Нүүр
Эрх зүйн акт 
Сонсох / Сонгосон утга сонсох
Pdf
Word
Хэвлэх
Гаалийн ерөнхий газрын даргын 2024 оны
А/422 дугаар тушаалын хавсралт
Бараанаас сорьц, дээж, загвар авах, магадлан
шинжилгээ хийх, дүгнэлт гаргах журам
Нэг. Нийтлэг үндэслэл
1.1.Энэ журмаар бараанаас сорьц, дээж, загвар авах, гаалийн төв болон салбар лаборатори /цаашид "гаалийн лаборатори" гэх/-д магадлан шинжилгээ хийх, дүгнэлт гаргах үйл ажиллагаатай холбоотой харилцааг зохицуулна.
1.2. Гаалийн хилээр нэвтрүүлэх бараа, тээврийн хэрэгсэлд гаалийн хяналт хийх явцад мал, амьтны гоц халдварт өвчин болон ургамлын гадаад хорио цээртэй өвчин, хөнөөлт шавж, мэрэгч амьтан, хог ургамлыг гаалийн хилээр нэвтрэхээс урьдчилан сэргийлэх, бараа бүтээгдэхүүний чанар, аюулгүй байдлыг хангуулах, мэргэжлийн тусгай мэдлэг зайлшгүй шаардагдах бараанд гаалийн зорилгоор барааны ангиллын кодыг тодорхойлох тохиолдолд магадлан шинжилгээ хийнэ.
1.3.Гаалийн лаборатори нь магадлан шинжилгээний талаар шийдвэр гаргахдаа бие даасан, хараат бус зарчмыг баримтална.
1.4.Барааны ангиллын кодыг урьдчилан тодорхойлуулах зорилгоор болон хорио цээрийн хяналтад хамрагдах барааг импортлох, экспортлохоос өмнө иргэн, хуулийн этгээдийн ирүүлсэн албан хүсэлтийн дагуу дээж, сорьц, загварт магадлан шинжилгээ хийж болно. Хүсэлтийг цахимаар ирүүлж болно.
1.5.Гаалийн лаборатори нь Гаалийн тухай хууль болон бусад холбогдох хууль тогтоомж, олон улсын “Сорилтын болон шалгалт тохируулгын лабораторийн чадавхид тавигдах ерөнхий шаардлага” ISO/IEC 17025:2017 стандартыг хэрэгжүүлж ажиллана.
Хоёр. Магадлан шинжилгээ хийлгэх шийдвэр гаргах
2.1.Бараа, тээврийн хэрэгсэл болон тэдгээртэй холбоотой бичиг баримтад Магадлан шинжилгээ хийлгэх шийдвэр /цаашид “МШХШ” гэх/-ийг гаалийн хяналт шалгалт болон хорио цээрийн хяналт хариуцсан гаалийн улсын байцаагч /цаашид “гаалийн улсын байцаагч” гэх/ дараах тохиолдолд гаргана.
2.1.1.Мэдүүлсэн бараа нь гаалийн байгууллагын мэдээллийн автоматжуулсан систем CAIS програм /цаашид “CAIS програм” гэх/-д байршуулсан “Лабораторийн шинжилгээнд хамрагдах барааны жагсаалт”-нд орсон;
2.1.2.Барааны ангиллын код дагалдах бичиг баримтын мэдээллээс зөрсөн,
2.1.4.Мэргэжлийн тусгай мэдлэг шаардагдах бараа;
2.2.Хорио цээр, эрүүл ахуй, чанарын тохирлын хяналтад зайлшгүй хамрагдах бараанаас холбогдох аюулгүйн үзүүлэлтийг болон ангиллын кодыг тодорхойлох зорилгоор хорио цээрийн хяналт хариуцсан гаалийн улсын байцаагч /цаашид “гаалийн улсын байцаагч” гэх/, бусад бараанаас ангиллын код тодорхойлох зорилгоор хяналт шалгалт хариуцсан гаалийн улсын байцаагч /цаашид “гаалийн улсын байцаагч” гэх/ дээж авч, МШХШ-ийг бичнэ.
2.3.Гаалийн улсын байцаагч нь бараанд МШХШ гаргасан талаар мэдүүлэгчид нэн даруй танилцуулна.
2.6.МШХШ-т Гаалийн тухай хуульд заасан магадлан шинжилгээ хийх үндэслэл, зорилго, дээж авсан болон шинжилгээ хийх байгууллагын нэр, мэдүүлгийн дугаар, худалдааны болон тээврийн хэрэгслийн дагалдах бичиг баримт, гаалийн хилээр нэвтрүүлэх тухайн барааны тоо хэмжээ, жин, сорьц, дээж, загвартай холбоотой мэдээлэл, шинжлэх үзүүлэлтүүд, шинжээчийн өмнө тавигдах асуулт зэргийг тусгана.
2.7. Гаалийн улсын байцаагч нь лабораторийн дүгнэлтийн CAIS програмын “Маягт бичих” талбарт мэдүүлсэн бараатай холбоотой мэдээллийг гадаад худалдааны бичиг баримттай уялдуулан, импортын гаалийн мэдүүлгээс татаж оруулах бөгөөд экспортын барааны хувьд “Цахим төлбөрийн баримтын систем”-д бүртгэгдсэн экспортын гэрээний дугаарыг МШХШ-т оруулан, энэ журмын 2.5-д заасан хугацаанд хяналтын бүс хариуцсан гаалийн улсын ахлах байцаагчаар хянуулан, гаалийн лабораторид илгээнэ.
2.8.Гаалийн хяналтын бүс хариуцсан гаалийн улсын ахлах байцаагч хянаж баталгаажуулснаар сорьц, дээж, загварын бүртгэлийн дугаар CAIS програмд автоматаар үүсэж, гаалийн лабораторид цахимаар илгээгдсэн үеэс лабораторийн дүгнэлт гарах хүртэлх хугацаанд гаалийн бүрдүүлэлтийн үйл ажиллагаа түр зогсоно.
2.9. Сорьц, дээж, загвар авсан гаалийн улсын байцаагч CAIS програмд баталгаажсан МШХШ-ийг хэвлэж, хяналтын бүс хариуцсан гаалийн улсын ахлах байцаагчийн хамтаар гарын үсэг зурж, хувийн тэмдэгээр баталгаажуулан, мэдүүлэгчээр гарын үсэг зуруулж, дагалдах бичиг баримт болон битүүмжилсэн сорьц, дээж, загварын хамт гаалийн лабораторид ажлын 2 хоногт багтаан мэдүүлэгч эсхүл мэдүүлэгчийн биет төлөөлөгчөөр хүргүүлнэ.
2.10.Тухайн сорьц, дээж, загварт гаалийн лаборатори магадлан шинжилгээ хийх боломжгүй тохиолдолд итгэмжлэлийн хүрээ, газар зүйн байршил, барааны онцлог, шинжилгээний үзүүлэлт зэргээс хамаарч бусад итгэмжлэгдсэн лабораторид шинжлүүлж болно.
2.11.Эрүүл ахуй, хорио цээр, чанарын тохиролын хяналтад хамрагдах барааны шинжилгээг бусад итгэмжлэгдсэн лабораторид хийлгэх тохиолдолд сорьц, дээж, загвар авсан гаалийн улсын байцаагч нь CAIS програмд баталгаажсан МШХШ-ийг 2 хувь хэвлэж, хяналтын бүс хариуцсан гаалийн улсын ахлах байцаагчийн хамтаар гарын үсэг зурж, хувийн тэмдэгээр баталгаажуулан, мэдүүлэгчээр гарын үсэг зуруулж, нэгдүгээр хувийг тухайн гаалийн газар хорооны гаалийн лабораторид холбогдох бичиг баримтын хамт, нөгөө хувийг битүүмжилсэн сорьц, дээж, загварын хамт магадлан шинжилгээ хийлгэх бусад лабораторид мэдүүлэгч, эсхүл гаалийн улсын байцаагч хүргэж өгнө.
2.12.Энэхүү журмын 2.11-д заасан тохиолдолд сорьц, дээж, загвар авсан гаалийн улсын байцаагч “Лабораторийн шинжилгээний хураамж”-ийг МШХШ-ийн бүртгэлийн дугаараар CAIS програмд энэ журмын 2.5, 2.7, 2.9-д заасан хугацаанд нэхэмжлэх үүсгэсэний дараа мэдүүлэгчээр төлбөрийг төлүүлж, гаалийн лабораторид болон бусад итгэмжлэгдсэн лабораторид МШХШ-ийг илгээнэ.
2.13.Магадлан шинжилгээ хийх үндэслэл, зорилго, шинжилгээний үзүүлэлтээс хамаарч, хэд хэдэн лабораторид шинжлэх тохиолдолд МШХШ-ийг нэгтгэн бичиж, тухайн гаалийн газар, хорооны лабораторид илгээнэ. Энэ тохиолдолд сорьц, дээж, загварыг холбогдох стандартад заасан хэмжээгээр бүх шинжилгээнд хүрэлцэхүйц дээжийг авна.
2.14.Маргаан шийдвэрлэх зорилгоор авсан эсхүл битүүмжлэх боломжгүй сорьц, дээж, загварыг гаалийн лабораторид болон бусад итгэмжлэгдсэн лабораторид гаалийн улсын байцаагч биечлэн хүргэж өгнө.
2.15. Гаалийн лабораториос бусад итгэмжлэгдсэн лабораторид эрүүл ахуй, хорио цээр, чанарын тохиролын хяналтын [t13]шинжилгээнд хамруулсан тохиолдолд мэдүүлсэн барааг тухайн гаалийн газар, хорооны даргын шийдвэрээр гаалийн лабораторийн дүгнэлт гарах хүртэл хугацаанд[ стандартын шаардлага хангасан мэдүүлсэн ААН-ийн агуулахад хадгалж болно. Энэ тохиолдолд Гаалийн тухай хуульд заасны дагуу барааг түр агуулахад хадгалж байгаад тооцож, гуравдагч этгээдэд шилжүүлэхийг хориглоно.
2.16.Хорио цээртэй хортон шавьж, мэрэгч, хог ургамлаар бохирлогдсон байж болзошгүй барааны хувьд тухайн бараа, тээврийн хэрэгсэлд хорио цээрийн анхан шатны үзлэг хийсний дараа энэ журмын 2.15-д заасны дагуу хадгална.
Гурав. Сорьц, дээж, загвар авах, хадгалах, тээвэрлэх, устгах
3.1.Барааг магадлан шинжилгээнд хамруулахдаа эрсдэл тооцох зарчмыг баримтлан, хяналтын төлөвийн дагуу бараанаас энэ журмын 7 дугаар хавсралтаар батлагдсан “Бараанаас сорьц, дээж, загвар авах аргачлал”-ын дагуу сорьц, дээж, загварыг холбогдох стандартад заагдсан тоо хэмжээгээр авна.
3.2.Сорьц, дээж, загвар нь тухайн барааг бүрэн төлөөлж чадахуйц, тоо хэмжээ нь магадлан шинжилгээ хийж, дүгнэлт гаргахад хүрэлцэхүйц хэмжээтэй байна.
3.3.Гаалийн тухай хуульд зааснаар гаалийн улсын байцаагч бараанаас сорьц, дээж, загвар авахад мэдүүлэгч мэргэжлийн туслалцаа үзүүлэх бөгөөд үүнтэй холбогдон гарах зардлыг хариуцна.
3.4.Гаалийн тухай хуульд заасны дагуу төрийн эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтан гаалийн хяналтад байгаа бараанаас сорьц, дээж, загвар авахдаа гаалийн байгууллагын албан тушаалтан болон мэдүүлэгчийг байлцуулна.
3.5.Гаалийн хилээр нэвтрүүлэх барааг гаальд мэдүүлсний дараа сорьц, дээж, загвар авч, гаалийн лаборатори болон бусад итгэмжлэгдсэн лабораторид хүргүүлнэ.
3.6.Барааг экспортлох зорилгоор гаалийн байгууллагад мэдүүлэхээс өмнө аж ахуйн нэгж, байгууллагаас ирүүлсэн албан хүсэлтийг үндэслэн сорьц, дээж, загварыг авч магадлан шинжилгээнд хамруулж болно.
3.7.Экспортлож буй хар ба өнгөт төмөрлөгөөр хийсэн бүтээгдэхүүний сорьц, дээж, загварыг гаалийн байгууллагад мэдүүлсний дараа авч, магадлан шинжилгээнд хамруулна.
3.8.Олон тээврийн хэрэгсэлд ачигдсан ижил нэр төрлийн бараа, бүтээгдэхүүнээс сорьц, дээж, загвар авахдаа импортын нэг ачилтаар орж ирсэн цуваанаас сонгон түүвэрлэх аргаар сорьц, дээж, загварыг авч, магадлан шинжилгээнд хамруулна.
3.9.Гаалийн баталгаат агуулах болон чөлөөт бүсэд оруулахдаа эрүүл ахуйн болон чанар, аюулгүй байдлын шаардлага хангаж байгаа эсэх, барааны ангиллын кодыг тодорхойлох зорилгоор бараанаас сорьц, дээж, загварыг авч, магадлан шинжилгээнд хамруулна.
3.10.Эхийн сүү орлуулагч бүтээгдэхүүн, янжуур болон дүнсэн тамхи, согтууруулах ундааг анх удаа импортлох тохиолдолд сорьц, дээж, загвар авч, шинжилгээнд заавал хамруулах бөгөөд бусад тохиолдолд гарал үүслийн болон үйлдвэрлэгчийн чанарын гэрчилгээг үндэслэн эрсдэл тооцон, хяналтын төлөвийн дагуу сорьц, дээж, загварыг авна.
3.11.Гаалийн болон бусад албан татвараас чөлөөлөгдөж буй импортын ба тарифын ялгаатай бараа, экспортын татвартай ба тарифын бус хязгаарлалттай барааг магадлан шинжилгээнд заавал хамруулж, барааны ангиллын кодыг тодорхойлуулсан байна.
3.12.Энэ журмын 1.4-т заасны дагуу иргэн, хуулийн этгээдийн бичгээр гаргасан хүсэлтийг үндэслэн гаалийн байгууллагын зөвшөөрснөөр дараах зорилгоор сорьц, дээж, загвар авч болно:
3.12.1.Барааны ангиллын кодыг урьдчилан тодорхойлуулах;
3.12.2.Холбогдох мэргэжлийн байгууллагын дүгнэлт болон зөвшөөрөл авах;
3.12.3.Тухайн бараа нь чанар, аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн үзүүлэлт, стандартын шаардлага хангаж буй эсэхийг тогтоолгох;
3.12.4.Гаалийн бүрдүүлэлтийн явцад нарийн мэргэжлийн тусгай мэдлэг шаардагдах тохиолдолд.
3.13.Төрийн захиргааны байгууллагаас олгосон “Гаалийн хилээр нэвтрүүлэх онцлог барааны тодорхойлолт”-д хамаарах арилжааны шинж чанаргүй барааны сорьц, дээж, загварыг гаалийн лабораторийн магадлан шинжилгээнд хамруулахгүй байж болно.
3.14.Гаалийн лабораторид магадлан шинжилгээ хийж, дүгнэлт гарсан сорьц, дээж, загварыг дараах хугацаанд хадгална:
3.14.1.түргэн гэмтэж муудах барааны сорьц, дээж, загварыг энэ журмын 9 дүгээр хавсралтад заасан хугацаанд;
3.14.2.бусад сорьц, дээж, загварыг 1 сар;
3.14.3.зөрчил илэрсэн сорьц, дээж, загварыг хэрэг хянан шийдвэрлэх, маргаан таслагдах хүртэл хугацаанд;
3.15.Зөрчил илрээгүй химийн хортой болон тэсэрч дэлбэрэх, сорьц, дээж, загварыг тухай бүр тэмдэглэл үйлдэн, мэдүүлэгчид буцаан олгоно.
3.16.Түргэн гэмтэж муудах барааны сорьц, дээж, загвараас үлдсэн дээжийг энэ журмын 9 дүгээр хавсралтад заасан хугацаанд буцаан аваагүй тохиолдолд энэ журмын 10 дугаар хавсралтад заасан маягтын дагуу шинжээч-ГУБ бүртгэл хөтлөн албан ёсоор мэдэгдэж, устгалд оруулж, баримтжуулна.
3.18.1.сорьц, дээж, загварыг холбогдох стандартын дагуу аваагүй;
3.18.2.ирүүлсэн тоо хэмжээ нь магадлан шинжилгээнд хүрэлцэхгүй, тухайн барааг бүрэн төлөөлж чадахгүй;
3.18.3. мэдүүлсэн барааны холбогдох бичиг баримтаас зөрсөн тохиолдолд гаалийн лабораториос тухайн гаалийн газар, хороодод дахин дээж авах талаар албан бичиг хүргүүлнэ;
3.18.4. мэдүүлэгч магадлан шинжилгээний үр дүнг зөвшөөрөөгүй тохиолдолд дахин дээж авахдаа тухайн ААН-ийн албан хүсэлтийг үндэслэнэ.
Дахин дээж авч тэмдэглэл хөтөлж ирүүлсэн дээжид магадлан шинжилгээ хийж, дүгнэлт гаргахдаа “Битүүмжлэл”, “Дагалдах бичиг баримт” болон “Тайлбар” хэсэг тус бүрт давтан шинжилгээнд хамруулсан мэдээллийг шинжээч-ГУБ заавал оруулна.
3.19.Гаалийн улсын байцаагч нь холбогдох стандартад заагдсан хэмжээнээс илүү тоо хэмжээгээр сорьц, дээж, загвар авахыг хориглоно.
Дөрөв. Магадлан шинжилгээ
4.1.Гаалийн тухай хуульд заасны дагуу гаалийн лабораторийн шинжээч, шинжээч гаалийн улсын байцаагч /цаашид "шинжээч ГУБ" гэх/ барааны ангиллын кодыг тодорхойлох зорилгоор бараа судлал, материал судлал, технологийн, боловсруулалтын, химийн хор аюулын, хүнсний эрүүл ахуй, нян судлал, ургамлын хорио цээрийн болон итгэмжлэлийн хүрээний тодорхойлолтод заасан бусад магадлан шинжилгээг хийнэ.
4.2.Үндэсний итгэмжлэлийн төв болон олон улсын итгэмжлэлийн байгууллагаас гаалийн лабораторид олгосон итгэмжлэлийн хүрээний тодорхойлолт /цаашид “итгэмжлэлийн хүрээний тодорхойлолт” гэх/-д тусгагдаагүй болон гаалийн лаборатори шинжлэх боломжгүй бараанд гаалийн байгууллагаас томилсон эрх бүхий байгууллага, шинжээч магадлан шинжилгээ хийнэ.
4.3. Магадлан шинжилгээнд хамруулахдаа дараах бичиг баримтыг бүрдүүлнэ:
4.3.1.Магадлан шинжилгээ хийлгэх шийдвэр;
4.3.2.Гадаад худалдааны бичиг баримтууд (гэрээ, захиалгын хуудас, үнийн нэхэмжлэх, сав баглаа боодлын жагсаалт);
4.3.3.Барааны хор, аюулгүй ажиллагааны зааварчилгаа;
4.3.4.Эрх бүхий байгууллагаас олгосон зөвшөөрөл;
4.3.5.Эрх бүхий байгууллагаас олгосон гарал үүслийн, чанарын болон тохирлын, эрүүл ахуйн, ургамлын хорио цээрийн, мал эмнэлгийн гэрчилгээ;
4.3.6.Шаардлагатай бусад.
4.4.Магадлан шинжилгээг олон улсын болон Монгол Улсын үндэсний стандарт арга, аргачлалын дагуу дээжний нэр төрлөөс хамаарч энэ журмын 11 дүгээр хавсралтад заасан хугацаанд үнэн зөв, шуурхай хийж гүйцэтгэнэ.
4.5.Дээжний тоо, гэнэтийн (ар гэрийн гачигдал, өвчин, зовлон) болон давагдашгүй хүчин зүйлийн шинжтэй нөхцөл байдал үүссэн тохиолдолд магадлан шинжилгээ хийх хугацааг сунгаж болно.
4.6.Гаалийн лаборатори нь дараах үндэслэлээр магадлан шинжилгээ хийхээс татгалзана:
4.6.1.Бараанаас сорьц, дээж, загвар авах аргачлалын дагуу сорьц, дээж, загварыг холбогдох стандартад заагдсан тоо хэмжээгээр ирүүлээгүй;
4.6.2.Магадлан шинжилгээнд ирүүлсэн сорьц, дээж, загварын, баглаа боодлын болон битүүмжлэлийн бүрэн бүтэн байдал алдагдсан, хадгалах хугацаа дууссан;
4.6.3. Энэ журмын 4.3-т заасан бичиг баримт бүрдэл болоогүй;
4.6.4.Бараанд магадлан шинжилгээ хийхгүйгээр “Барааг тодорхойлох кодлох уялдуулсан систем”-ийн холбогдох тайлбарыг үндэслэн барааны ангиллын кодыг тодорхойлох боломжтой барааг;
4.6.5.Итгэмжлэлийн хүрээний тодорхойлолтод тусгагдаагүй болон гаалийн лаборатори шинжлэх боломжгүй бараа.
4.7.Энэ журмын 4.6-д заасан үндэслэлээр магадлан шинжилгээ хийхээс татгалзсан тухай шийдвэрийг ажлын 3 хоногт багтаан ирүүлсэн сорьц, дээж, загвар, дагалдах бичиг баримтын хамт албан бичгээр мэдүүлэгч эсхүл тухайн гаалийн байгууллагад буцаана.
4.8.Төрийн байгууллагын тогтоол, шийдвэр, хуулийн этгээд, иргэний бичгээр гаргасан хүсэлтийн дагуу сорьц, дээж, загварт магадлан шинжилгээг Гаалийн тухай хуульд заасан хугацаанд хийж, шинжилгээний үр дүнг “Итгэмжлэгдсэн лабораторийн сорилтын дүн”-ийн маягтаар гаргах бөгөөд энэ нь гаалийн бүрдүүлэлтийн бичиг баримтад хамаарахгүй.
Тав. Дүгнэлт гаргах дэс дараалал
5.1.Харьяа гаалийн газар, хороодоос ирүүлсэн битүүмжлэгдсэн сорьц, дээж, загварыг гаалийн лабораторийн дээж хүлээн авах ажилтан МШХШ болон бусад дагалдах бичиг баримттай тулган шалгаж, “Лабораторийн шинжилгээний хураамж”-ийн нэхэмжлэлийг үүсгэж, дээжийг хүлээн авч, бүртгэнэ.
5.2.Гаалийн лабораторийн сорьц, дээж, загвар хүлээн авах ажилтан нь эрдэс, түүхий эд, хүдэр, баяжмал болон нүүрсний сорьц, дээж, загварыг МШХШ-ийн бүртгэлийн дугаар болон битүүмжлэлийн дугаараар дээж бэлтгэгч-Лаборантад тухай бүр хүлээлгэн өгнө.
5.3.Дээж бэлтгэгч-Лаборант нь лабораторийн менежментийн мэдээллийн системийн програм /цаашид “LIMS” програм гэх/-д бүртгэгдсэн сорьц, дээж, загварыг холбогдох стандартын дагуу, буталж, нунтаглан, дубликат дээжийг хуваан авч, хадгалах ба анхны чийглэгийг тодорхойлж, шинжилгээнд зориулан бэлтгэсэн аналитик дээжийг тусгай саванд савлаж, битүүмжлэл болон огноог тэмдэглэж[t35], магадлан шинжилгээ хийх шинжээч ГУБ-д хүлээлгэн өгч, холбогдох бүртгэлийг хөтөлнө.
5.4. Төлбөр төлөгдөж зөвшөөрсөн төлөвт шилжсэнээр дээжний барааны нэр төрлөөс хамаарч магадлан шинжилгээ хийх болон дүгнэлт гаргах шинжээч ГУБ CAIS програмаар автоматаар хуваарилагдана. Ингэснээр дээж “Хуваарилагдсан төлөв”-т шилжинэ.
5.5. Шаардлагатай бол лабораторийн дарга нэг магадлан шинжилгээнд хоёр буюу түүнээс дээш шинжээч ГУБ-ийг томилж болно. Лабораторийн даргын эзгүйд гаалийн улсын ахлах байцаагч /цаашид “ГУАБ” гэх/ орлоно.
5.6 Шинжээч ГУБ өөрт хуваарилагдсан сорьц, дээж, загварт олон улсын болон Монгол Улсын стандарт арга, аргачлалын дагуу энэ журмын 11 дүгээр хавсралтад заасан хугацаанд магадлан шинжилгээг хийж, LIMS програмд мэдээллийг оруулж, үр дүнг боловсруулж, сорилтын үр дүнг ГУАБ-аар хянуулахаар илгээж, боловсруулсан шинжилгээний үр дүн, холбогдох бичиг баримтын хамт шалгуулна. ГУАБ нь шинжилгээний үр дүнг холбогдох стандартын үзүүлэлттэй харьцуулан ажлын 1 хоногт багтаан шалгаж, зөвшөөрсөн тохиолдолд хянасан төлөвт шилжүүлж, баталгаажуулахаар лабораторийн даргад илгээнэ. Гаалийн лабораторийн дарга нь хянасан төлөвт байгаа шинжилгээний үр дүнг нягталж, нэмэлт болон давтан шинжилгээ хийх шаардлагагүй тохиолдолд ажлын ачааллаас хамаарч ажлын 1-2 хоногт багтаан баталгаажуулна.
Нэмэлт болон давтан шинжилгээ хийхээр буцаагдсан тохиолдолд нэмэлт болон давтан шинжилгээний үр дүнг хянаж баталгаажуулахаар илгээсэн хугацаанаас хянасан хугацааг тооцно.
5.7. Сорилтын дүн алдаатай буюу эргэлзээтэй тохиолдолд давтан болон нэмэлт магадлан шинжилгээ хийлгэхээр гаалийн лабораторийн дарга /эсхүл ГУАБ/ засвар хийх үндэслэл, шалтгааныг бичиж засварт буцаана. Энэ тохиолдолд LIMS програмын “Засварт буцаасан” төлөвт шилжинэ. Хэрэв магадлан шинжилгээний үр дүн эргэлзээтэй гарсан тохиолдолд давтан болон нэмэлт магадлан шинжилгээ хийж, хянуулахаар илгээсэн хугацаагаас шинжилгээнд зарцуулсан хугацааг тооцно.
5.8. Шинжээч-ГУБ нь баталгаажуулсан шинжилгээний үр дүнг “Итгэмжлэгдсэн лабораторийн сорилтын дүн” маягтаар архивын бичиг баримтад хавсаргах зорилгоор 1 хувь гаргана. Шаардлагатай бол сорилтын дүнгийн “Нэмэлт мэдээлэл” хэсэгт шинжилгээний үр дүнтэй холбоотой анхааруулгыг бичнэ.
5.9. Итгэмжлэгдсэн лабораторийн сорилтын дүнгийн маягт (энэ журмын 3 дугаар хавсралт) нь нууцлал бүхий QR кодтой байх бөгөөд магадлан шинжилгээ хийсэн шинжээч ГУБ, хянасан ГУАБ, баталгаажуулсан гаалийн лабораторийн дарга тус тус гарын үсэг зурж, итгэмжлэгдсэн лабораторийн тэмдэгээр, цахимаар гаргах тохиолдолд тоон гарын үсгээр тус тус баталгаажуулна.
Итгэмжлэгдээгүй салбар лабораторийн хувьд лабораторийн сорилтын дүнгийн маягт (энэ журмын 6 дугаар хавсралт) нь нууцлал бүхий QR кодтой байх бөгөөд магадлан шинжилгээ хийсэн шинжээч ГУБ, хянасан шинжээч ГУАБ эсхүл салбар лабораторийн эрхлэгч-ГУАБ нар тус тус гарын үсэг зурж, хувийн тэмдгээр баталгаажуулна.
Дүгнэлт хянасан ГУАБ нь дүгнэлтийн мэдээллийг бүрэн хянаагүй, ангиллын кодыг гүйцэт шалгаагүйгээс буцаагдсан тохиолдолд засвар оруулж баталгаажуулахаар илгээсэн хугацаанаас хянасан хугацааг тооцно.
5.10.Олон улсын итгэмжлэлийн байгууллагаас олгосон итгэмжлэлийн хүрээний тодорхойлолтод тусгагдсан бараанд хийсэн Итгэмжлэгдсэн лабораторийн сорилтын дүнг монгол ба англи хэл дээр бичиж, "CNAS" ба "ILAC-MRA CNAS" тэмдгээр баталгаажуулна.
5.11.Шинжилгээ хийсэн шинжээч-ГУБ нь итгэмжлэгдсэн лабораторийн баталгаажсан сорилтын дүнг дүгнэлт гаргах шинжээч ГУБ-д холбогдох бичиг баримтын хамт тухайн өдөр шилжүүлж, хүлээлгэн өгсөн огноо, гарын үсгээр баталгаажуулна.
5.12.Дүгнэлт гаргах шинжээч-ГУБ нь “Итгэмжлэгдсэн лабораторийн сорилтын дүн”-г үндэслэн “Барааг тодорхойлох кодлох уялдуулсан систем”-ийн холбогдох тайлбар болон ерөнхий тайлбар дүрмийн дагуу барааны ангиллын кодыг тодорхойлж, шаардлагатай тохиолдолд бараанд нэмэлт судалгаа хийж, барааны тоо хэмжээ, ажлын ачааллаас шалтгаалан ажлын 1-3 хоногт багтаан дүгнэлтийн мэдээллийг CAIS програмд оруулж, боловсруулан хянуулахаар ГУАБ-д илгээнэ.
5.13.ГУАБ болон гаалийн лабораторийн дарга барааны ангиллын код тодорхойлсон дүгнэлтийг тус тус хянаж, засвар оруулах шаардлагатай гэж үзвэл CAIS програмын “Засварт буцаах талбар”-т засвар хийх үндэслэл, шалтгааныг бичиж засварт буцаана.
Хэрэв дүгнэлтийн мэдээллийг дутуу оруулсан, ангиллын кодыг холбогдох бичиг баримтаар баталаагжуулаагүй илгээсэн тохиолдолд дүгнэлт илгээсэнд тооцохгүй бөгөөд засвар оруулж илгээсэн сүүлийн огноогоос дүгнэлтийн гаргах хугацааг тооцно.
5.14.Дүгнэлт гаргах шинжээч-ГУБ-ийн гаргасан боловсруулсан дүгнэлтийг ГУАБ холбогдох бичиг баримтыг үндэслэн ажлын 1-2 хоногт багтаан хянаж, зөвшөөрсөн тохиолдолд гаалийн лабораторийн даргад баталгаажуулахаар илгээнэ. Энэ тохиолдолд “Хянагдсан төлөв”-т шилжинэ.
Дүгнэлтийн мэдээлэл холбогдох бичиг баримтаас зөрсөн, илэрхий алдааны улмаас буцаагдсан тохиолдолд засвар оруулж баталгаажуулахаар илгээсэн хугацаагаас хянасан хугацааг тооцно.
5.15.Дүгнэлт гаргахаар томилогдсон ГУБ нь ГУАБ-аар хянуулсан “Магадлан шинжилгээний дүгнэлт”-ийг холбогдох бичиг баримтын хамт гаалийн лабораторийн даргаар нягтлан шалгуулж, ямар нэгэн зөрчилгүй тохиолдолд ажлын 1 хоногт багтаан баталгаажуулснаар дүгнэлтийн дугаар CAIS програмаас автоматаар олгогдож, “Батлагдсан дүгнэлт” төлөвт шилжинэ.
ААН-ийн албан хүсэлт болон дүгнэлт гаргахад шаардлагатай бичиг баримтыг бүрэн ирүүлээгүйгээс дүгнэлт гаргах хугацаа дууссан тохиолдолд засварт буцааж, хаалт хийх үндэслэл шалтгааныг бичиж, МШХШ-ийг хаалт хийж болно.
5.16.Дүгнэлт гаргасан шинжээч ГУБ батлагдсан “Магадлан шинжилгээний дүгнэлт”-ийг хэвлэж гарын үсэг зурж, хувийн тэмдгээр баталгаажуулсныг ГУАБ, гаалийн лабораторийн дарга нар гарын үсэг зурж, лабораторийн тэмдгээр баталгаажуулна. Гаалийн лабораторийн дүгнэлт нь нууцлал бүхий QR кодтой байна. Салбар лабораторийн хувьд “Магадлан шинжилгээний дүгнэлт”-ийг архивын бичиг баримтад хавсаргах зорилгоор 1 хувь гаргаж, дүгнэлт гаргасан шинжээч ГУБ, хянасан ГУАБ, салбар лабораторийн эрхлэгч нар гарын үсэг зурж, хувийн тэмдгээр баталгаажуулна.
5.17.Магадлан шинжилгээний дүгнэлтийг цахимаар гаргах тохиолдолд тоон гарын үсгээр баталгаажуулна.
5.18.Дүгнэлт “Батлагдсан төлөв”-т шилжсэнээр сорьц, дээж, загвар ирүүлсэн харьяа гаалийн газар, хороодод цахимаар илгээгдэнэ.
Сорьц, дээж, загвар ирүүлсэн харьяа гаалийн газар, хороод нь гаалийн лабораторийн дүгнэлтийн дугаарыг оруулж, СAIS програмаас татан мэдүүлэгт холбож, гаалийн бүрдүүлэлт хийнэ. /Дүгнэлтийг цаасан хэлбэрээр шаардахгүй./
5.19.Сорьц, дээж, загвар ирүүлсэн гаалийн улсын байцаагч болон гаалийн хяналтын бүс хариуцсан гаалийн улсын ахлах байцаагч лабораторийн дүгнэлт баталгаажсан эсэхийг СAIS програмаар шалгаж, батлагдсан магадлан шинжилгээний дүгнэлтийг мэдүүлэгт цахимаар татаж оруулан, гаалийн бүрдүүлэлтийг үргэлжлүүлнэ. Хяналтын бүсийн хуваарь өөрчлөгдсөн тохиолдолд сорьц, дээж, загвар ирүүлсэн гаалийн улсын байцаагч тухайн хяналтын бүсэд ажиллаж буй гаалийн хяналт шалгалт хариуцсан гаалийн улсын ахлах байцаагчид мэдэгдэж, хяналт шалгалтыг үргэлжлүүлэн хийж дуусгана.
5.20.Магадлан шинжилгээний үр дүнгээр зөрчил илэрсэн тохиолдолд CAIS програмын "Нэмэлт мэдээлэл" талбарт илэрсэн зөрчлийн талаарх мэдээллийг оруулах ба сорьц, дээж, загварыг ирүүлсэн тухайн гаалийн газар, хороодын зөрчлийн асуудал хариуцсан албанд шилжинэ.
5.21.Харьяа гаалийн газар, хороодын бичиг баримтын бүрдүүлэлт болон хяналт шалгалт хариуцсан ГУБ магадлан шинжилгээний дүгнэлтээр зөрчил илэрсэн барааг хэрхэн шийдвэрлэсэн талаарх мэдээллийг CAIS програмын холбогдох талбарт оруулж, гаалийн лабораторид нэн даруй илгээнэ.
5.22.Магадлан шинжилгээний дүгнэлтээр мансууруулах болон сэтгэцэд нөлөөт бодис илэрсэн тохиолдолд уг мэдээллийг гаалийн удирдах төв байгууллагын зөрчлийн асуудал хариуцсан нэгж болон тухайн гаалийн газар, хороонд албан ёсоор мэдэгдэж шаардлагатай бусад арга хэмжээг авч ажиллана.
5.23.Магадлан шинжилгээний дүгнэлтийн “Тайлбар” хэсэгт бичиг баримтын бүрдүүлэлт болон хяналт шалгалт хариуцсан ГУБ нарт шаардлагатай мэдээлэл, анхааруулгыг бичиж болно. Дээрх мэдээллийг дээж ирүүлсэн ГУБ болон хяналт тавьж ажилласан ГУАБ гаалийн хяналт, бүрдүүлэлт хийхдээ хэрэгжүүлнэ.
5.24.Магадлан шинжилгээ нь бусад итгэмжлэгдсэн лабораторид хийгдэх тохиолдолд магадлан шинжилгээний дүгнэлт гаргах шинжээч ГУБ-ийг лабораторийн дарга /шинжээч ГУАБ, эсхүл чанарын менежер ГУАБ/ програмаар томилно. Шинжээч ГУБ итгэмжлэгдсэн лабораторийн шинжилгээний үр дүнг үндэслэн магадлан шинжилгээний дүгнэлт гаргахдаа энэ журмын 5.12-5.17-д заасныг дагаж мөрдөнө.
5.25.Барааны нэр төрөл, шинжлэх үзүүлэлтүүд, дээжний тоо болон гэнэтийн, давагдашгүй хүчин зүйлийн шинжтэй нөхцөл байдал үүссэн тохиолдолд дүгнэлт гаргах хугацааг сунгаж болно.
5.26.Магадлан шинжилгээний дүгнэлт нь зөвхөн тухайн гаалийн байгууллагаас ирүүлсэн сорьц, дээж, загварт хүчинтэй.
5.27.Магадлан шинжилгээнд хамрагдсан барааны шинж чанар, тоо хэмжээ, гаалийн бүрдүүлэлтийн горим, мэдүүлэгч өөрийн итгэмжлэгдсэн лабораторитой эсэх, газар зүйн байршил зэргийг харгалзан магадлан шинжилгээний дүгнэлт 1-3 сар хүртэл хугацаанд хүчинтэй байна. Гаалийн итгэмжлэгдсэн аж ахуйн нэгж (AEO)-ийн магадлан шинжилгээний дүгнэлтийн хүчинтэй хугацаа 3 сар байж болно.
5.28.Гаалийн баталгаат агуулах болон чөлөөт бүсэд оруулсан бараанд хийсэн магадлан шинжилгээний дүгнэлт нь баталгаат агуулахаас болон чөлөөт бүсээс гарах хүртэлх хугацаанд хүчинтэй бөгөөд хүнсний бүтээгдэхүүний хувьд магадлан шинжилгээнд хамрагдсан тухайн бүтээгдэхүүний гаалийн бүрдүүлэлт хийж дуусах хүртэл хүчинтэй.
5.29.Мэдүүлэгч нь магадлан шинжилгээ хийлгэж, магадлан шинжилгээний дүгнэлт гаргуулсан боловч тухайн бараанд гаалийн бүрдүүлэлт хийгээгүй бол мэдүүлэгчийн гаргасан албан хүсэлт болон тухайн гаалийн байгууллагын тодорхойлолтыг үндэслэн магадлан шинжилгээний дүгнэлтийн хугацааг дууссан өдрөөс хойш 3 сар хүртэлх хугацаагаар нэг удаа сунгаж болно.
5.30.Согтууруулах ундаанаас бусад хүнсний бүтээгдэхүүнд гаргасан магадлан шинжилгээний дүгнэлтийн хугацааг сунгахгүй.
5.31.Тухайн магадлан шинжилгээний дүгнэлтэд хамаарах барааны тоо хэмжээгээр гаалийн бүрдүүлэлт хийгдэж дууссан бол дүгнэлтийн хүчинтэй хугацаанаас үл хамааран дүгнэлтийн үйлчлэл дуусгавар болно.
5.32.Дараах тохиолдолд гаалийн лабораторийн магадлан шинжилгээний дүгнэлтийг хүчингүйд тооцно:
5.32.1.Шинжээч ГУБ нь магадлан шинжилгээний үр дүн, барааны ангиллын код, сорьц, дээж, загвартай холбоотой мэдээллийг санамсаргүйгээр бичиглэлийн алдаатай бичсэн;
5.32.2.Техникийн саатал болон СAIS програмын сүлжээний алдааны улмаас магадлан шинжилгээний дүгнэлт буруу бичигдсэн;
5.32.3.Магадлан шинжилгээний дүгнэлт гарсны дараа Монгол Улсын нэгдэн орсон олон улсын конвенц, үндэсний хууль тогтоомжид орсон нэмэлт, өөрчлөлтийн мэдээлэл хоцрогдож ирсэн;
5.32.4.Барааны ангиллын кодын талаар гарсан маргааныг шийдвэрлэсэн эрх бүхий байгууллагын шийдвэрийг үндэслэн магадлан шинжилгээний дүгнэлтийг хүчингүйд тооцсон;
5.32.5.Холбогдох стандартын дагуу сорьц, дээж, загвар аваагүйгээс магадлан шинжилгээний үр дүнд нөлөөлсөн нь тогтоогдсон;
5.32.6.Мэдүүлэгч нь гаалийн байгууллагад үнэн зөв бичиг баримт гаргаж өгөөгүй, эсвэл хуурамчаар үйлдсэн нь нотлогдсон;
5.32.7.Гаалийн баталгаат агуулах болон чөлөөт бүсэд оруулсан барааны хадгалах хугацаа дууссан.
Зургаа. Магадлан шинжилгээний дүгнэлттэй холбогдох
маргааныг шийдвэрлэх
6.1.Гаалийн тухай хуульд заасны дагуу нэмэлт болон давтан магадлан шинжилгээ хийж болно.
6.2.Дараах тохиолдолд нэмэлт магадлан шинжилгээ хийж болно:
6.2.1.Энэ журмын 5.32-д зааснаас бусад тохиолдолд сорьц, дээж, загвартай холбоотой шинэ нөхцөл байдал үүссэн;
6.2.2.Мэдүүлэгч нэмэлт магадлан шинжилгээ хийлгэх хүсэлт гаргасан;
6.3.Нэмэлт магадлан шинжилгээ хийхэд лабораторийн дарга эхний шинжилгээ хийсэн шинжээч ГУБ болон өөр шинжээч ГУБ-ийг томилно.
6.4.Магадлан шинжилгээний дүгнэлт болон шинжилгээний үр дүнг мэдүүлэгч эс зөвшөөрвөл давтан магадлан шинжилгээ хийж болно:
6.4.1.Давтан магадлан шинжилгээг гаалийн лабораторийн даргын шийдвэрээр байгуулагдсан ажлын хэсэг, шаардлагатай бол өөр шинжээч, байгууллагаар хийлгэнэ.
6.4.2.Давтан магадлан шинжилгээнд эхний болон нэмэлт магадлан шинжилгээ хийсэн шинжээч ГУБ нар байлцаж, шинжилгээний явцын талаар тайлбар хийж болох бөгөөд магадлан шинжилгээний дүгнэлт гаргахад оролцохгүй.
6.4.3.Давтан магадлан шинжилгээний үр дүнг эхний шинжилгээний үр дүнтэй харьцуулан, гаалийн лаборатори шийдвэр гаргана.
6.4.4.Давтан магадлан шинжилгээгээр итгэмжлэгдсэн лабораториийн шинжилгээний үр дүн зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс зөрсөн тохиолдолд дахин дээж авч, эхний болон давтан шинжилгээ хийсэн лабораторид дахин авсан дээжид давтан шинжилгээг хийж, хяналтын дээжийг гуравдагч итгэмжлэгдсэн лабораториор шинжлүүлж, үр дүнг харицуулан, хамгийн ойролцоо гарсан 2 итгэмжлэгдсэн лабораторийн дундажаар үр дүнг тооцно. Уг шинжилгээний үр дүнг мэдүүлэгч хүлээн зөвшөөрөөгүй тохиолдолд итгэмжлэлийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллагад асуудлыг тавьж шийдвэрлүүлнэ.
6.5.Нэмэлт болон давтан магадлан шинжилгээ хийхдээ энэ журмын 5 дугаар зүйлд заасан магадлан шинжилгээний дүгнэлт гаргах дэс дарааллыг баримтална.
6.6.Мэдүүлэгч нь гаалийн лабораторийн магадлан шинжилгээний дүгнэлтийг эс хүлээн зөвшөөрвөл Гаалийн тухай хуульд заасны дагуу гомдол гаргаж болно.
6.7.Итгэмжлэлийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллагаас итгэмжлэгдсэн лабораторийн шинжилгээний үр дүнгийн талаар гаргасан шийдвэрийг маргаан үүсгэгч талууд эс хүлээн зөвшөөрвөл өөрийн зардлаар тухайн чиглэлийн олон улсын болон бүс нутгийн лавлагаа лабораторид сорьц, дээж, загварыг илгээн шинжлүүлж болно.
Долоо. Төлбөр тооцоо
7.1.Сорьц, дээж, загварыг хүлээн авсан ажилтан гаалийн удирдах төв байгууллагын даргын тушаалаар батлагдсан "Лабораторийн шинжилгээний хураамж"-ийн хэмжээгээр CAIS програмд төлбөрийн нэхэмжлэх үүсгэж, төлбөрийг тухайн сорьц, дээж, загварыг ирүүлсэн иргэн, хуулийн этгээдээр төлүүлнэ.
7.2.Шинжээч ГУБ нэмэлт магадлан шинжилгээ хийсэн тохиолдолд шинжилгээний хураамжийн хэмжээгээр CAIS програмд төлбөрийн нэхэмжлэхийг нэмэлтээр үүсгэж төлүүлнэ.
7.3.Мэдүүлэгч, эсхүл хүсэлт гаргагч нь гаалийн лабораторийн нэхэмжлэхийн дагуу "Лабораторийн шинжилгээний хураамж"-ийг төлнө.
7.4.Бусад итгэмжлэгдсэн лабораторид хийх шинжилгээний хураамжийг мэдүүлэгч хариуцах бөгөөд төлөлтөд магадлан шинжилгээний дүгнэлт гаргасан шинжээч ГУБ хяналт тавина.
7.5.Бусад итгэмжлэгдсэн лабораторид шинжилгээ хийлгэсэн тохиолдолд сорьц, дээж, загвар авсан гаалийн улсын байцаагч болон лабораторийн сорьц, дээж, загвар хүлээн авсан ажилтан үйлчилгээний хураамж (захиалгаар үйлчилсэн)-ийн хэмжээгээр CAIS програмд нэхэмжлэх үүсгэж, төлбөрийг төлүүлнэ.
Найм. Хариуцлага
8.1.Монгол Улсын холбогдох стандартын дагуу сорьц, дээж, загварыг аваагүй, тээвэрлэлтийн горим зөрчигдсөн нь нотлогдож, магадлан шинжилгээний үр дүнд нөлөөлсөн бол зөрчил гаргасан албан тушаалтан холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу хариуцлага хүлээнэ.
8.2.Энэ журмын 3.1-д заасны дагуу Монгол улсын холбогдох стандартад заагдсан хэмжээнээс илүү тоо хэмжээгээр сорьц, дээж, загвар авсан нь нотлогдвол зөрчил гаргасан нь гаалийн улсын байцаагчид сахилгын шийтгэл ногдуулах үндэслэл болно.
8.3.Мэдүүлэгч нь гаалийн байгууллагад үнэн зөв бичиг баримт бүрдүүлж өгөөгүй, эсвэл хуурамчаар үйлдсэн нь нотлогдвол холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу хариуцлага хүлээнэ.
8.4.Гаалийн лабораторийн магадлан шинжилгээний сорилтын дүнтэй холбогдох хариуцлагыг тухайн шинжилгээ хийсэн шинжээч ГУБ, магадлан шинжилгээний дүгнэлттэй холбогдох хариуцлагыг дүгнэлт гаргасан шинжээч ГУБ тус тус хариуцна.
8.5.Шинжлэх ухааны байгууллага болон бусад итгэмжлэгдсэн лаборатори нь өөрийн хийсэн магадлан шинжилгээний үр дүнг хариуцна.
8.7.Гаалийн лабораторийн магадлан шинжилгээний дүгнэлтийн мэдүүлсэн бараатай тулган шалгах, харьцуулах, хяналт тавих үйл ажиллагаатай холбогдох хариуцлагыг гаалийн хяналт, шалгалт хийсэн гаалийн улсын байцаагч болон гаалийн улсын ахлах байцаагч тус тус хариуцна.
Ес. Бусад
9.1.Магадлан шинжилгээний дүгнэлтийн хэрэгжилтэд гаалийн лабораториос гадна сорьц, дээж, загвар ирүүлсэн харьяа гаалийн газар, хороодын ГУБ, ГУАБ болон нэгжийн удирдлага давхар хяналт тавьж, чиг үүрэг өгч ажиллана.
9.2.Магадлан шинжилгээний дүгнэлт гаргахдаа "Итгэмжлэгдсэн лабораторийн сорилтын дүн" болон "Магадлан шинжилгээний дүгнэлт"-ийн маягтыг хэрэглэнэ.
9.3.Гаалийн төв лаборатори нь "Гаалийн ерөнхий газрын дэргэдэх төв лаборатори" тэмдэг, Үндэсний итгэмжлэлийн төвөөс олгосон "Итгэмжлэгдсэн лаборатори" тэмдэг, олон улсын итгэмжлэлийн тэмдэг /ILAC/ болон БНХАУ-ын итгэмжлэлийн байгууллагын /CNAS/ тэмдгийг тус тус хэрэглэнэ.
9.4.Салбар лабораторийн сорилтын дүн болон магадлан шинжилгээний дүгнэлтийг салбар лабораторийн эрхлэгч ГУАБ эсвэл шинжээч ГУАБ-ийн хувийн тэмдгээр баталгаажуулна. Үндэсний итгэмжлэлийн байгууллагаас итгэмжлэгдсэн тохиолдолд "Итгэмжлэгдсэн лаборатори" тэмдэг хэрэглэнэ.
9.5.Гаалийн лаборатори нь "Итгэмжлэгдсэн лабораторийн сорилтын дүн" болон "Магадлан шинжилгээний дүгнэлт"-ийг цахимаар гаргасан тохиолдолд тоон гарын үсгээр баталгаажуулах бөгөөд CAIS програмаас нэг хувийг хэвлэж, архивын нэгж болгон хадгална.
9.6.Иргэн, хуулийн этгээд нь гаалийн цахим үйлчилгээний систем “gaali.mn”-д хандаж, “Итгэмжлэгдсэн лабораторийн сорилтын дүн” болон “Магадлан шинжилгээний дүгнэлт”-ийг татаж, авч болно.
9.7.Гаалийн лаборатори нь магадлан шинжилгээний дүгнэлтийн холбогдох бичиг баримтыг хууль тогтоомжид заасан хугацаагаар хадгалж, Гаалийн ерөнхий газрын архивт шилжүүлнэ.
9.8.Магадлан шинжилгээний үр дүн болон дүгнэлтийн холбогдох мэдээлэл нь Гаалийн албаны нууцад хамаарах бөгөөд тухайн мэдээллийг задруулах, гуравдагч этгээдэд дамжуулахыг хориглоно.
