- Нүүр
- Монгол Улсын хууль
- УУЛ УУРХАЙН БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙ БИРЖИЙН ТУХАЙ
![](https://legalinfo.mn/storage/uploads/files/suld1.png)
МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ
2022 оны 12 сарын 23 өдөр
Төрийн ордон, Улаанбаатар хот
УУЛ УУРХАЙН БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙ БИРЖИЙН ТУХАЙ
НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ
НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ
1 дүгээр зүйл.Хуулийн зорилт
1.1.Энэ хуулийн зорилт нь уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржийн удирдлага, зохион байгуулалтын эрх зүйн үндсийг тогтоож, биржийн арилжааг зохион байгуулах, хяналт тавих, биржийн арилжаанд оролцогчийн эрх, үүргийг тодорхойлох, эрх ашгийг хамгаалахтай холбогдсон харилцааг зохицуулахад оршино.
2 дугаар зүйл.Уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржийн хууль тогтоомж
2.1.Уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржийн хууль тогтоомж нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Иргэний хууль, Ашигт малтмалын тухай хууль, Компанийн тухай хууль, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн тухай хууль, Үнэт цаасны зах зээлийн тухай хууль, Санхүүгийн зохицуулах хорооны эрх зүйн байдлын тухай хууль, энэ хууль болон эдгээр хуультай нийцүүлэн гаргасан хууль тогтоомжийн бусад актаас бүрдэнэ.
2.2.Монгол Улсын олон улсын гэрээнд энэ хуульд зааснаас өөрөөр заасан бол олон улсын гэрээний заалтыг дагаж мөрдөнө.
3 дугаар зүйл.Хуулийн үйлчлэх хүрээ
3.1.Энэ хуулиар уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржийн арилжааг зохион байгуулж, арилжаанд оролцогчийн эрх, үүргийг тодорхойлохтой холбогдсон харилцааг зохицуулна.
4 дүгээр зүйл.Хуулийн нэр томьёоны тодорхойлолт
4.1.Энэ хуульд хэрэглэсэн дараах нэр томьёог доор дурдсан утгаар ойлгоно:
4.1.1."биржийн арилжаа" гэж уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг экспортлоход биржээр дамжуулан худалдан борлуулах, түүнтэй холбоотой гэрээ, хэлцэл байгуулах үйл ажиллагааны цогц арга хэмжээг;
4.1.2."биржийн арилжаанд оролцогч" гэж биржийн арилжааны зуучлагч, биржийн арилжаанд биржээр дамжуулан уул уурхайн бүтээгдэхүүн худалдах, худалдан авах этгээдийг;
4.1.3."биржийн арилжааны зуучлагч /брокер/" гэж Санхүүгийн зохицуулах хорооноос тусгай зөвшөөрөл авсан биржид гишүүнчлэлтэй, биржийн арилжаанд оролцох эрх бүхий хуулийн этгээдийг;
4.1.4."биржийн арилжааны зуучлагч /брокер/-ийн үйл ажиллагаа" гэж биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүнийг бусдын нэрийн өмнөөс худалдах, худалдан авах үйл ажиллагааг;
4.1.5."биржийн дэнчин" гэж худалдан авагчаас биржийн арилжааны үүргийн гүйцэтгэлийн баталгаа болгон арилжааны банкан дахь дансанд урьдчилан байршуулсан мөнгөн хөрөнгийг;
4.1.6."биржийн зах зээлийн оролцогч" гэж биржийн арилжаанд оролцогч, шинжилгээний лаборатори, тээвэр зуучийн байгууллага зэрэг биржийн арилжаанд шууд болон шууд бусаар оролцох аливаа этгээдийг;
4.1.7."биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүн" гэж биржийн арилжааны нөхцөл, шаардлагыг хангасан уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг;
4.1.8."бүтээгдэхүүн арилжих гэрээний төрөл" гэж спот гэрээ, форвард гэрээ, фьючерсийн гэрээ болон опцион гэрээг;
4.1.9."опцион гэрээ" гэж Үнэт цаасны зах зээлийн тухай хуулийн 4.1.10-т заасныг;
4.1.10."спот гэрээ" гэж уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг шууд худалдах, худалдан авах гэрээг;
4.1.11."уул уурхайн бүтээгдэхүүн" гэж Ашигт малтмалын тухай хуулийн дагуу ангилагдах ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр ногдох ашигт малтмалын хүдэр, баяжмал, бүтээгдэхүүнийг;
4.1.12."уул уурхайн бүтээгдэхүүний бирж" /цаашид "бирж" гэх/ гэж Санхүүгийн зохицуулах хорооноос тусгай зөвшөөрөл авсан уул уурхайн бүтээгдэхүүний арилжааг нээлттэй, ил тод, хараат бус, өрсөлдөөний үндсэн дээр зохион байгуулж, арилжааны гэрээ, хэлцлийг зуучлах, гэрээний хэрэгжилтэд хяналт тавих чиг үүрэг бүхий энэ хуулийн 5.1-д заасан хуулийн этгээдийг;
4.1.13."фьючерсийн гэрээ" гэж Үнэт цаасны зах зээлийн тухай хуулийн 4.1.11-д заасныг;
4.1.14."уул уурхайн бүтээгдэхүүний зохицуулалттай зах зээл" гэж уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг биржээр дамжуулан арилжих зохицуулалттай үйл ажиллагааг;
4.1.15."форвард гэрээ" гэж уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг тогтоосон хугацаанд, тохиролцсон нөхцөлөөр биет байдлаар ирээдүйд нийлүүлэх болон төлбөр гүйцэтгэх гэрээг.
ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ
БИРЖИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА
5 дугаар зүйл.Бирж байгуулах, биржид тавигдах шаардлага
5.1.Бирж нь төрийн өмчийн оролцоотой хуулийн этгээд байна.
5.2.Биржийн бүтэц, зохион байгуулалт, үйл ажиллагаатай холбоотой дараах зүйлийг дүрэмд тусгана:
5.2.1.биржийн дотоод хяналт, төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дэргэдэх дотоод аудитын албаны эрх, үүрэг;
5.2.2.биржийн дэргэдэх маргаан таслах зөвлөлийн эрх, үүрэг.
5.3.Бирж нь үйл ажиллагаандаа компанийн сайн засаглалын зарчмыг мөрдөж, дараах техникийн болон дэд бүтцийн шаардлагыг хангасан байна:
5.3.1.арилжаа явуулах зориулалтын байр, арилжаа болон клирингийн программ хангамж, тоног төхөөрөмж, уул уурхайн бүтээгдэхүүний олон улсын зах зээлийн болон арилжааны нэгдсэн мэдээллийн сантай байх;
5.3.2.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүнийг хадгалах шаардлага хангасан агуулах, терминал, тээвэр логистикийн төв, шинжилгээний лабораторитой байх;
5.3.3.эрсдэлийн удирдлагын бодлоготой байх бөгөөд учирч болзошгүй эрсдэлээ даатгуулсан байх.
5.4.Биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний нэр төрөл, ангиллыг Засгийн газар батална.
5.5."Уул уурхайн бүтээгдэхүүний бирж" гэсэн тэмдэглэгээг зөвхөн энэ хуулийн дагуу байгуулагдсан бирж оноосон нэрэндээ хэрэглэх бөгөөд бусад этгээдийн оноосон нэрэнд хэрэглэхийг хориглоно.
5.6.Бирж нь хуульд өөрөөр заагаагүй бол энэ хуулийн 9.1-д зааснаас өөр үйл ажиллагаа эрхлэхгүй.
5.7.Биржийн үйл ажиллагаанд ашиглагдах энэ хуулийн 5.3.2-т заасан агуулах, терминал, тээвэр логистикийн төв, шинжилгээний лабораторийг бирж нь бүртгэж, итгэмжлэл олгосноор үйл ажиллагаандаа ашиглана.
5.8.Биржийн арилжааг Үнэт цаасны зах зээлийн тухай хуулийн 24.1.11-д заасан үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий байгууллагаар гүйцэтгүүлэх бол Засгийн газар шийдвэрлэнэ.
6 дугаар зүйл.Биржийн удирдлага
6.1.Биржийн эрх барих дээд байгууллага нь хувьцаа эзэмшигчдийн хурал, түүний чөлөөт цагт төлөөлөн удирдах зөвлөл байна.
6.2.Биржийн хувьцаа эзэмшигч нь Засгийн газар, биржид хувь нийлүүлсэн бусад этгээд байна.
7 дугаар зүйл.Төлөөлөн удирдах зөвлөл
7.1.Биржийн төлөөлөн удирдах зөвлөл есөн гишүүнтэй байх бөгөөд тэдгээрийн дөрөв нь хараат бус гишүүн байна.
7.2.Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнийг хувьцаа эзэмшигчид нээлттэй сонгон шалгаруулалтаар сонгон 3 жилийн хугацаагаар томилж, Компанийн тухай хуульд заасан үндэслэлээр чөлөөлнө. Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнийг нэг удаа улируулан томилж болно.
7.3.Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн даргыг төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүдийн дийлэнх олонхийн саналаар томилно.
7.4.Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүдийн 50-иас дээш хувийг тухайн төсвийн жилийн хугацаанд өөрчлөхийг хориглоно.
7.5.Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга, гишүүн нь дараах шалгуурыг хангасан байна:
7.5.1.зээл, батлан даалт, баталгааны гэрээгээр хүлээсэн хугацаа хэтэрсэн аливаа өргүй байх;
7.5.2.уул уурхай, хууль, худалдаа, санхүү, эдийн засгийн дээд боловсролтой, уг салбарт 5-аас доошгүй жил удирдах албан тушаалд ажилласан, мэргэжлийн дадлага туршлагатай байх;
7.5.3.ял шийтгэлгүй байх;
7.5.4.төрийн улс төрийн албан тушаал хашдаггүй байх;
7.5.5.эрх бүхий албан тушаалтнаар нь ажиллаж байсан хуулийн этгээд дампуурсан, төлбөрийн чадваргүй болсон нь тухайн этгээдээс аливаа хэлбэрээр шалтгаалаагүй болох нь нотлогдсон байх;
7.5.6.санхүүгийн зах зээлийн салбарт мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхэлдэг бусад байгууллагын эрх бүхий албан тушаалтан бус байх;
7.5.7.зөрчлийн улмаас ажиллаж байсан байгууллагын тусгай зөвшөөрөл хүчингүй болох үед эрх бүхий албан тушаалтнаар ажиллаж байсан бол тусгай зөвшөөрлийг хүчингүй болгосноос хойш 3 жил өнгөрсөн байх;
7.5.8.санхүүгийн зах зээлд мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхэлдэг байгууллагад эрх бүхий албан тушаалтнаар ажиллаж байх үедээ захиргааны хариуцлага хүлээсэн бол үүнээс хойш 3 жил өнгөрсөн байх.
7.6.Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн хараат бус гишүүн нь энэ хуулийн 7.5, Компанийн тухай хуулийн 79.1-д зааснаас гадна дараах шалгуурыг хангасан байна:
7.6.1.төрийн жинхэнэ албан тушаал хашдаггүй байх, сүүлийн 5 жилд улс төрийн албан тушаал хашиж байгаагүй;
7.6.2.уул уурхайн компанийн эрх бүхий албан тушаалтан, түүний холбогдох этгээд бус байх;
7.6.3.уул уурхайн компанийн хувьцааны 5 болон түүнээс дээш хувийг дангаар болон холбогдох этгээдийн хамт эзэмшдэггүй байх.
8 дугаар зүйл.Биржийн гүйцэтгэх удирдлага
8.1.Гүйцэтгэх удирдлага нь биржийн өдөр тутмын үйл ажиллагааг удирдан зохион байгуулна.
8.2.Гүйцэтгэх удирдлагыг Гүйцэтгэх захирал хэрэгжүүлнэ.
8.3.Гүйцэтгэх захирал, газрын захирлуудыг нээлттэй сонгон шалгаруулалтаар сонгож, төлөөлөн удирдах зөвлөлөөс томилж, чөлөөлнө.
8.4.Гүйцэтгэх захирал нь дараах шаардлагыг хангасан байна:
8.4.1.санхүү, эдийн засгийн дээд боловсролтой, санхүүгийн салбарт удирдах албан тушаалд 5-аас доошгүй жил ажилласан, мэргэжлийн дадлага туршлагатай байх;
8.4.2.төлөөлөн удирдах зөвлөлөөс тогтоосон бусад шаардлага.
8.5.Гүйцэтгэх удирдлага Компанийн тухай хуульд зааснаас гадна дараах эрхийг хэрэгжүүлнэ:
8.5.1.хуульд төлөөлөн удирдах зөвлөл батлахаар зааснаас бусад Биржийн дотоод дүрэм, журам, заавар, аргачлал болон хүү, шимтгэлийн ерөнхий нөхцөлийг батлах;
8.5.2.биржийн зах зээлд үйл ажиллагаа эрхлэх, төлбөр тооцоо гүйцэтгэхтэй холбоотой санхүү бүртгэл, мэдээлэл, удирдлага, зохион байгуулалтын асуудлаар шийдвэр гаргах;
8.5.3.биржийн жилийн төсвийг боловсруулан батлуулж, батлагдсан төсвийн хүрээнд үйл ажиллагааг зохион байгуулах, гүйцэтгэлийг тайлагнах;
8.5.4.шинэ бүтээгдэхүүн нэвтрүүлэх;
8.5.5.төлөөлөн удирдах зөвлөлөөс олгосон эрхийн хүрээнд биржийг төлөөлөх, гэрээ, хэлцэл байгуулах;
8.5.6.хүний нөөцийн бодлого, цалингийн сүлжээ батлах, ажилтантай хөдөлмөрийн гэрээ байгуулах, цуцлах, түүнд олгох урамшуулал, хөнгөлөлт, тусламж, тэтгэмжийн хэмжээг тогтоох, сахилгын шийтгэл ногдуулах;
8.5.7.биржийн нэрийн өмнөөс холбогдох мэдээ, тайланг харилцагчаас шаардан авах, тэдний тайлан тэнцэлтэй танилцах, шалгах, хууль тогтоомжийн дагуу хөрөнгийг барьцаалах, санхүүжилтийг түр зогсоох.
8.6.Гүйцэтгэх удирдлага дараах үүрэг хүлээнэ:
8.6.1.биржийн үйл ажиллагааны дунд, урт хугацааны стратеги, бизнес төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэх;
8.6.2.санхүүгийн сахилга батыг сахиулах, биржийн хэвийн үйл ажиллагааг хангуулах арга хэмжээ авч хэрэгжүүлэх;
8.6.3.биржийн дотоод нэгжүүд болон хувьцааг нь эзэмшиж байгаа компанийн үйл ажиллагааны уялдааг хангах;
8.6.4.биржээр арилжаалах уул уурхайн бүтээгдэхүүний зах зээлийн судалгааг хийх, үнэлгээ хийх зориулалтаар мэдээллийн сан бүрдүүлэх;
8.6.5.биржийн арилжааны болон дотоод хяналт, шалгалтын тогтолцоо бүрдүүлэх;
8.6.6.биржийн өмнө хүлээсэн бусад этгээдийн үүргийг хангуулах арга хэмжээ авч хэрэгжүүлэх;
8.6.7.үйл ажиллагаатай холбоотой дүрэм, журам, зааврын хэрэгжилтийг хангах;
8.6.8.уул уурхайн бүтээгдэхүүний арилжааг зохион байгуулахад удирдлагаар хангах, үйл ажиллагааны эрсдэлийг бууруулах арга хэмжээ авч хэрэгжүүлэх;
8.6.9.уул уурхайн бүтээгдэхүүний арилжааны зах зээлийн талаарх мэдээллийг цаг тухайд нь гаргаж, тэдгээрийн үнэн зөв байдлыг хариуцах;
8.6.10.уул уурхайн бүтээгдэхүүний арилжааны талаарх мэдээлэл, үр ашгийн байдал, цаашдын төлөв хандлагын талаар санал боловсруулан төлөөлөн удирдах зөвлөл болон хувьцаа эзэмшигчдийн хуралд танилцуулах;
8.6.11.биржийн санхүү, төлбөрийн чадвар, нэр хүндийг дээшлүүлэхэд чиглэсэн бодлогыг хэрэгжүүлэх арга хэмжээ авах;
8.6.12.хувийн ашиг сонирхолтой нь холбогдсон асуудлыг хэлэлцэх, шийдвэрлэхэд оролцохгүй байх;
8.6.13.төлөөлөн удирдах зөвлөлийн өмнө ажлаа улирал бүр тайлагнах;
8.6.14.хуульд зааснаас бусад тохиолдолд өөр байгууллагад ажил, албан тушаал хавсран эрхлэхгүй байх;
8.6.15.энэ хуульд заасан биржийн мэдээллийг нийтэд тайлагнах явцад хяналт тавих.
8.7.Биржийн эрх бүхий албан тушаалтан нь Санхүүгийн зохицуулах хорооноос тогтоосон тохиромжтой этгээдийн шаардлагыг хангасан байна.
9 дүгээр зүйл.Биржийн чиг үүрэг
9.1.Бирж нь дараах чиг үүргийг хэрэгжүүлнэ:
9.1.1.биржийн арилжааг зохион байгуулах;
9.1.2.биржийн арилжааны гэрээ, хэлцлийг бүртгэх;
9.1.3.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний ангилал, төрөл, тоо хэмжээ, чанарын хяналтыг зохион байгуулах;
9.1.4.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний зах зээлийн эрэлт нийлүүлэлтийг судлах, мэдээлэх;
9.1.5.олон улсын зах зээлийн үнэд нийцсэн нээлттэй, ил тод, арилжааны зарчимд тулгуурлан тогтсон бүтээгдэхүүний үнийг зарлах;
9.1.6.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний үнэд нөлөөлж байгаа хүчин зүйл, хэтийн төлөвийг судлах;
9.1.7.биржийн арилжаанд оролцогчийг мэдээллээр хангах;
9.1.8.биржийн арилжаанд оролцогчийн эрх ашгийг хамгаалах, арилжааны явцад хийгдсэн гэрээ, хэлцэлтэй холбогдох маргааныг биржийн дэргэдэх маргаан таслах зөвлөлөөр шийдвэрлүүлэх;
9.1.9.биржийн арилжаанд оролцох эрх олгох;
9.1.10.биржийн арилжаанд оролцогчийг сургалт, мэдээллээр хангах;
9.1.11.биржийн арилжаанд оролцогчийн хүсэлтээр биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний ангилал, төрөл, чанар, тоо хэмжээг хянан баталгаажуулж, магадалгаа гаргах;
9.1.12.биржийн арилжааны явцад зохиомлоор үнэд нөлөөлөх, үгсэн хуйвалдах оролдлого, зах зээлийг урвуулан ашиглах үйлдэл хийж байгаа эсэхэд хяналт тавих, таслан зогсоох;
9.1.13.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний агуулах, терминал, тээвэр логистик, шинжилгээний лабораторид итгэмжлэл олгох, цуцлах;
9.1.14.биржийн арилжааны үр дүнд худалдан авагчаас үүргийн гүйцэтгэлийн баталгаа болгон байршуулах дэнчингийн хэмжээг тогтоож, мөрдүүлэх;
9.1.15.биржээр арилжаалагдсан бүтээгдэхүүнийг чанар стандартын дагуу ангилж тухайн бүтээгдэхүүний биет хэмжээ, үнийн мэдээллийг биржийн арилжаанд оролцогч тус бүрээр гарган, сар бүр Татварын ерөнхий газарт хүргүүлэх.
9.2.Төлөөлөн удирдах зөвлөл нь Санхүүгийн зохицуулах хорооны зөвшөөрлөөр биржийн үйл ажиллагаа эрхлэхтэй холбоотой дараах харилцааг зохицуулсан журмыг баталж, мөрдүүлнэ:
9.2.1.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний гарал үүсэл, чанарыг баталгаажуулах;
9.2.2.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүнийг бэлтгэх, хадгалах, тээвэрлэх, чанарын хяналтыг зохион байгуулах;
9.2.3.биржийн арилжааны гэрээний стандарт тогтоох, хэрэгжилтэд хяналт тавих;
9.2.4.биржийн арилжааг зохион байгуулах;
9.2.5.биржийн арилжааны ханш тогтолтод хяналт тавих;
9.2.6.биржийн арилжааны үр дүнд үүссэн тооцоог тодорхойлох, төлбөрийг гүйцэтгэх, дэнчингийн хэмжээг тогтоох, байршуулах;
9.2.7.биржийн арилжааны хэрэгжилтийг хангах, хяналт тавих;
9.2.8.биржийн арилжааны болон ханшийн мэдээллийн сан бүрдүүлэх, ашиглах;
9.2.9.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүнийг хадгалах агуулах, терминал, тээвэр логистик, шинжилгээний лабораторид итгэмжлэл олгох;
9.2.10.харилцагчийн даалгаврыг хүлээж авах, биелүүлэх зэрэг харилцааг зохицуулах;
9.2.11.арилжааны гэрээг бүртгэх.
ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ
БИРЖИЙН АРИЛЖААГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ
10 дугаар зүйл.Биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүн
10.1.Биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний нэр төрөл, ангиллыг геологи, уул уурхайн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагаас санал болгосны дагуу Засгийн газар батална.
10.2.Төрийн болон орон нутгийн өмчит, төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой хуулийн этгээдийн борлуулах энэ хуулийн 10.1-д заасан уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг биржээр заавал арилжина.
10.3.Стратегийн орд эзэмшигч төрийн өмчит болон төрийн өмчийн оролцоотой хуулийн этгээд нь хил дамнасан төмөр замын бүтээн байгуулалтын ажилтай холбоотой Монгол Улсын Их Хурлын шийдвэрийн дагуу нүүрсийг харилцан ашигтай, тогтвортой, урт хугацаанд худалдах гэрээг байгуулахад энэ хуулийн 10.2 дахь хэсэг хамаарахгүй.
/Энэ хэсгийг 2023 оны 11 дүгээр сарын 10-ны өдрийн хуулиар нэмсэн./
10.4.Энэ хуулийн 10.3-т заасан гэрээг байгуулахдаа тухайн бүтээгдэхүүний биржийн арилжааны дундаж үнийг баримтална.
/Энэ хэсгийг 2023 оны 11 дүгээр сарын 10-ны өдрийн хуулиар нэмсэн./
11 дүгээр зүйл.Биржийн арилжааг зохион байгуулах
11.1.Биржийн арилжааг энэ хуулийн 9.2.4-т заасан журмын дагуу зохион байгуулна.
11.2.Бирж арилжааг удирдан явуулах бөгөөд доор дурдсан чиг үүргийг хэрэгжүүлнэ:
11.2.1.биржийн арилжааны бэлтгэл хангагдсан эсэхийг хянаж, арилжааг эхлүүлэх;
11.2.2.биржийн арилжааны явцад шаардлагатай нөхцөл байдал үүссэн үед арилжааг түр зогсоох, арилжааг хаах;
11.2.3.биржийн арилжааны журмыг мөрдүүлэх.
12 дугаар зүйл.Арилжааны гэрээг бүртгэх, хэрэгжилтийг хангах
12.1.Биржээр бүтээгдэхүүнийг арилжаалахад дараах төрлийн арилжааны гэрээг байгуулна:
12.1.1.спот гэрээ;
12.1.2.форвард гэрээ;
12.1.3.фьючерсийн гэрээ;
12.1.4.опцион гэрээ.
12.2.Биржийн арилжаа хийгдэж, хэлцэл биелснээр арилжааны гэрээг байгуулсанд тооцно.
12.3.Бирж арилжааны явцад хийгдсэн гэрээг энэ хуулийн 9.2.11-д заасан журмын дагуу бүртгэнэ.
12.4.Арилжааны гэрээний үүрэг хариуцлагыг тухайн арилжаанд зуучилсан брокер хариуцна.
12.5.Бирж, биржийн брокер нь холбогдох баримт бичгийг Архив, албан хэрэг хөтлөлтийн тухай хуулийн дагуу бүртгэж, хадгална.
12.6.Спот гэрээгээр арилжаалах бүтээгдэхүүн нь биржийн итгэмжлэгдсэн терминалд байршиж, бүртгэгдсэн байна.
13 дугаар зүйл.Биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний чанарын хяналт
13.1.Биржийн арилжаанд оролцогчийн хүсэлтээр биржээр арилжаалсан бүтээгдэхүүний чанарын хяналтыг бирж зохион байгуулж болно.
13.2.Бирж нь биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний биет хэмжээ, чанар, стандартад хяналт тавих зорилгоор уг бүтээгдэхүүнийг хүлээн авахад байлцах эрхтэй.
13.3.Биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний чанар, стандарт нь худалдан авагчаас шаардсан чанар, стандартад нийцэж байгаа эсэхэд бирж хяналт тавина.
14 дүгээр зүйл.Биржийн арилжааны үнэ, түүнийг мэдээлэх
14.1.Биржийн арилжааны үнийг хил залгаа улсын хилийн боомтын үнээр зарлана.
14.2.Биржийн арилжааны үнэ нь олон улсын зах зээлийн үнэд нийцсэн, тэгш, шударга, зах зээлийн эрэлт, нийлүүлэлтийн зарчимд үндэслэнэ.
14.3.Биржийн арилжааны явцад талууд биржээс зарласан үнийг зөвшөөрснөөр гэрээний үнэ тогтоно.
14.4.Хүчингүй болсон, хүчин төгөлдөр бус гэж тооцсон болон биржээс гадуур хийгдсэн хэлцлийн үнийг биржийн арилжааны үнэ гэж үзэхгүй.
14.5.Биржийн арилжаанд оролцогч дараах нөхцөл, журмыг зөрчиж арилжаанд оролцсон бол арилжааг зогсооно:
14.5.1.биржид тухайн үед тогтсон үнийн дээд, доод хязгаараас давсан ханшаар нэг төрлийн, ижил хэмжээний бүтээгдэхүүнийг худалдах, худалдан авахаар нэгэн зэрэг захиалга өгсөн, эсхүл аливаа хэлбэрээр тохиролцоо хийсэн;
14.5.2.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний эрэлт, нийлүүлэлтийн талаар болон биржийн арилжааны зах зээлд оролцогчийн талаар худал мэдээлэл тараасан;
14.5.3.биржийн арилжаагаар эзэмшигч нь бодитой өөрчлөгдөөгүй хуурамч хэлцэл хийсэн;
14.5.4.биржийн хянан шалгагч, Санхүүгийн зохицуулах хорооны улсын байцаагчаас биржийн арилжааны журмыг зөрчиж зах зээлийг урвуулан ашигласан гэх нөхцөл байдлыг тогтоосон.
15 дугаар зүйл.Биржийн арилжааны төлбөр, тооцоо
15.1.Фьючерс болон опцион гэрээний арилжааны төлбөр, тооцоог үнэт цаасны төлбөрийн болон тооцооны үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий байгууллагаар дамжуулан гүйцэтгэнэ.
15.2.Спот болон форвард гэрээний арилжааны төлбөрийн үйл ажиллагааг дотоодын арилжааны банк, эсхүл үнэт цаасны төлбөрийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий байгууллагаар дамжуулан гүйцэтгэнэ.
15.3.Төлбөр тооцоог хийхэд баримтлах журмыг Санхүүгийн зохицуулах хорооны зөвшөөрлөөр биржийн төлөөлөн удирдах зөвлөл батална.
15.4.Бирж нь тооцооны үйл ажиллагааг өөрөө, эсхүл үнэт цаасны тооцооны үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий байгууллагаар гэрээний үндсэн дээр гүйцэтгүүлж болно.
ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ
БИРЖИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГ ТӨРӨӨС ЗОХИЦУУЛАХ
16 дугаар зүйл.Засгийн газрын бүрэн эрх
16.1.Засгийн газар биржийн үйл ажиллагааг зохицуулахтай холбоотой дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:
16.1.1.биржийн үйл ажиллагааг зохицуулах асуудлаар Санхүүгийн зохицуулах хороотой хамтран ажиллах, түүний үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлэх;
16.1.2.биржийн үйл ажиллагаатай холбоотой мэдээллийг холбогдох этгээдээс авах.
16.2.Биржээр арилжаалах уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг экспортлох журмыг батална.
17 дугаар зүйл.Санхүүгийн зохицуулах хорооны бүрэн эрх
17.1.Биржийн үйл ажиллагаанд төрөөс тавих хяналт, зохицуулалтыг хэрэгжүүлэгч байгууллага нь Санхүүгийн зохицуулах хороо /цаашид "Хороо" гэх/ байна.
17.2.Хороо нь биржийн үйл ажиллагаатай холбогдуулан дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:
17.2.1.энэ хуулийн 16.1.1-д заасан эрх;
17.2.2.биржийн үйлчилгээний хураамжийг биржээс ирүүлсэн санал, судалгааг харгалзан тогтоох;
17.2.3.биржийн болон биржийн арилжааны зуучлагч /брокер/-ийн үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл хүсэгч хуулийн этгээдэд тавигдах нөхцөл, шаардлагыг тогтоосон журам батлах;
17.2.4.бирж болон биржийн арилжааны зуучлагч /брокер/-ийн тусгай зөвшөөрлийн нөхцөл, шаардлага, үйл ажиллагаанд хяналт тавих журмыг батлах;
17.2.5.биржийн арилжаа төлбөр, тооцоо хийх ерөнхий журмыг батлах;
17.2.6.биржийн зах зээлд оролцогчдын үйлчилгээний төлбөр, хураамжийг тухайн оролцогчдын саналыг харгалзан тогтоох.
17.3.Хороо нь геологи, уул уурхайн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагатай хамтран биржийн арилжааны болон ханшийн мэдээллийн нэгдсэн сан бүрдүүлэх, ашиглах, мэдээллийг нийтэд хүргэх журам батална.
17.4.Бирж, биржийн арилжаанд оролцогч нь Хорооноос гаргасан шийдвэр, Хорооны улсын байцаагчаас өгсөн үүрэг, даалгаврыг биелүүлэх үүрэгтэй.
ТАВДУГААР БҮЛЭГ
БИРЖИЙН АРИЛЖААНД ОРОЛЦОГЧ
18 дугаар зүйл.Биржийн арилжаанд оролцогч
18.1.Брокер нь биржид гишүүнчлэлтэй Монгол Улсын хуулийн этгээд байна.
18.2.Брокер нь энэ хуулийн 19 дүгээр зүйлд зааснаас гадна доор дурдсан эрхтэй:
18.2.1.биржийн арилжаанд оролцогчийн захиалга, түүний биелэлтийг зохих журмын дагуу баталгаажуулах;
18.2.2.холбогдох журмын дагуу биржийн арилжаанд оролцогчийн захиалгыг биржид бүртгүүлэх;
18.2.3.биржийн арилжаанд оролцогчийг төлөөлөн арилжаанд оролцож, хэлцэл хийх;
18.2.4.биржийн арилжаанд оролцох журам, биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүнд тавигдах шаардлага, биржийн зах зээлд оролцогчийн эрх, үүрэг, хариуцлагын талаар биржийн арилжаанд оролцогчид мэдээлэл өгч, баталгаа гаргуулах;
18.2.5.биржийн үйлчилгээний хураамжийг хугацаанд нь төлүүлэх;
18.2.6.хууль тогтоомжид заасан бусад эрх.
19 дүгээр зүйл.Биржийн арилжаанд оролцогчийн нийтлэг эрх, үүрэг
19.1.Биржийн арилжаанд оролцогч нь дараах нийтлэг эрх, үүрэгтэй:
19.1.1.биржээс баталсан дүрэм, журмыг дагаж мөрдөх;
19.1.2.биржийн арилжаанд шударгаар оролцох;
19.1.3.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний захиалгаа бүртгүүлэх;
19.1.4.биржийн итгэмжлэгдсэн лабораториос хүлээн авсан биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний чанар, стандарт, сорьц, тоо хэмжээг үнэн зөв мэдээлэх, бүртгүүлэх;
19.1.5.буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүйн улмаас бусдад хохирол учруулсан бол хохирлыг барагдуулах;
19.1.6.биржийн шаардлагаар биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний талаар нэмэлт мэдээлэл өгөх;
19.1.7.биржийн арилжаа, үнийн талаар мэдээлэл авах;
19.1.8.биржээс тогтоосон дэнчингийн шаардлагыг хангаж, арилжаа биелж, хэлцэл хийгдмэгц хүлээсэн үүргээ хугацаанд нь биелүүлэх;
19.1.9.биржийн үйлчилгээний хураамжийг хугацаанд нь төлөх;
19.1.10.хууль тогтоомжид заасан бусад.
20 дугаар зүйл.Биржийн арилжаанд оролцогчид хориглох зүйл
20.1.Биржийн арилжаанд оролцогч дараах үйл ажиллагаа явуулахыг хориглоно:
20.1.1.арилжаанд оролцогч бусад этгээдийн нэр хүндийг гутаах, эсхүл өрсөлдөгчөө алдагдалд оруулж болохуйц худал, зөрүүтэй буюу гуйвуулсан мэдээ тараах, бусдыг төөрөгдүүлэх, хуурч мэхлэх;
20.1.2.үгсэн хуйвалдах, харилцан тохиролцох замаар биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний үнийг зохиомлоор тогтоох, зах зээлийг урвуулан ашиглах зорилготой аливаа үйлдэл хийх;
20.1.3.хууль тогтоомжоор хориглосон бусад.
21 дүгээр зүйл.Бирж, түүний ажилтанд хориглох зүйл
21.1.Бирж нь өөрийн нэрийн өмнөөс болон бусад оролцогчийн нэрийн өмнөөс биржийн арилжаанд оролцохыг хориглоно.
21.2.Биржийн ажилтан дараах үйл ажиллагаа явуулахыг хориглоно:
21.2.1.биржийн арилжаанд оролцох;
21.2.2.биржийн арилжааны брокерын компани байгуулах, түүнд хувьцаа эзэмших;
21.2.3.биржийн арилжаанд оролцогчийн арилжааны нууцыг агуулсан мэдээ, мэдээллийг хувийн ашиг сонирхолд ашиглах, бусдад тараах, задруулах;
21.2.4.биржийн арилжааны брокертой үгсэн хуйвалдаж биржийн арилжааг хууль бусаар явуулах;
21.2.5.биржийн арилжааны үнэ ханшид нөлөөлж болох мэдээллийг орхигдуулах, нуун дарагдуулах, зохих журмын дагуу мэдээлэл өгөхөөс татгалзах;
21.2.6.ажил үүргээ гүйцэтгэснийхээ төлөө бусдаас урамшуулал, мөнгөн шагнал, шан харамж авах;
21.2.7.биржийн арилжаанд оролцогчийг арилжаанд оролцуулахгүй байх, үнэ ханшид нөлөөлөх зорилгоор бодит бус, төөрөгдүүлсэн, эсхүл хуурамч мэдэгдэл, амлалт, таамаг гаргах, нийтлэх, чухал үйл баримтыг нуун дарагдуулах, бодит үйл баримтын талаар худал мэдэгдэл хийх замаар хэлцлийн нөгөө талыг төөрөгдүүлсэн, эсхүл тодорхой арга, хэрэгсэл, тоног төхөөрөмж ашиглан хэлцлийн нөгөө тал болох этгээдийг төөрөгдүүлэх үйлдэл, эс үйлдэхүй гаргах.
ЗУРГАДУГААР БҮЛЭГ
БИРЖИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД ТАВИХ ХЯНАЛТ
22 дугаар зүйл.Биржийн үйл ажиллагаанд тавих хяналт
22.1.Биржийн үйл ажиллагаа болон арилжааны явцад тавих хяналт нь Хорооны хяналт, дотоод хяналт болон хөндлөнгийн санхүүгийн хяналт гэсэн хэлбэртэй байна.
22.2.Биржийн гүйцэтгэх удирдлага болон Төлөөлөн удирдах зөвлөлөөс томилогдсон дотоод аудитын алба нь биржийн үйл ажиллагаанд дагаж мөрдөх хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг хянах дотоод хяналтын тогтолцоог бүрдүүлэх, хяналт тавих чиг үүргийг хэрэгжүүлнэ.
22.3.Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн аудитын хорооноос сонгосон хараат бус аудитын байгууллага биржийн жилийн санхүүгийн тайланд аудит хийж, дүгнэлт гаргах бөгөөд дүгнэлтийг хувьцаа эзэмшигчдийн ээлжит хурлаар хэлэлцэж, санхүүгийн болон үйл ажиллагааны тайлангийн хамт биржийн цахим хуудсаар дамжуулан ажлын 10 өдрийн хугацаанд нийтэд мэдээлнэ.
22.4.Бирж, биржийн арилжаанд оролцогч брокер нь биржийн хууль тогтоомжид заасан нөхцөл, шаардлагыг ханган ажиллаж байгаа эсэхэд Хорооноос хяналт тавина.
ДОЛДУГААР БҮЛЭГ
БУСАД
23 дугаар зүйл.Биржийн үйл ажиллагаатай холбогдсон маргааныг шийдвэрлэх
23.1.Бирж нь өөрийн бүрэн эрхэд хамаарах асуудлын хүрээнд биржийн арилжаанд оролцогч хооронд үүссэн маргааныг хянан шийдвэрлэх эрх бүхий уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржийн дэргэдэх маргаан таслах зөвлөл /цаашид "маргаан таслах зөвлөл" гэх/-тэй байх бөгөөд маргаан таслах зөвлөлийн бүрэлдэхүүн, үйл ажиллагааны журмыг биржийн төлөөлөн удирдах зөвлөл батална.
23.2.Биржийн арилжаанд оролцогч нь биржийн арилжаатай холбоотой гомдлоо арилжаа хийгдсэнээс хойш 30 хоногийн дотор маргаан таслах зөвлөлд гаргана.
23.3.Маргаан таслах зөвлөл энэ хуулийн 23.2-т заасан гомдлыг хүлээн авснаас хойш 30 хоногийн дотор дараах шийдвэрийн аль нэгийг гаргана:
23.3.1.гомдлын шаардлагыг хангах;
23.3.2.гомдлын шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох;
23.3.3.гомдлын хүрээнд арилжааны шийдвэрт өөрчлөлт оруулах.
23.4.Биржийн арилжаанд оролцогч нь маргаан таслах зөвлөлийн шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл шүүхэд гомдол гаргаж болно.
24 дүгээр зүйл.Маргааныг арбитрын журмаар шийдвэрлэх
24.1.Арбитрын хэлэлцээртэй бол биржийн арилжаанд оролцогчийн хооронд гарсан маргааныг арбитрын журмаар шийдвэрлэнэ.
24.2.Энэ хуулийн 24.1-д заасны дагуу маргааныг арбитрын журмаар шийдвэрлэх тохиолдолд энэ хуулийн 23 дугаар зүйл хамаарахгүй.
25 дугаар зүйл.Хууль зөрчигчид хүлээлгэх хариуцлага
25.1.Энэ хуулийг зөрчсөн төрийн албан тушаалтны үйлдэл нь гэмт хэргийн шинжгүй бол Төрийн албаны тухай хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэнэ.
25.2.Энэ хуулийг зөрчсөн хүн, хуулийн этгээдэд Эрүүгийн хууль, эсхүл Зөрчлийн тухай хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэнэ.
26 дугаар зүйл.Хууль хүчин төгөлдөр болох
26.1.Энэ хуулийг 2023 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.
МОНГОЛ УЛСЫН ИХ ХУРЛЫН ДАРГА Г.ЗАНДАНШАТАР
Текст томруулах
A
A
A
![](https://legalinfo.mn/storage/uploads/files/suld1.png)
Монгол Улсын хууль, тогтоомжийн албан бус англи орчуулгыг зөвхөн судалгаа шинжилгээ болон мэдээллийн зорилгоор ашиглах боломжтой. Үүнээс үүдэх хууль зүйн аливаа үр дагаврыг ХЗДХЯ, ХЗҮХ хариуцахгүй болно.
![](https://legalinfo.mn/storage/uploads/files/suld1.png)
(2023.09.22-ны өдрийн орчуулга) Unofficial translation
LAW OF MONGOLIA
December 23, 2022 Ulaanbaatar city
ON MINING PRODUCTS EXCHANGE
CHAPTER ONE
GENERAL PROVISIONS
Article 1.Purpose of the Law
1.1.The purpose of this Law is to establish the legal basis for the management and organization of the mining products exchange, and to regulate relations in connection with organizing and supervising exchange trading, determining the rights and obligations of participants in exchange trading, and protecting their interests.
Article 2.Legislation of mining products exchange
2.1.The legislation of the mining products exchange shall consist of the Constitution of Mongolia, the Civil Code, the Law on Minerals, the Law on Companies, the Law on State and Local Property, the Law on the Securities Market, the Law on the Legal Status of the Financial Regulatory Commission, this Law, and other legislative acts enacted in conformity with these laws.
2.2.If an international treaty, to which Mongolia is a party, stipulates otherwise than this Law, the provisions of the international treaty shall prevail.
Article 3.Scope of the application of the Law
3.1.This Law shall organize the exchange trading of mining products and regulate relations in connection with determining the rights and obligations of the exchange trading participants.
Article 4.Definition of terms of the Law
4.1.The following terms used in this Law shall be interpreted in the following meanings:
4.1.1."exchange trading" means the complex measures of buying and selling mining products through the exchange and concluding contracts and transactions related to it;
4.1.2."participant in exchange trading" means an intermediary of exchange trading, a person who sells or buys mining products through the exchange trading;
4.1.3."intermediary /broker/ of the exchange trading" means a legal entity with membership in an exchange obtained a special permit issued by the Financial Regulatory Commission and authorized to participate in exchange trading;
4.1.4."activity of an exchange trading intermediary/broker" means the activity of selling and buying products to be traded on the exchange on behalf of others;
4.1.5."exchange deposit" means monetary assets pre-deposited in a commercial bank account by the buyer as a guarantee for the performance of trading obligations of the exchange;
4.1.6."exchange market participant" means any person who directly or indirectly participates in exchange trading, such as an exchange trading participant, analysis laboratory, or transport and freight forwarding organization;
4.1.7."products to be traded on the exchange" means mining products that meet the terms and conditions of exchange trading;
4.1.8."product trading contract type" means spot contract, forward contract, futures contract and option contract;
4.1.9."option contract" means as defined in sub-paragraph 4.1.10 of the Law on Securities Market;
4.1.10."spot contract" means the contract for direct sale and purchase of mining products;
4.1.11."mining products" means mineral ores, concentrates and products subject to royalties for mineral resources to be classified according to the Law on Minerals;
4.1.12."mining products exchange" /hereinafter referred to as "exchange"/ means the legal entity specified in paragraph 5.1 of this Law and obtained a special permit by the Financial Regulatory Commission, which has the function of organizing the trading of mining products on an open, transparent, independent and competitive basis, mediating commercial contracts and transactions, and monitoring the implementation of contracts;
4.1.13."futures contract" means as defined in sub-paragraph 4.1.11 of the Law on Securities Market;
4.1.14."regulated market of mining products" means the regulated activity of trading mining products through the exchange;
4.1.15."forward contract" means a contract on delivering mining products in physical form and settling the payment at a specified time and under agreed conditions on a future date.
CHAPTER TWO
EXCHANGE ACTIVITIES
Article 5.Establishment of an exchange and requirements for the exchange
5.1.The exchange shall be a legal entity with state partial ownership.
5.2.The following points related to the structure, organization and operation of the exchange shall be reflected in the charter:
5.2.1.the rights and duties of the internal control office, and internal audit office next to the Board of directors of the Exchange;
5.2.2.the rights and duties of the dispute resolution council at the exchange.
5.3.The Exchange shall comply with the principles of good corporate governance in its operations and shall have met the following technical and infrastructure requirements:
5.3.1.to have a building designated for trading, trading and clearing software and equipment, and integrated database of international market, and trading of mining products;
5.3.2.to have warehouses that meet the requirements for storing products to be traded on the exchange, terminals, transportation logistics centers, and analysis laboratories;
5.3.3.to have a risk management policy and be insured against potential risks.
5.4.The Government shall approve the types and categories of products to be traded on the exchange.
5.5.The sign "Mining Products Exchange" shall be used only for the proper name of the exchange established under this Law, and it shall be prohibited to be used for the proper name of other persons.
5.6.Unless otherwise specified by law, the Exchange shall not engage in activities other than those specified in paragraph 9.1 of this Law.
5.7.The warehouses, terminals, transport logistics centers, and analysis laboratories specified in sub-paragraph 5.3.2 of this Law to be used for the exchange's operations shall be used in its operations after registering and accrediting them by the exchange.
5.8.If the exchange trading will be carried out by the competent organization authorized to engage in activities specified in sub-paragraph 24.1.11 of the Law on Securities Market, then it shall be decided by the Government.
Article 6.Exchange management
6.1.The highest governing body of the exchange shall be the meeting of shareholders and the board of directors in its recess.
6.2.The shareholders of the exchange shall be the Government and other persons who have shares in the exchange.
Article 7.Board of Directors
7.1.The Board of Directors of the Exchange shall have nine members, four of whom shall be independent members.
7.2.The members of the Board of Directors shall be elected by the shareholders through open selection and appointed for a period of 3 years, and shall be dismissed on the grounds specified in the Law on Company. A member of the Board of Directors may be re-appointed for another term of office once.
7.3.The chairman of the Board of directors shall be appointed by the overwhelming majority vote of the members of the Board of directors.
7.4.It shall be prohibited to change more than 50% of the members of the Board of directors during the respective fiscal year.
7.5.The chairman and member of the Board of directors shall meet the following criteria:
7.5.1.not to have any overdue debts due to loan, guarantee or warranty contracts;
7.5.2.to have a higher education in mining, law, commerce, finance, and economics, have worked in a management position for at least 5 years in the respective field, and have professional experience;
7.5.3.to have no criminal records;
7.5.4.not to hold public political positions;
7.5.5.it has been proven that the bankruptcy or insolvency of the legal entity that served as a competent official was not caused by that person in any way;
7.5.6.not to be competent official of other organizations engaged in professional activities in the financial market sector;
7.5.7.if he/she was working as a competent official when the special permit of the organization where he/she worked was revoked due to the violation, and 3 years shall have passed since the revocation of the special permit;
7.5.8.if he/ she has received administrative punishment while working as a competent official in an organization engaged in professional activities in the financial market, the period of 3 years shall have passed since then.
7.6.The independent member of the Board of directors shall meet the following criteria in addition to the provisions specified in paragraph 7.5 of this Law and paragraph 79.1 of the Law on Company:
7.6.1.not to hold a public genuine position, have not held a political position in the last 5 years;
7.6.2.not to be a competent official of a mining company or its related party;
7.6.3.not to own 5 percent or more of the shares of the mining company individually or jointly with related parties.
Article 8.Executive management of the exchange
8.1.The executive management shall manage and organize day-to-day activities of the exchange.
8.2.Executive management shall be carried out by the Executive Director.
8.3.The executive director and department directors shall be selected through open selection, and appointed and dismissed by the Board of directors.
8.4.The executive director shall meet the following requirements:
8.4.1.to have a higher education in finance and economics, have worked in a management position in the financial sector for at least 5 years, and have professional practice and experience;
8.4.2.other requirements established by the Board of directors.
8.5.In addition to the provisions specified in the Law on Companies, the executive management shall exercise the following rights:
8.5.1.to approve the internal rules, procedures, instructions, methodologies, and general conditions of interest and premiums of the Exchange, other than those prescribed by the law to be approved by the Board of directors;
8.5.2.to make decisions on financial records, information, management, and organization in connection with engaging in the activities and making settlements in the exchange market;
8.5.3.to prepare and to be approved the annual budget of the exchange, to organize activities within the framework of the approved budget, and to report performance;
8.5.4.to introduce new products;
8.5.5.to represent the exchange within the scope of rights granted by the Board of directors, and to enter into contracts and transactions;
8.5.6.to approve the human resource policy and salary scale, conclude and terminate employment contracts with employees, to determine the amount of incentives, discounts, assistance, and allowances, and impose disciplinary sanctions;
8.5.7.on behalf of the exchange, to request relevant data and reports from customers, review and check their balance sheets, pledge the assets and suspend funding in accordance with legislation.
8.6.Executive management shall undertake the following obligations:
8.6.1.to implement medium and long-term strategies and business plans of the activities of the exchange;
8.6.2.to take and implement measures to maintain financial discipline and ensure the normal operation of the exchange;
8.6.3.to ensure coordination of operations of internal units of the exchange and the company whose shares are owned;
8.6.4.to create a database for conducting market research and making evaluation of mining products to be traded on the exchange;
8.6.5.to form trading and internal control and inspection system of the exchange;
8.6.6.to take measures to fulfill obligations of other parties undertaken in front of the exchange;
8.6.7.to ensure the implementation of rules, procedures, and instructions related to activities;
8.6.8.to provide management in the organization of trading of mining products, and to take and implement measures to reduce operational risks;
8.6.9.to provide timely information on the commercial market of mining products and be responsible for their accuracy;
8.6.10.to prepare and present to the Board of directors and the Meeting of shareholders the information about the trading of mining products, the state of efficiency, and the future outlook;
8.6.11.to take measures to implement policies aimed at improving the exchange's finances, solvency, and reputation;
8.6.12.not to participate in discussing and solving issues related to personal interests;
8.6.13.to report his/her work quarterly to the Board of directors;
8.6.14.not to hold a job or position in another organization simultaneously except as provided by law;
8.6.15.to supervise the process of public reporting of exchange information specified in this Law.
8.7.The competent official of the exchange shall meet the requirements of the appropriate person established by the Financial Regulatory Commission.
Article 9.Functions of the Exchange
9.1.The Exchange shall perform the following functions:
9.1.1.to organize exchange trading;
9.1.2.to register exchange trading contracts and transactions;
9.1.3.to organize the classification, type, quantity and quality control of products to be traded on the exchange;
9.1.4.to study and report the market supply and demand of products to be traded on the stock exchange;
9.1.5.to announce the fixed product price based on open, transparent and commercial principles in line with the international market price;
9.1.6.to study the factors and prospects affecting the prices of products to be traded on the exchange;
9.1.7.to provide with information to participants in exchange trading;
9.1.8.to protect the interests of participants in exchange trading, and to be resolved disputes in connection with the contracts and transactions made during trading by the dispute resolution council next to the exchange;
9.1.9.to grant the right to participate in exchange trading;
9.1.10.to provide training and information to participants in exchange trading;
9.1.11.at the request of a participant in exchange trading, to review and certify the classifications, types, quality, and quantity of products to be traded on the exchange, and issue verification;
9.1.12.to monitor and stop any attempts to artificially influence the price, collusion, or actions of conducting market abuse during exchange trading;
9.1.13.to grant and revoke accreditation for warehouses, terminals, transport logistics, and analysis laboratories of products to be traded on the exchange;
9.1.14.to determine and enforce the amount of deposit to be placed by the buyer as a guarantee of performance of obligations as a result of stock exchange trading;
9.1.15.to classify the products to be traded on the exchange according to quality standards, to issue the physical quantity and price information of the products for each participant in the exchange trading, and to submit them to the General Taxation Authority per month.
9.2.The Board of Directors, with the consent of the Financial Regulatory Commission, shall approve and implement the procedures regulated the following relations in connection with the activities of the exchange:
9.2.1.to certify the origin and quality of products to be traded on the exchange;
9.2.2.to prepare, store, transport the products to be traded on the exchange, and organize the quality control of them;
9.2.3.to set standards of exchange trading contracts, and monitor the implementation thereof;
9.2.4.to organize exchange trading;
9.2.5.to monitor exchange trading rates determination;
9.2.6.to determine the calculation resulting from exchange trading, make settlement, determine the amount of deposits, and deposit it;
9.2.7.to ensure the implementation of exchange trading, and monitor them;
9.2.8.to create trading and exchange rate databases and use them;
9.2.9.to issue credentials to storage warehouses, terminals, transport logistics and analysis laboratories for products to be traded on the exchange;
9.2.10.to coordinate relations such as receiving and fulfilling the customer's orders;
9.2.11.to register commercial contracts.
CHAPTER THREE
ORGANIZING EXCHANGE TRADING
Article 10.Products to be traded on the exchange
10.1.The types and categories of products to be traded on the exchange shall be approved by the Government as proposed by the state central administrative body in charge of geology and mining matters.
10.2.The mining products specified in paragraph 10.1 of this Law, which are sold by the state or locally owned legal entities and/or legal entities with the participation of state or local ownership, shall be traded on the exchange.
Article 11.Organization of exchange trading
11.1.Exchange trading shall be organized in accordance with the procedure specified in sub-paragraph 9.2.4 of this Law.
11.2.The Exchange shall manage the exchange trading and perform the following functions:
11.2.1.to check whether the exchange trading preparations have been completed and to start trading;
11.2.2.to suspend trading or close trading when necessary conditions arise during trading progress on the exchange;
11.2.3.to enforce the exchange trading procedures.
Article 12.Registration and implementation of commercial contracts
12.1.When trading products on the exchange, the following types of commercial contracts shall be concluded:
12.1.1.the spot contract;
12.1.2.the forward contract;
12.1.3.the futures contract;
12.1.4.the option contract.
12.2.A commercial contract shall be deemed to have been concluded when the exchange is traded and the transaction is completed.
12.3.Contracts concluded during trading shall be registered in accordance with the procedure specified in sub-paragraph 9.2.11 of this Law.
12.4.The responsibility of the commercial contract shall be borne by the broker who brokered the trading.
12.5.Exchange and exchange brokers shall register and store relevant documents in accordance with the Law on Archives and Records Management.
12.6.The products to be traded under the spot contract shall be located in the accredited terminal of the exchange, and registered.
Article 13.Quality control of products to be traded on the exchange
13.1.At the request of a participant in exchange trading, the exchange may organize quality control of products to be traded on the exchange.
13.2.The exchange shall have the right to be present at the reception of the products for the purpose of monitoring the physical quantity, quality and standards of the products to be traded on the exchange.
13.3.The exchange shall monitor whether or not the quality and standards of the products to be traded on the exchange meet the quality and standards required by the buyer.
Article 14.Exchange trading price and its reporting
14.1.The trading price of the exchange shall be announced at the border port price of the neighboring country.
14.2.The trading price of the exchange shall be in consistent with the international market price, and be based on principles of equality, fairness, and market supply and demand.
14.3.During the exchange trading, the price of the contract shall be determined by the parties agreeing to the price announced by the exchange.
14.4.The price of a transaction that has become invalid, considered to be void, or made outside the exchange shall not be considered as the trading price of the exchange.
14.5.If a participant in exchange trading violates the following terms and conditions, trading shall be terminated:
14.5.1.if placed an order for the sale or purchase of the same product of the same type at a rate exceeding the upper or lower limit of the price established at that time in the exchange, or made an agreement in any form;
14.5.2.if disseminated false information about the supply and demand of products to be traded on the exchange and about the participant in the exchange trading market;
14.5.3.if through exchange trading, the holder made a fake transaction that did not change in reality;
14.5.4.if it is found that the situation of alleged abuse of the market in violation of the exchange trading rules of the exchange by the auditor of the exchange and the state inspector of the Financial Regulatory Commission.
Article 15.Exchange trading settlement
15.1.Futures and option contracts trading settlement shall be performed through the competent institution authorized to engage in securities settlement activities.
15.2.Spot and forward contracts trading payment shall be performed through a domestic commercial bank or a competent institution authorized to engage in securities settlement activities.
15.3.The procedure for conducting settlements shall be approved by the Board of directors of the Exchange with the consent of the Financial Regulatory Commission.
15.4.The Exchange may perform settlement activities by itself or by a competent institution authorized to engage in securities settlement activities based on a contract.
CHAPTER FOUR
STATE REGULATION ON THE EXCHANGE ACTIVITIES
Article 16.Powers of the Government
16.1.The Government shall exercise the following powers in connection with the regulation of the exchange:
16.1.1.to cooperate with the Financial Regulatory Commission on matters of regulating the activities of the exchange, and to support its activities;
16.1.2.to obtain information related to the activities of the exchange from the relevant person.
16.2.The procedure for exporting mining products to be traded on the exchange shall be approved by the Government.
Article 17.Powers of the Financial Regulatory Commission
17.1.The Financial Regulatory Commission /hereinafter referred to as the "Commission"/ shall the organization implementing the state supervision and regulation on the exchange activities.
17.2.The Commission shall exercise the following powers in connection with the activities of the exchange:
17.2.1.to exercise the right specified in sub-paragraph 16.1.1 of this Law;
17.2.2.to determine the service fee of the exchange by taking into account of the proposals and research submitted by the exchange;
17.2.3.to approve the procedure on setting conditions and requirements for legal entities applying for a special permit to engage in the activities of exchanges and exchange trading intermediaries /brokers/;
17.2.4.to approve the procedures on the monitoring the conditions and requirements of the special permit, and activities of the exchange and the exchange trading intermediaries /brokers/;
17.2.5.to approve the general procedures for exchange trading and payment settlement;
17.2.6.to determine service fees and charges of exchange market participants by taking into account of the proposals made by those participants.
17.3.The Commission shall approve the procedure on creating an integrated database of exchange trading and exchange rates, using them, and delivering information to the public in cooperate with the state central administrative body in charge of geology and mining matters.
17.4.The exchange and exchange trading participant shall be obliged to fulfill the decisions made by the Commission and the duties and assignments given by the State Inspector of the Commission.
CHAPTER FIVE
PARTICIPANT IN EXCHANGE TRADING
Article 18.Participant in exchange trading
18.1.The broker shall be a legal entity of Mongolia with membership in the exchange.
18.2.In addition to Article 19 of this Law, the broker shall have the following rights:
18.2.1.to confirm the order of the participant in exchange trading and its fulfillment in accordance with the appropriate procedure;
18.2.2.to register the order of the participant in the exchange trading in the exchange according to the relevant procedures;
18.2.3.to participate in trading and make transactions on behalf of a participant in exchange trading;
18.2.4.to provide information on the procedures for participating in exchange trading, requirements for products to be traded on the exchange, the rights, duties and liabilities of participants in the exchange market to the participants in exchange trading, and to be issued guarantee by them;
18.2.5.to be paid the exchange service fee on time;
18.2.6.other rights provided by legislation.
Article 19.Common rights and obligations of participants in exchange trading
19.1.A participant in exchange trading shall have the following common rights and obligations:
19.1.1.to comply with the rules and procedures approved by the exchange;
19.1.2.to participate fairly in exchange trading;
19.1.3.to register an order for products to be traded on the exchange;
19.1.4.to accurately report and register the quality, standards, samples, and quantities of products to be traded on the exchange which were received from the accredited laboratory of the Exchange;
19.1.5.to compensate damages caused to others due to wrongful actions or inactions;
19.1.6.to provide additional information about products to be traded on the exchange as required by the exchange;
19.1.7.to get information about exchange trading and prices;
19.1.8.to meet the deposit requirements set by the exchange, fulfill the obligations on time once the trade is completed and the transaction is concluded;
19.1.9.to pay the exchange service fee on time;
19.1.10.others stipulated by legislation.
Article 20.Prohibitions for participants in exchange trading
20.1.A participant in exchange trading shall be prohibited from carrying out the following activities:
20.1.1.to discredit the reputation of other participants in exchange trading, or to disseminate false, inconsistent or distorted information that could cause a competitor to lose, and to mislead or deceive others;
20.1.2.to artificially set the price of products to be traded on the exchange through collusion or mutual agreement, and to commit any actions aimed at abusing the market;
20.1.3.others prohibited by legislation.
Article 21.Prohibitions for the Exchange and its employees
21.1.The exchange shall be prohibited from participating in exchange trading on its own behalf or on behalf of other participants.
21.2.Exchange employees shall be prohibited from carrying out the following activities:
21.2.1.to participate in exchange trading;
21.2.2.to establish an exchange trading brokerage company and owning shares in it;
21.2.3.to use data and information containing trade secrets of participants in exchange trading for personal interest, distribute and disclose to others;
21.2.4.to conduct illegal exchange trading in collusion with an exchange trading broker;
21.2.5.to omit or conceal information that may affect exchange trading prices, or refuse to provide information in accordance with appropriate procedures;
21.2.6.to receive incentives, monetary rewards, or rewards from others for performing their duties;
21.2.7.for the purpose of excluding a participant in exchange trading and/or influencing to the price, to make or publish unreal, misleading or false statements, promises, guesses, to conceal important facts, to have misled the other side of the transaction by making false statements about real facts, or to make actions and inactions to mislead the other party to the transaction by using certain methods, tools, or equipment.
CHAPTER SIX
CONTROL OVER ON EXCHANGE ACTIVITIES
Article 22.Supervision of exchange operations
22.1.The control over the operation of the exchange and the trading process shall be in the form of the Commission 's control, internal control, and external financial control.
22.2.The internal audit office appointed by the executive management and the Board of directors of the Exchange shall implement the functions of creating an internal control system to monitor the implementation of legislation to be complied in the activities of the Exchange, and monitoring them.
22.3.An independent audit organization selected by the Audit committee of the Board of directors shall audit the annual financial statements of the Exchange and make an opinion, and the audit opinion shall be discussed at the regular meeting of shareholders and shall be publicly announced within 10 working days through the website of the Exchange along with the financial and operational reports.
22.4.The Commission shall monitor whether the Exchange and the broker participating in exchange trading meet the conditions and requirements set forth in the legislation on the exchange.
CHAPTER SEVEN
MISCELLANEOUS
Article 23.Dispute resolution in connection with exchange operations
23.1.The exchange shall have a dispute resolution council at the mining products exchange /hereinafter referred to as "dispute resolution council"/ with the power to review disputes arising between exchange trading participants within the scope of its jurisdiction. the composition and operating procedures of the dispute resolution council shall be approved by the board of directors.
23.2.The participant in exchange trading shall submit his/her complaint related to the exchange trading to the dispute resolution council within 30 days after trading.
23.3.The Dispute Resolution Council shall make one of the following decisions within 30 days after receiving the complaint specified in paragraph 23.2 of this Law:
23.3.1.to satisfy the demands of the complaint;
23.3.2.to dismiss the claim;
23.3.3.to change the commercial decision within the framework of the complaint.
23.4.If a participant in exchange trading does not agree with the decision of the dispute resolution council, he/she may file a complaint with the court.
Article 24.Dispute resolution by arbitration
24.1.If there is an arbitration agreement, the dispute between the participants in the exchange trading shall be resolved by arbitration.
24.2.Article 23 of this Law shall not apply in cases where disputes are settled by arbitration in accordance with paragraph 24.1 of this Law.
Article 25.Liabilities to be imposed on the violators of the Law
25.1.If the act of a public official who violates this Law does not constitute criminal nature, he/she shall be held liable in accordance with the Law on Civil Service.
25.2.Any person or legal entity who violates this Law shall be subject to the liabilities specified in the Criminal Code or the Law on Violations.
Article 26.Entry into force of the Law
26.1.This Law shall enter into force on June 30, 2023.
THE CHAIRMAN OF STATE GREAT KHURAL OF MONGOLIA ZANDANSHATAR.G