to submit proposals to the authorized organization to include the required funds in the budget;

11.1.4. to prepare and approve plans to protect state and official secrets during emergency situations and to ensure preparedness of measures taken in such situations.

 

Article 12. The power of the Intelligence Organization

12.1.    The Intelligence Organization shall have the following power in protecting state and official secrets:

12.1.1. to take measures to prevent the disclosure of state and official secrets;

12.1.2. to monitor and investigate the use and protection of secrets by organizations and officials handling state and official secrets;

12.1.3. to organize experiments, analyses, and verification of technical and cryptographic tools for the protection of state and official secrets;

12.1.4. to provide professional and methodological assistance to organizations and officials to organize the protection of state and official secrets;

12.1.5. to cooperate with relevant organizations on implementation of legislation on state and official secrets, resolutions of the President of Mongolia and the Government of Mongolia, and to submit proposals to the Government to improve the performance of storage, protection and utilization of state and official secrets;

12.1.6. to draft proposals to classify certain information, to transfer and declassify classified information, to establish and change a level of classification and to extend a duration of secrecy, and submit these drafts to the Government;

12.1.7. to establish and use the unified database for registration of information on state and official secrets;

12.1.8. to carry out a security check on the access of officials and citizens to state secrets, and to examine and screen legal entities before their action using state and official secrets;

12.1.9. to organize and monitor an information, postal, and telecommunications network and cipher relations nationwide and overseas;

12.1.10. to organize training, and research on the protection of state and official secrets;

12.1.11. to give comments and conclusions on draft international agreements on matters pertaining to the exchange of state and official secrets.

12.2.    The Government shall approve the procedure for establishing and utilizing the database specified in Section 12.1.7 of this article.

 

CHAPTER THREE. INFORMATION TO BE ASSIGNED INTO STATE AND OFFICIAL SECRETS

 

Article 13. Information to be assigned into state secrets

13.1.    The following information shall be assigned as state secrets:

13.1.1. within the scope of state national policy:

13.1.1.a. concepts and doctrines of national security and foreign policy of Mongolia, are obliged to be assigned as state secrets;

13.1.1.b. information discussed in sessions of the State Great Khural, the National Security Council and Cabinet, are classified as state secrets;

13.1.1.c. detailed information reflecting the policy and position of Mongolia in relation to a foreign country and information received confidentially from foreign countries;

13.1.1.d. draft agreements and draft treaties of the Government and Central Bank relating to cooperation, debt, loans and grants with foreign countries and international organizations in the financial sector, and information regarding their drafting;

13.1.1.e. detailed information of the highest-level and high-level mutual visits, bilateral and multilateral talks and agreements;

13.1.1.f. comprehensive information of international treaties, agreements and protocols concluded with foreign governments and organizations on issues will be assigned as state secrets; including their drafts and implementations;

13.1.1.g. working plans and guidance for emergency situations in the diplomatic missions abroad;

13.1.1.h. directions and guidance for delegates of international conferences, meetings and forums organized on issues pertaining to state secrets under this law;

13.1.1.i. information on the actions and measures taken by competent authorities during crimes, accidents and emergency situations on manufacturing plants and important objects with vital importance which have significant benefits to national defense and the economy.

13.1.2. within the scope of the economy, science and technology:

13.1.2.a. information on policy and actions for ensuring economic security;

13.1.2.b. information on the resources of the national treasury, banknote, and location of the resources fund and their security;

13.1.2.c. information which has significant benefits for ensuring national security such as science and technology achievements; research and development works; projects, installations and tests on the research works; and technology;

13.1.2.d. information on creating, producing and destroying the original designs of the banknotes and supplying, exchange and the decommissioning of banknotes;

13.1.3. within the scope of defense:

13.1.3.a. information, is obliged to be classified, on defense policy and military doctrine;

13.1.3.b. integrated indicators and information describing the organizational charts of the armed force during peacetime and war, combat resources, real names, organizations, structures, their combat ability, and preparedness of combat of the military units of the armed forces;

13.1.3.c. information on the strategic direction and the preparedness plan of state military organizations, their implementation and estimation, documents on the strengthening and utilization of armed forces, strategic planning documents, plans for transferring levels of readiness, preparing for combat and transferring units, and protection tactics against armed attacks and aggression;

13.1.3.d. information relating to combat readiness and border protection readiness, operations instructions and orders, and equipping a location for combat operations;

13.1.3.e. topographic maps containing information relating to defense and border protection and information pertaining to state secrets pursuant to this law;

13.1.3.f. information relating to instructions, plans, resources, estimations of placements of state and military mobilizations; weaponry, armaments, and material of state military organizations; support, orders and resources for firearms;

13.1.3.g. statistics and records of military personnel of state military units, combined information of the military personnel in reserve and persons subject to conscription and demobilization, military career classifications, aggregate amount and estimation of registered military personnel and vehicles at the national, capital city and aimag level.

13.1.3.h. information on the structure, organization and supply of automated and behind-the- scenes command communications and command systems of state military units;

13.1.3.i.           information on the location of command centers, information and communications networks, and radio frequency allocations;

13.1.3.j. information on the purpose and range of state and military demobilization, type, capacity and method of the mobilization, combined plan of state mobilization, and instructions and plans of the mobilization of the government central organizations, the capital city and the aimags.

13.1.3.k. information relating to organizing the national border protection and border check service’s activities and supply;

13.1.3.l.           information relating to volume, location, reporting and financing of the state and defense reserves;

13.1.3.m. estimation and sources of the draft guidelines (year, mid-term, long-term) of the state and defense reserves, and documents issued by authorized organizations for the implementation of the guidelines;

13.1.3.n. plan for shifting the nation into a state of war, operational plan of state organizations during the state of war and martial law, and other relevant information;

13.1.3.o. operational plan for emergency situations; operational arrangements for communications and warnings; information relating to using infrastructure for warnings and communications; and information relating to command bunkers, and their budgets, locations and capacities.

13.1.4. within the scope of intelligence, counter-intelligence and law enforcement:

13.1.4.a. information relating to sources of intelligence, counter-intelligence and covert operations;

13.1.4.b. information relating to consolidated data of intelligence operations and special data;

13.1.4.c. information relating to registration data of operational and special equipment, and information kept on special equipment, software, codes, keys, data and carriers of classified information;

13.1.4.d. information relating to units and affiliates, buildings and premises, locations, plate numbers of vehicles, and special equipment for the operation of the organization authorized to perform intelligence, counter-intelligence and covert operations, which information is obliged to be classified;

13.1.4.e. materials, facts, data and information on criminal investigations which are done or ongoing;

13.1.4.f. decisions, instructions, regulations, and other documents relating to the accomplishment of undercover operations issued by the management of the authorized organizations;

13.1.4.g. information on basic plans, reports, and workplace definitions of undercover officers;

13.1.4.h. information of the organizational structure and job positions of units, authorized to perform intelligence operations, of the intelligence, counter-intelligence and other authorized organizations;

13.1.4.i.           the budget of the Intelligence Agency, operational expenses of other organizations authorized in intelligence operations, and the implementation reports of the expenses;

13.1.4.j. information relating to the profile and duty of intelligence officers and covert intelligence officers;

13.14.k. information submitted to the authorized organization and official from the Intelligence Agency relating to national security;

13.1.4.l.           accounts, accounting books and material of the special archive of the organization authorized for intelligence operations;

13.1.4.m. plans to transfer the organization authorized for intelligence operation into a high security situation; operational plans, instructions and alerts for the combating of terror, sabotage and organized crime;

13.1.4.n. activities of the Intelligence Agency relating to ensuring the national security of Mongolia;

13.1.4.o. information relating to organizations, methods, tactics, forces, techniques and plans of the internal security of the organizations authorized for intelligence, counter intelligence and operation activities;

13.1.4.p. information relating to the supply and resources of the weapons, special equipment, materials, vehicles and reserves used in intelligence operations by intelligence and counter intelligence organizations and other organizations authorized in intelligence operation;

13.1.4.q. information relating to cooperation of the Intelligence Agency with the special services of foreign countries;

13.14.r. regulation and implementation of procedures relating to resettling, changing documentation and disguising specified in the Law on Protection of Witnesses and Victims, and information to be classified, relating to persons subject to protection procedures.

13.1.5. within the scope of information security and other fields:

13.1.5.a. information on the structure, organization, software, ciphering equipment and operational concept, and radio frequency spectrum allocation of the information and communication network of state special services;

13.1.5.b. special purpose equipment and software of the state information network management center;

13.1.5.c. state sypher communications policy; processing, data, resources, cypher method and methodology, guidance, codes, keys and other relevant information of the state special purpose information, communications and cypher cryptography;

13.1.5.d. regulation and guidance of the state cypher report and cypher communication, and registration of the cypher material;

13.1.5.e. information on the location, transferring and inspecting of a carrier of state secrets;

13.1.5.f. books; study books; work; science and research works; reports; presentations; information; statements; schedules and note of meetings, workshops, seminars and trainings prepared using information pertaining to state secrets, and carriers of secrets;

13.1.5.g. documents and information, which is obliged to be classified, of the inquiries, investigations, prosecutions and court jurisdiction processes on cases involving state secrets;

13.1.5.h. information on the health condition of officials provided first-level state protection by the law;

13.1.5.i. information on the location, place name, map, security structure and reserves of high-security state and special objects;

13.1.5.j. cartographic location of the buildings and premises of clean water resources;

13.1.5.k. delivery process of the special state and diplomatic couriers;

13.1.5.l. notes and documents of the closed meetings on classified issues;

13.1.5.m. information on the structure and reserves of permanent and temporary protections of officials and citizens, meetings, sessions, events, vehicles and other objects which are obliged to be protected by state special protection;

13.1.5.n. instructions for the covert actions of state importance and special objects and operations.

13.2.    State organizations and other legal entities shall develop a list of state secrets with classification limited to certain sectors and organizations within the list specified in Paragraph 13.1 of this Article and the Intelligence Agency shall give suggestions on the list and the Government shall approve the list.

13.3.    The list of confidential information within the industry and organization shall reflect the duration of classification and the level of classification.

 

Article 14. Information relating to official secrets

14.1.    The list of information pertaining to official secrets shall be prepared by the responsible body and approved by the decisions of the Cabinet Member or head of the organization in charge of issues.

14.2.    In the approval of the list specified in Paragraph 14.1, the proposal of the Intelligence Agency shall be taken in consideration.

 

CHAPTER FOUR. CLASSIFICATION AND DECLASSIFICATION OF INFORMATION

 

Article 15. Classification of Information

15.1.    Organizations and officials shall take measures to ensure the confidentiality of information from the date of the entry into force of the law pertaining the information on the state and official secrets.

15.2.    Information shall be classified by marking with a level of classification and other signage specified in this law.

15.3.    Concealment of objects and specific operations shall be implemented in accordance with procedures approved by the Government.

15.4.    Information prepared or received by an organization or official which is not included in the list specified in Paragraphs 13.2 and 14.1 of this law, but is necessary to include in secrets, the organization or official shall take measures to keep secret and submit to the management immediately the proposal to include in the list of confidential information.

15.5.    An official who receives a proposal referred to in Paragraph 15.4 of this Article shall analyze the information and make amendments to the list or refuse the proposal in accordance with procedures approved by the Government.

 

Article 16. The level of information pertaining to state and official secrets and its criteria

16.1.    Classifications of information pertaining to state and official secrets, depending on the level of threats, harm and damage to national security, interest, entities and citizens due to loss or compromise of which, shall be the following:

16.1.1. extra top secret;

16.1.2. top secret;

16.1.3. secret.

16.2.    Information pertaining to state secrets is classified as ‘Extra top secret’, ‘Top secret’ and the information pertaining to official secrets is classified as ‘Secret’.

16.3.    The use of levels of classification other than those stipulated in this law shall be prohibited in the state and official secret information.

16.4.    Classification ‘Extra top secret' shall be applied to the information, a loss or compromise of which may pose a danger and threat to the independence, sovereignty and territorial integrity of Mongolia, cause exceptionally grave consequences to national interests and threatening human life and health.

16.5.    Classification ‘Top secret’ shall be applied to the information, a loss or compromise of which may cause a serious consequence for the national interests of Mongolia and the weakening of the defense capacity.

16.6.    Classification ‘Secret’ shall be applied to the information, a loss or compromise of which may cause damage to the interests and activities of the industry and state and other legal entities, or cause danger of a compromise of information pertaining to state secrets.

16.7.    The Government shall approve procedures for the determination the level of state and official secrets.

 

Article 17. Duration of information secrecy

17.1.    State and official secrets other than those specified in Paragraphs 17.4 and 17.5 of this Article shall be kept secret for the following durations:

17.1.1. information classified ‘Extra top secret’ for 30 years;

17.1.2. information classified ‘Top secret’ for 20 years;

17.1.3. information classified 'Secret’ for 10 years.

17.2.    The duration of classification of information shall be deemed to commence from the date of its marking of classification level and other markings.

17.3.    If the level of classification of state secrets is changed, the duration of classification shall be calculated by the latest classification.

17.4.    Information which is obliged to be classified, on the covert intelligence officer of an agency authorized to implement intelligence, counter-intelligence and covert operations, covert participants in operational investigative activities, and the person who is protected by the Law on Protection of Witness and Victim shall be classified permanently.

17.5.    In cases where a specific duration for classification cannot be established and the secrecy would be exposed by a specific act or event, the duration of classification shall be calculated in accordance with the conditions.

17.6.    If the duration of classification needs to be extended due to national security and interests, the organization and official in charge of classified information shall extend the duration pursuant to Paragraph 17.1 of this Article based on the proposal of the Intelligence Agency.

17.7.    Although the duration of classification may be finished, the information shall not be disclosed until the decision to disclose takes place.

17.8.    Unless otherwise provided in an international agreement to which Mongolia is a party, the duration specified in this law shall apply to confidential information of foreign countries and international organizations.

 

Article 18. Marks for government and official secret carriers

18.1.    The measures of secrecy of information shall be implemented through the following marking of the appropriate documents and other confidential carriers:

18.1.1. level of classification;

18.1.2. registration number;

18.1.3. date and duration of classification;

18.1.4. position, surname, name and sign of the official who is charge of classification.

18.2.    The marking stamp shall be applied in the top right of each page of the document and each page shall be numbered. If the document is composed of several copies, the first page of each copy shall contain the number of the copy and total number of pages.

18.3.    Documents and other carriers containing information with different levels of classification specified in Paragraph 17.1 of this law shall be marked by the highest level.

18.4.    If it is not possible to mark the carrier of the state and official secrets, marking of the level of classification shall be marked in the accompanying documents or on the outer side of the body.

18.5.    Use of the marking on the carrier of information other than for state and official secrets shall be prohibited.

 

Article 19. Basis and procedures for declassification of state and official secrets

19.1.    State and official secrets shall be declassified on the following basis:

19.1.1. expiration date;

19.1.2. no longer need to classify information as a state or official secret due to changes of circumstances;

19.1.3. the law declassifying information was approved and entered into force.

19.1.4. it has been revealed that the information classification is groundless.

19.2.    State and official secrets shall be declassified in accordance with the procedures set forth in Paragraph 19.6 of this Article.

19.3.    The government shall decide upon the declassification of information pertaining to state and official secrets before the expiration date on the basis of Paragraph 19.1.2 of this Article on the basis of a proposal of the Intelligence Agency.

19.4.    If the duration of classification is not extended, state organizations and officials in charge of classification information shall disclose the information after the expiry date in accordance with the relevant procedures.

19.5.    After the declassification, the carrier of information which has no historical, research or practical benefits shall be destroyed according to the relevant procedure.

19.6.    The procedure for declassification of state and official secrets shall be approved by the Government.

 

CHAPTER FIVE. FAMILIARIZE WITH STATE AND OFFICIAL SECRETS

 

Article 20. Conditions for familiarize with state and official secrets

20.1.      Jobs and official positions related to the use of the classified information other than those specified in Article 21 of this law shall be subject to appropriate authorizations to handle or familiarize with classified information based on the results of security checks and screening.

20.2.      The requirements set forth in Paragraph 20.1 of this article shall be applicable to citizens and officials who have access to state secrets in connection with inspection and certain tasks and duties.

20.3.      Jobs and official positions related to use of official secrets shall be subject to appropriate authorizations to handle or be familiar with official secrets and authorized officials shall submit a written pledge right after they are voted or appointed to their position.

20.4.      With the proposal of the Intelligence Agency, executive management of the state organizations and other legal entities shall approve the list of officials authorized to be familiar with or handle state secrets in the charge of the organization.

 

Article 21. Special conditions for familiarization with state and official secrets

21.1.    If it is not prohibited by law, the President, the Speaker of Parliament, and the Prime Minister of Mongolia shall be familiar with state and official secrets regardless of their level of classification.

21.2.    If it is not prohibited by law, Members of Parliament and the Cabinet of Ministers shall be familiar with state and official secrets within the scope of issues discussed and decided during their sessions regardless of their level of classification

21.3.    Members of working groups established by Parliament for the purposes of examining issues pertaining to state and official secret information, or any person authorized for this purpose, shall be familiar with state or official secrets regardless of their level of classification other than those prohibited by law.

21.4.    With the approval of Parliament, the Chairman and members of the Special Review Subcommittee of Parliament shall be familiar with information relating to sources of information and combined data of undercover operations within the scope of ongoing investigation cases, and any other person shall be prohibited.

21.5.    A member of the Constitutional Tsets, a judge, a prosecutor and an investigator shall be familiar with state and official secrets, in accordance with procedures established by law, within the scope of a specific case or dispute allotted to them.

21.6.    Officials specified in Paragraphs 21.1 - 21.5 of this Article, the President of the Bank of Mongolia, heads of organizations established by Parliament, heads of government agencies, governors of all levels shall not be subject to security examinations and shall submit a written pledge not to disclose state and official secrets.

 

Article 22. Issue of authorization for familiarization with state secrets

22.1.    Authorization to be familiarized with state secrets shall be issued to the following persons:

22.1.1. those who submit written permission for security screening relating to authorization to be familiar with state secrets;

22.1.2. those who participate and pass the security exam organized by the authorized agency;

22.1.3. those who submit a written pledge not to disclose state secrets.

 

Article 23. Authorization for familiarization with state and official secrets

23.1.    Authorization for familiarization with state and official secrets shall have levels regarding the level of classification of familiarization and the procedure for the authorization shall be regulated by guideline for the protection of state and official secrets.

 

Article 24. Basis for refusal to issue authorization for familiarize with state secret to officials and citizens

24.1.    Officials and citizens shall be denied the right to access state secrets on the following basis:

24.1.1. who does not meet the requirements and conditions for familiarization with state secrets;

24.1.2. who refuses to participate in the security screening and to submit the written pledge to protect state and official secrets;

24.1.3. who does not present about himself/herself other relevant information in the security screening, or informs wrongfully;

24.1.4. who violates the procedure for the protection of state and official secrets repeatedly or severely;

24.1.5. who is sentenced for an intentional crime, or investigated for a criminal crime;

24.1.6. who submits a renunciation of citizenship of Mongolia;

24.1.7. who has a mental illness and disorder;

24.1.8. who is addicted to drugs, substances and alcohol.

 

Article 25. Suspension and invalidation of authorization to be familiar with state and official secrets

25.1.    The Intelligence Agency may suspend the authorization to be familiar with state and official secrets of officials and citizens who are suspected in a criminal case or suspected of breaching the regulation on protection of state and official secrets until the court decision becomes effective or the decision of the official examination is finalized.

25.2.    In the case of dismissal from a job or official position, circumstances specified in Article 24 of this law, termination of contract, and serious and repeated violation of regulations of any duty to protect state and official secrets, the Intelligence Agency shall invalidate the authorization to be familiar with state and official secrets of officials and citizens.

 

Article 26. Security clearance

26.1.    The Intelligence Agency shall conduct security checks on officials and citizens except for those specified in Paragraph 21.6 and 26.3 of this Law

26.2.    The chief of the Intelligence Agency shall approve the regulation for the security check specified in Paragraph 26.1 of this article.

26.3.    Citizens to be selected for the position of an employee of the organization authorized to carry out executive work shall be examined in accordance with the relevant legislation.

 

Article 27. Duty of officials and citizens

27.1.    Officials and citizens authorized to be familiar with state and official secrets shall have the following common obligations:

27.1.1. to abide by legislation protecting state and official secrets;

27.1.2. to protect state and official secrets that have been seen or discovered during the implementing of their official duty and not to disclose it during their working period and after their dismissal or release until the official declassification of secrets;

27.1.3. to take preventive measures to prevent the loss and compromise state and official secrets;

27.1.4. to immediately notify an authorized officer of circumstances of a possible disclosure and loss, or disclosure and loss that has occurred, or a breach of regulations for protection of secrecy;

27.1.5. if the official and labor relations with the employee finished or is transferred to another job or position, to hand over to a carrier of state and official secrets entrusted to him/her and give a written pledge not to disclose state and official secrets;

27.1.6. Unless otherwise provided by law, in the case of traveling abroad for private purposes, to give written notice to the organization in advance.

 

Article 28. Obligations of officials authorized to protect state and official secrets

28.1.    Officials authorized to protect state and official secrets shall have the following obligations:

28.1.1. to ensure implementation of legislation to protect state and official secrets and to organize and implement the secrets documentation;

28.1.2. to give methodological and professional advice to officials and officers for the handling and protection of state and official secrets;

28.1.3. to monitor the storage and protection of state and official secrets within the industry sector and affiliated organizations and to organize inspection and counting;

28.1.4. to take guarantees from officials and citizens authorized to be familiar with state and official secrets;

28.1.5. if officials establish informal relations with foreign citizens and organizations, to inform about this to the Intelligence Agency;

28.1.6. to inform the Intelligence Agency about the transfer and movement of officials authorized to be familiar with state secrets;

28.1.7. in the case of breaking regulations for the protection of state and official secrets, to organize inquiries and submit results to the senior management of the organization and if necessary, submit the results to the Intelligence Agency, and to immediately execute measures to remove breach and faults.

28.1.8. in the case of a loss or compromise of state and official secrets, to immediately notify about the senior management of the organization and the Intelligence Agency.

 

Article 29. Legal and economic guarantee for officials authorized to protect secrets

29.1.    State organizations and other legal entities shall take suggestions from the Intelligence Agency on the dismissal or transferring of officials authorized to protect secrets.

29.2.    Officials authorized to protect secrets shall have a salary addition pursuant to the procedures approved by the Government and the amount of addition defends upon the level of classification and the duration of time handling secrets.

 

CHAPTER SIX. PROTECTION OF STATE AND OFFICIAL SECRETS

 

Article 30. Organization of protection of state and official secrets

30.1.    The Government shall coordinate and organize the protection of state and official secrets in Mongolia

30.2.    The Intelligence Agency shall execute the protection of state and official secrets within its authority and shall have structural units to organize, fulfill, monitor, and provide professional and methodological management nationwide for the protection of state and official secrets.

30.3.    Management of state organizations and legal entities shall have duties and responsibilities to organize the protection of state and official secrets in their organizations.

30.4.    State organizations and other legal entities shall have a unit or officer authorized to protect state and official secrets due to its workload relating to state and official secrets.

30.5.    Obligations and legal status of units authorized to protect state and official secrets shall be determined in the organization’s internal regulations.

30.6.    The protection of state and official secrets in the organization shall be executed through the legal, organizational, technical and other measures specified in this law and other legal acts.

 

Article 31. Creating, processing, storing, utilizing, transferring, registering, transporting, sending, and destroying state and official secrets, and their carriers

31.1.    Creating, processing, storing, utilizing, transferring, registering, transporting, sending, destroying, ensuring entirety and other relevant activities of state and official secrets, and their carriers shall be executed as specified in this law and general regulation for the protection of state and official secrets approved by the government.

31.2.    State organizations and other legal entities may establish specific procedures for protection of state and official secrets, in accordance with the general regulations specified in Paragraph 31.1 of this Article, within the organization due to its distinct characteristics of activity.

31.3.    Special couriers may be used for sending and receiving state secrets to and from organizations and officials of Mongolia positioned in foreign countries.

31.4.    Procedures for the special courier specified in Paragraph 31.3 of this Article shall be regulated by the special regulation approved by joint decision of the Minister of Foreign Affairs, the Chief of the General Staff of the Armed Force and the Chief of the Intelligence Agency.

 

Article 32. Transferring state and official secrets to state organizations and other legal entities

32.1.    State and official secrets shall be transferred to other state organization and other legal entities by the decision of the head of state organization or other legal entities handling the state and official secrets according to the relevant regulation.

32.2.    State organizations or legal entities receiving state and official secrets according to Paragraph 32.1 of this Article shall meet the conditions and requirements for the protection of secrets specified in this law and other legal acts.

 

Article 33. Transferring state and official secrets concerning contracts

33.1.    Concerning the contract to execute work, state and official secrets may be transferred to legal entities or citizens within the limits and range necessary to implement the work by the decision of the head of organization according to general procedure for the protection of state and official secrets.

33.2.    Legal entities receiving the transferred secrets according to Paragraph 33.1 of this Article shall meet the conditions and requirements for the protection of state and official secrets specified in this law and other legal acts pursuant to it, and citizen receiving the transferred secrets shall be authorized to be familiar with the state and official secrets.

33.3.    If the contractor does not fulfill obligations to protect state and official secrets, or fulfilled insufficiently during the contract, the subscriber shall perform actions to terminate the activity using the state and official secrets and take back the state and official secrets.

 

Article 34. Technical and cryptographic protection of state and official secrets

34.1.    Technical and cryptographic activity to protect state and official secrets shall be executed according to general regulations to protect state and official secrets.

34.2.    Technical and cryptographic equipment for the protection of state and official secrets shall be certified to meet the appropriate requirements for protecting the information.

34.3.    Application of cryptographic equipment for protection of state and official secrets shall be regulated by the regulation for state cypher communications approved by the Government.

 

Article 35. Protection of state and official secrets in the case of changing the legal status of the state organization and other legal entity

35.1.    When the state organization, or legal entity is reorganized, disbanded, or duties relating to use of state and official secrets is completed, the organization or legal entity shall execute actions to protect the carrier of the state and official secrets.

35.2.    In the case specified in Paragraph 35.1 of this Article, the organization or legal entity shall destroy the carrier of the state and official secrets according to determined regulation or shall take action to transfer to the following organizations:

35.2.1. the successor of the state organization and legal entity;

35.1.2. the state organization and other legal entity authorized to handle the state and official secrets;

35.1.3. the National Central Archive.

35.3.    The Intelligence agency shall monitor the action of destroying and transferring the state and official secrets specified in Paragraph 35.2 of this Article.

 

Article 36. Protecting state and official secrets during the criminal, civil and administrative procedure

36.1.    The protection of the state and official secrets during criminal, civil, and administrative procedure shall be regulated by this law, and other relevant legal acts.

 

Article 37. Financing of the protection of state and official secrets

37.1.    The protection of state and official secrets in the organizations financed by state and local budgets shall be financed by the corresponding budget and the protection of the state and official secrets in the other organization and legal entity shall be financed by the organization’s own budget.

 

Article 38. Monitoring the protection of state and official secrets

38.1.    The head of the state organization or other legal entity, their unit or official authorized to protect the secret shall monitor the protection of the state and official secrets within their affiliated branch or affiliate organization.

38.2.    Subscribers of the contract shall be responsible to monitor the protection of state and official secrets transferred to the contractor concerning the contract.

38.3.    The Intelligence Agency shall monitor and examine the protection of the state and official secrets in the state organization and other legal entity within the whole country regardless of their ownership type and affiliation, and shall give instructions to correct errors and faults and ensure their performance.

38.4.    The official instructions of the Intelligence Agency shall be mandatory and organizations and officials shall execute immediately and submit notification of their execution.

38.5.    The Government shall approve the regulation for monitoring and examinations specified in Paragraph 38.3 of this Article.

 

CHAPTER SEVEN. OTHER PROVISIONS

 

Article 39. Liability for breach of the Law on the State Secrets and Official Secrets

39.1.    Violators of the legislations of state and official secrets shall be subject to criminal, misdemeanor and discipline liabilities according to the relevant law and legal acts.

39.2.    If the violation of the legislation of state and official secrets does not constitute a criminal offence, the Intelligence Agency shall submit suggestions to the higher level of organization or official of the violator suggesting the following liabilities:

39.2.1. an official, who fails to perform duties specified in Paragraphs 6.2, 6.3, 15.1 and Articles 27, 28 of this law shall be subject to a liability of a cut the amount of wages up to 20 per cent for up to three months;

39.2.2. an official, who repetitively fails to perform duties specified in Paragraphs 6.2, 6.3, 15.1 and Articles 27, 28 of this law and fails to perform duties specified in Paragraph 38.4 of this law shall be subject to liability for decrease of the level of their position or dismissal from the position or discharge from the public service.

39.3.    The organization or official with the higher level of position shall impose the liability specified in Paragraph 39.2 of this law to the violator and shall notify the Intelligence Agency within 14 days.

39.4.    If the organization or official with the higher level of position did not perform the duty specified in Paragraph 39.2 of this law or groundlessly refused to perform this duty, the Intelligence Agency shall submit a suggestion to the organization or official authorized to appoint and discharge, to impose a liability.

39.5.    The official instruction and decision of the Intelligence Agency shall be mandatory and organization, official and citizen who receives it shall have the obligation to perform the necessary action.

39.6.    Any person or legal entity who breaches the Law on State Secrets and Official Secrets shall be liable to sanctions stipulated in the Law on Infringement.

39.7.    The imposition of a fine on a violator of the Law on State Secrets and Official Secrets shall not be grounds for eliminating the violation or relieving him/her of liability for damages caused to others as a result of the violation.

 

Article 40. Entry into force of the Law

40.1.    This law shall enter into force on the 1 September, 2017.

 

 

M. Enkhbold                                                                           Chairman, State Great Khural