Төслийн жагсаалт

НИЙТИЙН ЗОРИУЛАЛТТАЙ ОРОН СУУЦНЫ БАЙШИНГИЙН ДУНДЫН ӨМЧЛӨЛИЙН ЭД ХӨРӨНГИЙН МЕНЕЖМЕНТИЙН ТУХАЙ /Шинэчилсэн найруулга/

САНАЛ АВЧ ДУУСАХ ХУГАЦАА: 2026-03-18

Танилцуулга:

Төсөл

МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ

2026 оны … дугаарсарын … -ны өдөр Улаанбаатар хот

НИЙТИЙН ЗОРИУЛАЛТТАЙ БАРИЛГЫН ДУНДЫН ӨМЧЛӨЛИЙН

ЭД ХӨРӨНГИЙН УДИРДЛАГЫН ТУХАЙ

/Шинэчилсэн найруулга/

БҮТЦИЙН ТОВЬЁОГ

НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ: НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ: ДУНДЫН ӨМЧЛӨЛИЙН ЭД ХӨРӨНГӨ

ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ: НИЙТИЙН ЗОРИУЛАЛТТАЙ БАРИЛГЫН ДЭВСГЭР БОЛОН ОРЧНЫ ГАЗАР

ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ: НИЙТИЙН ЗОРИУЛАЛТТАЙ БАРИЛГЫН ДУНДЫН ӨМЧЛӨЛИЙН ЭД ХӨРӨНГИЙГ ӨМЧЛӨХ, ЭЗЭМШИХ, АШИГЛАХ

ТАВДУГААР БҮЛЭГ: ДУНДЫН ӨМЧЛӨЛИЙН ЭД ХӨРӨНГИЙН ЗАСВАР, ҮЙЛЧИЛГЭЭ, ТЭДГЭЭРИЙН ЗАРДЛЫГ ХУВААРИЛАХ

ЗУРГАДУГААР БҮЛЭГ: ӨМЧЛӨГЧ, ТҮҮНИЙ ЭРХ, ҮҮРЭГ, ХҮЛЭЭХ ХАРИУЦЛАГА

ДОЛДУГААР БҮЛЭГ: СУУЦ ӨМЧЛӨГЧДИЙН ХОЛБОО

НАЙМДУГААР БҮЛЭГ: СУУЦ ӨМЧЛӨГЧДИЙН ХОЛБООНЫ ЭРХ БАРИХ ДЭЭД БАЙГУУЛЛАГА

ЕСДҮГЭЭР БҮЛЭГ: УДИРДАХ ЗӨВЛӨЛ

АРАВДУГААР БҮЛЭГ: ГҮЙЦЭТГЭХ ЗАХИРАЛ

АРВАН НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ: ХАНГАГЧ БОЛОН МЭРГЭЖЛИЙН БАЙГУУЛЛАГА

АРВАН ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ: СУУЦ ӨМЧЛӨГЧДИЙН ХОЛБООНЫ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД ТАВИХ ХЯНАЛТ

АРВАН ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ: НИЙТИЙН ЗОРИУЛАЛТТАЙ НИЙТИЙН ОРОН СУУЦНЫ БАРИЛГЫН ДУНДЫН ӨМЧЛӨЛИЙН ЭД ХӨРӨНГИЙН ЗАСВАР, АРЧЛАЛТЫН САН

АРВАН ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ: УЛС, ОРОН НУТГИЙН ТӨСВӨӨС ҮЗҮҮЛЭХ ДЭМЖЛЭГ БОЛОН АЙМАГ, НИЙСЛЭЛ, СУМ, ДҮҮРГЭЭС ҮЗҮҮЛЭХ БУСАД ДЭМЖЛЭГ

АРВАН ТАВДУГААР БҮЛЭГ: БУСАД

НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ

НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

1 дүгээр зүйл.Хуулийн зорилт

1.1.Энэ хуулийн зорилт нь нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн өмчлөл, эзэмшил, ашиглалт, хамгаалалт, засвар, арчлалт, хөрөнгийн удирдлагыг зохистойгоор хэрэгжүүлэх эрх зүйн үндсийг тодорхойлж, иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах болон өмчлөх эрхийг хамгаалахад оршино.

2 дугаар зүйл.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн удирдлагын хууль тогтоомж

2.1.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн удирдлагын хууль тогтоомж нь Иргэний хууль1, Газрын тухай хууль2, Барилгын тухай хууль3, Орон сууцны тухай хууль4, Хот суурины ус хангамж, ариутгах татуургын ашиглалтын тухай хууль5, Эрчим хүчний тухай6, энэ хууль болон тэдгээртэй нийцүүлэн гаргасан хууль тогтоомжийн бусад актаас бүрдэнэ.

3 дугаар зүйл.Хуулийн үйлчлэх хүрээ

3.1.Энэ хууль нь нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн өмчлөл, эзэмшил, ашиглалт, хамгаалалт, засвар, арчлалт, хөрөнгийн удирдлага болон сууц өмчлөгчдийн холбооны үйл ажиллагаатай холбоотой харилцаанд үйлчилнэ.

3.2.Түрээслээд өмчлүүлэх төсөл, хөтөлбөрийн хүрээнд баригдсан нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн өмчлөл, эзэмшил, ашиглалт, хамгаалалт, засвар, арчлалт, хөрөнгийн удирдлага болон сууц өмчлөгчдийн холбооны үйл ажиллагаатай холбоотой харилцааг энэ хуулиар зохицуулна.

3.3.Энэ хууль дараах харилцаанд үйлчлэхгүй:

3.3.1.нийтийн зориулалттай барилгыг ашиглалтад оруулахаас өмнө үүссэн;

3.3.2.барилга байгууламжийг ашиглалтад зүгшрүүлэх, тохируулах хугацаанд барилгын захиалагч, гүйцэтгэгч, зураг төсөл зохиогч, зөвлөх үйлчилгээ үзүүлэгч болон барилгын үйл ажиллагаанд оролцогч бусад этгээдийн тухайн барилгын хийц, бүтээц, эдлэхүүн, тоног төхөөрөмж, цэвэр, бохир ус, уур, хий, дулаан, цахилгаан, харилцаа холбооны ашиглалтын хэвийн нөхцөлийг хангахтай холбогдон үүссэн;

3.3.3.нийтийн зориулалттай барилга бүхэлдээ нэг этгээдийн дангаар өмчлөх өмчлөлийн зүйл болсон.

4 дүгээр зүйл.Хуулийн нэр томьёоны тодорхойлолт

4.1.Энэ хуульд хэрэглэсэн дараах нэр томьёог доор дурдсан утгаар ойлгоно:

4.1.1."нийтийн зориулалттай барилга" гэж дангаар өмчлөх нэгж талбайнаас бүрдсэн, дундаа хамтран өмчлөх дундын өмчлөлийн эд хөрөнгө бүхий дараах барилгыг ойлгоно:

4.1.1.а.хүн амьдрах, аж төрөхөд зориулагдсан нийтийн болон амины орон сууцны зориулалттай барилга;

4.1.1.б.аж ахуй, үйлдвэрлэл, худалдаа, үйлчилгээний буюу орон сууцны бус зориулалттай барилга;

4.1.1.в.хүн амьдрах, аж төрөх болон аж ахуй, үйлдвэрлэл, худалдаа, үйлчилгээ эрхлэх зориулалтыг хослуулсан холимог зориулалттай барилга.

4.1.2.“нийтийн зориулалттай амины орон сууцны барилга” гэж энэ хуулийн 4.1.1-д заасан шинж бүхий хүн амьдрах, аж төрөхөд зориулагдсан гурав хүртэлх тооны дангаар өмчлөгчтэй амины орон сууцны барилгыг;

4.1.3.“нийтийн зориулалттай нийтийн орон сууцны барилга” гэж энэ хуулийн 4.1.1-д заасан шинж бүхийхүн амьдрах, аж төрөхөд зориулагдсан амины орон сууцнаас бусад барилгыг;

4.1.4.“нийтийн зориулалттай орон сууцны бус барилга” гэж энэ хуулийн 4.1.1-д заасан шинж бүхий аж ахуй, үйлдвэрлэл, худалдаа, үйлчилгээний зориулалттай барилгыг;

4.1.5.“нийтийн зориулалттай холимог зориулалтын барилга” гэж энэ хуулийн 4.1.1-д заасан шинж бүхий аж ахуй, үйлдвэрлэл, худалдаа, үйлчилгээний талбайг агуулсан нийтийн зориулалттай нийтийн болон амины орон сууцны барилга.

4.1.6."сууц” гэж нийтийн зориулалттай орон сууцны барилга дахь хүн амьдрах, аж төрөхөд зориулагдсан орон зайг;

4.1.7."өмчлөгч" гэж нийтийн зориулалттай барилга дахь сууц, талбайг бусад этгээдийн хууль буюу гэрээгээр олгогдсон эрхийг зөрчихгүйгээр хуулиар тогтоосон хэмжээ, хязгаарын дотор өөрийн үзэмжээр чөлөөтэй эзэмшиж, ашиглаж, захиран зарцуулах, аливаа халдлагаас хамгаалах эрх бүхий хүн, хуулийн этгээдийг;

4.1.8."түрээслээд өмчлөх эрхтэй сууц эзэмшигч" гэж түрээсийн төлбөрийг тодорхой хугацаанд төлснөөр өмчлөлдөө шилжүүлэн авах нөхцөлтэй гэрээгээр сууц эзэмшиж байгаа хүнийг;

4.1.9. "өмчлөгчид ногдох хэсэг" гэж нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн ашиглалт, хамгаалалт, засвар, арчлалт, хөрөнгийн удирдлага, сууц өмчлөгчдийн холбоог санхүүжүүлэхэд тухайн өмчлөгчийн оролцох хувь, хэмжээг;

4.1.10."сууц өмчлөгчдийн холбоо” гэж нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг дундаа хамтран өмчлөх эрхийг хэрэгжүүлэх, тухайн барилгын ашиглалтын хэвийн байдлыг хангах, сууц өмчлөгчдийн эрх, ашиг сонирхлыг хамгаалах, дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн эзэмшил, ашиглалт, хамгаалалт, засвар, арчлалт, хөрөнгийн удирдлагыг хариуцах, заавал гишүүнчлэлтэй хуулийн этгээдийг;

4.1.11.“хангагч байгууллага” гэж Хот, суурины ус хангамж, ариутгах татуургын ашиглалтын тухай хуулийн 3.1.14, Эрчим хүчний тухай хуулийн 3.1.16-т заасан хуулийн этгээдийг;

4.1.12.“мэргэжлийн байгууллага” гэж нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн удирдлагатай холбоотой үйлчилгээг сууц өмчлөгчдийн холбоотой байгуулсан гэрээний үндсэн дээр хуулийн дагуу эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээдийг;

4.1.13.“оршин суугчдын дүрэм” гэж нэг сууц өмчлөгчдийн холбооны гишүүнчлэл бүхий өмчлөгчид зэрэгцэн оршин суух хэрэгцээ, шаардлагын хүрээнд бусдын эрх, ашиг сонирхлыг зөрчихгүйгээр эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах эрхээ хэрэгжүүлэх зорилгоор сууц өмчлөгчдийн холбоогоор дамжуулан хамтран баталсан заавал дагаж мөрдөх хэм хэмжээг.

5 дугаар зүйл.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн өмчлөл, эзэмшил, ашиглалт, хамгаалалт, засвар, арчлалт, хөрөнгийн удирдлагад баримтлах зарчим

5.1.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн өмчлөл, эзэмшил, ашиглалт, хамгаалалт, засвар, арчлалт, хөрөнгийн удирдлагад дараах зарчмыг баримтална:

5.1.1.өмчлөгчийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхийг хамгаалах;

5.1.2.сууц өмчлөгчдийн холбооны гишүүдийн тэгш оролцоог хангаж, ардчилсан удирдлага, хамтын хяналттай байх;

5.1.3.үйл ажиллагаа нь ил тод, нээлттэй байх;

5.1.4.сууц өмчлөгчдийн холбоо шилэн данстай байх;

5.1.5.дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн үнэ цэнийг алдагдуулахгүй, эдийн засгийн үр өгөөжийг урт хугацаанд хадгалах

ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ

ДУНДЫН ӨМЧЛӨЛИЙН ЭД ХӨРӨНГӨ

6 дугаар зүйл.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгө

6.1.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгөд дараах эд хөрөнгө хамаарна:

6.1.1.орон сууцны байшингийн гадна болон даацын хана, багана;

6.1.2.доод хонгил, дээвэр, дээврийн хонгил;

6.1.3.цахилгаан болон явган шат, шатны хонгил;

6.1.4.техникийн болон нэгдүгээр давхрын үйлчилгээний өрөө;

6.1.5.сууц хоорондын талбай, түүний тагт, сууцны доторх дундын өмчлөлийн зүйл, тоног төхөөрөмж;

6.1.6.орцны цонх, хаалга, довжоо, саравч, салхижуулалтын болон хог зайлуулах хоолой;

6.1.7.халаалт болон халуун, хүйтэн усны шугам сүлжээний удирдах зангилааны анхны хаалт хүртэл, цахилгааны оролтын самбар хүртэл, холбооны шугамын давхрын холболтын хайрцаг хүртэлх, шалны +0.00 тэмдэгтээс дээших бохир усны шугам сүлжээ, газардуулгын байгууламж:

6.1.8.нийтийн зориулалттай барилгын дээрх болон доорх нийтийн зориулалттай усан сан, автомашины зогсоол зэрэг тэдгээртэй адилтгах бусад байгууламж;

6.1.9.нийтийн зориулалттай барилгын оршин суугчдад зориулсан ногоон байгууламж, зүлэг, хүүхдийн тоглоомын болон спорт талбай, сүүдрэвч, гэрэлтүүлэг, явган хүний зам, автомашины зогсоол, тэдгээртэй адилтгах байгууламж;

6.1.10.сууц өмчлөгчдийн холбоо байрлаж үйл ажиллагаа явуулах өрөө 6.1.11.дангаар өмчлөлд хамаарахгүй бусад эд хөрөнгө.

6.2.Нийтийн зориулалттай амины орон сууцны барилгын дундын өмчлөлийн зүйлд энэ зүйлийн 6.1.8-6.1.11 дэх заалт хамаарна.

6.3.Дундын өмчлөлийн эд хөрөнгө нь дангаар өмчлөх хэсгийн дотор байрласан тохиолдолд энэ зүйлийн 6.1 дэх хэсэг нэгэн адил хамаарна.

7 дугаар зүйл.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг бүртгэх

7.1.Сууц өмчлөгчдийн холбоо дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн эзэмшил, ашиглалт, хамгаалалт, засвар, арчлалт, хөрөнгийн удирдлагыг төлөвлөн хэрэгжүүлэхэд ашиглах зорилгоор энэ хуулийн 6.1-д заасан нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг бүртгэх бөгөөд энэхүү бүртгэлийг өмчлөгчдөд нээлттэй байх нөхцөлийг хангана.

7.2.Сууц өмчлөгчдийн холбоо энэ хуулийн 6.1-д заасан дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн1 14.4-т заасан санхүүгийн тайлангийн хөрөнгө хэсэгт хуульд заасны дагуу бүртгэнэ.

ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ

НИЙТИЙН ЗОРИУЛАЛТТАЙ БАРИЛГЫН ДЭВСГЭР БОЛОН ОРЧНЫ ГАЗАР

8 дугаар зүйл.Нийтийн зориулалттай барилгын дэвсгэр болон орчны газар

8.1.Нийтийн зориулалттай барилгын дэвсгэр газар гэж тухайн орон сууцны байшингийн доорх газрыг ойлгоно.

8.2.Нийтийн зориулалттай барилгын орчны газар (цаашид “орчны газар” гэх) нь ногоон байгууламж, зүлэг, хүүхдийн тоглоомын болон спорт талбай, сүүдрэвч, гэрэлтүүлэг, явган хүний зам, автомашины зогсоол, тэдгээртэй адилтгах байгууламж бүхий энэ хуулийн 4.1.7-д заасан өмчлөгчдийн дундаа хязгаартайгаар хамтран эзэмшиж, ашиглах газар байна.

8.3.Энэ хуулийн 8.1, 8.2-т заасан нийтийн зориулалттай барилгын дэвсгэр болон орчны газрыг өмчлөгчид дундаа хязгаартайгаар хамтран эзэмшиж, ашиглахтай холбоотой харилцааг Газрын тухай хуулийн 44¹ дүгээр зүйлд заасны дагуу зохицуулна.

9 дүгээр зүйл.Орчны газрын төлөвлөлт

9.1.Орчны газрын хашаа, хайс, хашлага, зүлэг, мод, бут, сөөг, хүүхдийн тоглоомын талбай, сүүдрэвч, явган хүний болон автомашины зам, орц, гарц, автомашины зогсоол тэдгээртэй адилтгах байгууламжийн төлөвлөлт, барилгажилтын норм, дүрмийг барилга, хот байгуулалтын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага батална.

10 дугаар зүйл.Орчны газрын хашаа, хайс, хашлага, хяналтын камер

10.1.Орчны газарт энэ хуулийн 10.2-т зааснаас бусад тохиолдолд хашаа, хайс барихыг хориглоно.

10.2.Орчны газарт дараах тохиолдолд хашаа, хайс барьж болно:

10.2.1.мод, бутаар барих;

10.2.2.биеийн тамир, спортын болон хүүхдийн тоглоомын талбайн аюулгүй байдлыг хангах.

10.3.Орчны газар дээрх ил автомашины зогсоол нь автомашины зогсоолын ухаалаг хаалттай байх бөгөөд авто замын хашлага дараах шаардлагыг хангасан байна:

10.3.1.хүн болон авто замын хөдөлгөөнд саад учруулахгүй байх;

10.3.2.авто замын үзэгдэх орчныг хязгаарлахгүй байх;

10.3.3.гал түймэр унтраах, цагдаа, эмнэлэг болон бусад тусгай зориулалтын тээврийн хэрэгсэл саадгүй нэвтрэх боломжтой байх;

10.3.4.хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэний зорчих зам, хөдөлгөөний харагдах орчныг хязгаарлахгүй байх;

10.3.5.хүний биед гэмтэл, бэртэл учруулахгүй хийцтэй байх;

10.3.6.хүний эрүүл мэндэд аюул учруулахуйц материалаар хийгдээгүй байх;

10.3.7.хурц ирмэг, өнцөггүй байх.

10.4.Оршин суугчдын аюулгүй байдлыг хангах, гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор орчны газар хяналтын камертай байна.

10.5.Энэ хуулийн 10.4-т заасны дагуу хяналтын камер суурилуулах, ашиглахад нутаг дэвсгэр хариуцсан цагдаагийн байгууллага мэргэжил, арга зүйн туслалцаа үзүүлнэ.

10.6.Энэ хуулийн 10.4-т заасан хяналтын камерын дуу, дүрсний мэдээллийг цуглуулах, хадгалах, ашиглах боломжтой дүрс бичлэгийн техник, хэрэгсэл нь Монгол Улсын холбогдох стандартын шаардлагыг хангасан байна.

10.7. Энэ зүйлийн 10.4-д заасан үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэхдээ Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хуулийг8 баримтална.

11 дүгээр зүйл.Хориглох зүйл

11.1.Орчны газраар дайран өнгөрсөн цахилгаан, дулаан дамжуулах, түгээх шугам сүлжээ, дэд станцын засвар, өргөтгөл, шинэчлэлийн ажлыг гүйцэтгэгч, хангагч болон мэргэжлийн байгууллагын үйл ажиллагаанд саад учруулахыг хориглоно.

11.2.Орчны газрыг хуульд заасныг зөрчиж, хүн, хуулийн этгээдэд өмчлүүлэх, эзэмшүүлэх, ашиглуулахыг хориглоно.

11.3.Орчны газарт барилга байгууламж барихыг хориглоно.

11.4.Орчны газарт хууль зөрчиж барилга байгууламж барьсан бол Газрын тухай хуулийн 56 дугаар зүйлд заасны дагуу уг газрыг албадан чөлөөлж, зардлыг гэм буруутай этгээдээс гаргуулна

ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ

НИЙТИЙН ЗОРИУЛАЛТТАЙ БАРИЛГЫН ДУНДЫН ӨМЧЛӨЛИЙН ЭД ХӨРӨНГИЙГ

ӨМЧЛӨХ, ЭЗЭМШИХ, АШИГЛАХ

12 дугаар зүйл.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг өмчлөх

12.1.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг дундаа хамтран өмчилнө.

12.2.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг энэ хуулийн 13.1-д заасныг зөрчиж нэг сууц өмчлөгч болон бусад иргэн, хуулийн этгээдийн өмчлөлд шилжүүлэхийг хориглоно.

12.3.Өмчлөгчид нь нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг дундаа хамтран өмчлөхдөө инженерийн шугам сүлжээ, тоног төхөөрөмжийн засвар, үйлчилгээ эрхэлж буй мэргэжлийн байгууллагын үйл ажиллагаанд саад учруулахыг хориглоно.

13 дугаар зүйл.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг дундаа хамтран эзэмших, ашиглах

13.1.Энэ хуульд өөрөөр заагаагүй бол нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг зөвхөн өмчлөгчид хамтран эзэмшиж, ашиглана.

13.2.Өмчлөгчид нь нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг дундаа хамтран эзэмших, ашиглах эрхээ хэрэгжүүлэхдээ инженерийн шугам сүлжээ, тоног төхөөрөмжийн засвар, үйлчилгээ эрхэлж буй хангагч болон мэргэжлийн байгууллагын үйл ажиллагаанд саад учруулахыг хориглоно.

14 дүгээр зүйл.Улсын болон орон нутгийн төсвийн хөрөнгө оруулалтаар бий болсон эд хөрөнгийн өмчлөл, эзэмшил, ашиглалт

14.1.Улсын болон орон нутгийн төсвийн хөрөнгө оруулалтаар нийтийн зориулалттай орон сууцны болон холимог зориулалтын барилга, тэдгээрийн орчны газарт бий болсон эд хөрөнгийг тухайн барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгөд энэ хуулийн 7 дугаар зүйлд заасны дагуу бүртгэнэ.

14.2.Хуульд өөрөөр заагаагүй бол гадаадын зээл, тусламжийн хөрөнгөөр нийтийн зориулаалттай орон сууцны болон холимог зориулалтын барилга, тэдгээрийн орчны газарт бий болсон эд хөрөнгийг тухайн нийтийн зориулалттай орон сууцны болон холимог зориулалтын барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгөд бүртгэнэ.

14.3.Энэ зүйлийн 14.1, 14.2-т заасан эх үүсвэрээр бий болсон эд хөрөнгө нь тухайн нийтийн зориулалттай орон сууцны болон холимог зориулалтын барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгөөс салгаж болохуйц бөгөөд холбогдох гэрээгээр өмчлөгч этгээд нь өөр этгээд байхаар заасан бол төрийн болон аймаг, нийслэлийн өмчийн харилцааны асуудал хариуцсан байгууллага тухайн эд хөрөнгийг эзэмших, ашиглах гэрээг холбогдох сууц өмчлөгчдийн холбоотой байгуулна.

14.4.Энэ хуулийн 14.3-т заасан гэрээний үлгэрчилсэн загварыг төрийн өмчийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага батална.

14.5.Энэ хуулийн 14.1, 14.2-т заасан эд хөрөнгийг ашиглалтад оруулахад гүйцэтгэгч, захиалагч хамтарсан үзлэг хийж, илэрсэн зөрчлийг гүйцэтгэгч этгээдээр арилгуулах бөгөөд зөрчлийг арилгаагүй тохиолдолд тухайн эд хөрөнгийг ашиглалтад оруулахыг хориглоно.

15 дугаар зүйл.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг бусдад эзэмшүүлэх, ашиглуулах

15.1.Сууц өмчлөгчдийн холбоо дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн ашиглалтыг сайжруулах, үр ашгийг дээшлүүлэх, ашиг олох зорилгоор сууц өмчлөгчдийн холбооны бүх гишүүдийн хурлын шийдвэрийг үндэслэн тухайн эд хөрөнгийг хүн, хуулийн этгээдэд гэрээгээр эзэмшүүлж, ашиглуулж болно.

15.2.Энэ хуулийн 15.1-д заасан тохиолдолд нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн зүйлсийн ашиглалт, засвар, үйлчилгээтэй холбогдсон болон бусад нийтлэг зардлыг тухайн эд хөрөнгийг эзэмших, ашиглах хүн, хуулийн этгээдэд хуваарилах, төлүүлэхтэй холбоотой асуудлыг гэрээгээр зохицуулна.

15.3.Дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг түрээслэгч, эзэмшигч, ашиглагч оршин суугч, иргэдийн тав тухыг алдагдуулах, хууль тогтоомж, дүрэм, журам, норм, стандарт шаардлагыг зөрчихийг хориглоно.

15.4.Энэ хуулийн 15.1-д заасан эд хөрөнгөд техникийн өрөө, таслах хаалт бүхий инженерийн шугам, сүлжээ бүхий хонгил хамаарахгүй.

15.5.Техникийн өрөөг хангагч байгууллагад үнэ төлбөргүй ашиглуулна.

15.6.Энэ хуулийн 15.5-д заасан тохиолдолд ил тод, нээлттэй, үл ялгаварлах зарчмыг баримталж, аливаа нэг этгээдэд давуу эрх олгохыг хориглоно.

15.7.Энэ хуулийн 15.1, 15.5-д заасны дагуу дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг эзэмшигч, ашиглагч нь бусдын эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хүндэтгэн холбогдох хууль тогтоомж, дүрэм, журам, норм, стандарт шаардлагын дагуу ашиглана.

16 дугаар зүйл.Нийтийн зориулалттай барилга дахь сууц өмчлөгчдийн холбооны өрөө

16.1.Нийтийн зориулалттай барилга сууц өмчлөгчдийн холбоо байрлаж, үйл ажиллагаа явуулахад зориулсан өрөөтэй байна.

16.2.Энэ хуулийн 16.1-д заасан өрөө 40 хавтгай дөрвөлжин метрээс багагүй ашигтай талбайтай байна.

16.3.Сууц өмчлөгчдийн холбооны удирдах зөвлөл өөрөөр шийдвэрлээгүй бол энэ хуулийн 16.1-д заасан өрөөнд сууц өмчлөгчдийн холбооноос өөр хүн, хуулийн этгээд байрлаж, үйл ажиллагаа явуулахгүй.

16.4.Барилгын ажлын захиалагч, зураг төсөл зохиогч, гүйцэтгэгч энэ хуулийн 16.1-д заасан өрөөг нийтийн зориулалттай барилгын доод болон дээврийн хонгилд төлөвлөх, байгуулахыг хориглоно.

17 дугаар зүйл.Нийтийн зориулалттай барилгын цахилгаан шатны ашиглалт, үйлчилгээ

17.1.Сууц өмчлөгчдийн холбоо нийтийн зориулалттай барилгын цахилгаан шатны ашиглалт, үйлчилгээний талаар дараах шаардлагыг хангана:

17.1.1.цахилгаан шатны ашиглалт, үйлчилгээнд эрх бүхий байгууллагаас баталсан норм, дүрэм, үндэсний болон хотын стандарт шаардлагыг дагаж мөрдөх;

17.1.2.цахилгаан шатны аюулгүй, найдвартай ажиллагаа, цэвэрлэгээ, үйлчилгээг хариуцах;

17.1.3.цахилгаан шатны засвар, үйлчилгээг гэрээний дагуу мэргэжлийн байгууллагаар гүйцэтгүүлэх;

17.1.4.ашиглалтын хугацаа дууссан, ашиглах боломжгүй цахилгаан шатыг ашиглахгүй байх, аюул, ослоос сэргийлэх, хамгаалах арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэх;

17.1.5.хууль тогтоомж, стандарт шаардлагад заасан бусад.

18 дугаар зүйл.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн галын аюулгүй байдлыг хангах

18.1.Сууц өмчлөгчдийн холбоо дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн галын аюулгүй байдлын талаар дараах шаардлагыг хангана:

18.1.1.хууль тогтоомж, галын аюулгүй байдлын норм, нормативын баримт бичигт заасан шаардлагыг биелүүлэх;

18.1.2.орон сууцны байшинд гал түймрээс хамгаалах тоног төхөөрөмж, бодис, материал суурилуулж, цаг тухайд нь техникийн үйлчилгээ хийн, ашиглалтын бэлэн байдлыг бүрэн хангах;

18.1.3.орц бүрийг гал түймэр унтраах анхан шатны багаж, хэрэгслээр хангаж, ажилтнаа сургаж, дадлагажуулсан байх;

18.1.4.орон сууцны байшинд гал түймрээс хамгаалах тоног төхөөрөмж суурилуулах, цахилгааны эх үүсвэрийн шугам сүлжээг шинэчлэхдээ эрх бүхий хуулийн этгээдээр галын аюулгүй байдлын магадлал хийлгэсэн зураг төслийг баримтлах;

18.1.5.ажилчдыг гал түймрээс урьдчилан сэргийлэх, авран хамгаалах, гал түймэр унтраах арга ажиллагаанд сургах, мэдлэгийг нь дээшлүүлэх арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэх;

18.1.6.галын аюулгүй байдлын дүрэм, гал түймэр унтраах шуурхай төлөвлөгөөг баталж, хэрэгжилтийг зохион байгуулах;

18.1.7.барилга байгууламж бүр нь галын аюулгүй байдал, гал түймрээс хамгаалах тоног төхөөрөмжийн техникийн үйлчилгээ, хяналтын бүртгэлтэй байх;

18.1.8.гал түймэр гарсан тохиолдолд оршин суугчдын аюулгүй байдлыг хангахуйц, гал түймрийг бага хохиролтойгоор унтраах бэлтгэл ажлыг зохион байгуулах;

18.1.9.хууль тогтоомж, стандарт шаардлагад заасан бусад.

19 дүгээр зүйл.Гадна орчны тохижилт, ашиглалт

19.1.Нийтийн зориулалттай барилга нь Барилгын тухай хууль, холбогдох дүрэм, журам, стандарт шаардлагын дагуу хийгдсэн ногоон байгууламж, автозам, авто зогсоол, явган хүний зам, орц, гарц, оршин суугчдын амрах болон хүүхдийн тоглоомын талбай, хогийн цэг, гэрэлтүүлэг зэрэг гадна орчны тохижолттой байна.

19.2.Энэ хуулийн 19.1-д заасан гадна орчны тохижилтыг нийт оршин суугчид болон өмчлөгчид тэгш эрхтэйгээр ашиглах боломжоор хангагдсан байх бөгөөд тэдгээрийн арчлалт, хамгаалалт, засвар, үйлчилгээг сууц өмчлөгчдийн холбоо хариуцна.

19.3.Орчны газарт гадна орчны тохижилт хийхдээ инженерийн шугам сүлжээнд засвар, үйлчилгээ хийхэд саад учруулахгүй байхаар төлөвлөнө.

19.4.Хангагч болон мэргэжлийн байгууллага нь нийтийн зориулалттай барилгын доорх болон орчны газрыг дайран өнгөрсөн инженерийн шугам, сүлжээнд засвар, үйлчилгээ хийсэн бол гадна орчны тохижилтыг засвар, үйлчилгээ хийхээс өмнөх байдалд нь оруулах үүрэгтэй.

19.5.Сууц өмчлөгчдийн холбоо осол, гэмтлээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор 14 хоног тутам үзлэг, шалгалт хийж, өмчлөгчид мэдээлэх, осол, гэмтэл гарч болзошгүй тохиолдолд нэн даруй арга хэмжээ авна.

19.6.Сууц өмчлөгчдийн холбоо авто зогсоолын анхны төлөвлөлтийг өөрчлөхийг хориглоно.

19.7.Сууц өмчлөгчдийн холбооны бүх гишүүдийн хурлаас шийдвэрлэсэн тохиолдолд ил зогсоолын тодорхой хэсгийг, эсхүл оршин суугчид байршуулах идэвхтэй бус цагаар нийтийн авто зогсоолын үйлчилгээний зориулалтаар ашиглаж, орлого олж болох бөгөөд бүртгэлтэй тээврийн хэрэгслээс бусад тээврийн хэрэгсэл байршуулсны төлбөрийг тухайн этгээд төлнө.

19.8.Энэ хуулийн 19.7-д заасан төлбөрийн хэмжээг сууц өмчлөгчдийн холбооны бүх гишүүдийн хурлаар тогтооно.

19.9.Сууц өмчлөгчдийн холбооны дүрэмд өөрөөр заагагүй бол бүртгэлтэй тээврийн хэрэгслээс бусад тохиолдолд нийтийн зориулалттай барилгын ил авто зогсоолд тээврийн хэрэгслээ 3 болон түүнээс дээш хоног зөвшөөрөлгүй байрлуулахыг хориглоно.

19.10.Энэ хуулийн 19.7 болон 19.9-д заасныг зөрчсөн бол сууц өмчлөгчдийн холбоо тухайн тээврийн хэрэгслийг зохих журмын дагуу зөөж, шилжүүлэх арга хэмжээ авч болно.

20 дугаар зүйл.Хүүхдийн тоглоомын талбай

20.1.Нийтийн зориулалттай орон сууцны барилга нь тухайн оршин суугчдын болон хүүхдийн тооноос хамаарсан зохист хэмжээ бүхий хүүхдийн тоглоомын талбайтай байна.

20.2.Хүүхдийн тоглоомын талбайд тавигдах тоглоомын төхөөрөмж, хэрэгсэл, талбайд ашиглагдах бусад эд зүйл нь хүүхдэд аюулгүй, Монгол Улсын холбогдох стандарт шаардлагыг хангасан байна.

22.3.Хогийн цэг төлөвлөх, байгуулах, цэвэрлэгээ, үйлчилгээ, хамгаалалтыг хариуцан гүйцэтгэхдээ хууль тогтоомж, стандарт шаардлагыг дагаж мөрдөнө.

22.4.Хогийн сав дараах шаардлагыг хангасан байна:

22.4.1.галд тэсвэртэй, бат бөх материалаар хийгдсэн байх;

22.4.2.хурц ирмэг, өнцөггүй байх;

22.4.3.цаасан, дахивар болон бусад хог хаях зориулалтыг заасан стандарт шаардлагыг мэдээлэх тэмдэгтэй байх;

22.4.4.хог хаягдлыг ангилах, цуглуулах, ачих технологид нийцсэн байх.

22.4.5.хууль тогтоомж, үндэсний болон хотын стандарт шаардлагад нийцсэн байх.

22.5.Нийтийн зориулалттай барилга, тэдгээрийн орчны газрын хог хаягдал, цас, мөсний цэвэрлэгээг сууц өмчлөгчдийн холбоо хариуцна.

23 дугаар зүйл.Гэрийн тэжээвэр амьтан тэжээх

23.1.Өмчлөгч нийтийн зориулалттай нийтийн орон сууцны барилгад гэрийн тэжээвэр амьтан тэжээхтэй холбоотой асуудлыг Гэрийн тэжээвэр амьтны тухай хуулиар нарийвчлан зохицуулна. Гэрийн тэжээвэр амьтнаас өөр төрлийн амьтан тэжээхийг хориглоно.

24 дүгээр зүйл.Нийтийн зориулалттай барилгын гадна тал /фасад/-ын хийц, бүтээц, өнгийг өөрчлөх

24.1.Нийтийн зориулалттай барилгын гадна тал /фасад/-ын үндсэн хийц, бүтээц, өнгийг өөрчлөх асуудлыг аймаг, нийслэлийн ерөнхий архитектор шийдвэрлэнэ.

24.2.Сууц өмчлөгчдийн холбоо нийтийн зориулалттай барилгын гадна тал /фасад/-ын үндсэн хийц, бүтээц, өнгийг өөрчлөх саналаа уг байшин байршиж байгаа аймаг, нийслэлийн ерөнхий архитекторт хүргүүлж болно.

24.3.Аймаг, нийслэлийн ерөнхий архитектор энэ хуулийн 23.2-т заасан саналыг хүлээн аваад үндэсний уран барилгын өв уламжлал орчин үеийн хотын хөгжлийн нийтлэг жишгийг харгалзан 30 хоногийн дотор хариу өгнө.

24.4.Энэ зүйл нийтийн зориулалттай амины орон сууцны барилга хамаарахгүй.

25 дугаар зүйл.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн үндсэн бүтээц, хийцийг өөрчлөх

25.1.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн дараах эд хөрөнгийн үндсэн бүтээц, хийцийг анхны зураг төслөөс өөрчлөх, нэмэлт ачаалал өгч давхарлах, өргөтгөхийг хориглоно:

25.1.1.гадна хана, даацын хана, багана;

25.1.2.доод хонгил, дээвэр, дээврийн хонгил;

25.1.3.орцны цонх, хаалга, довжоо, саравч, хог зайлуулах хоолой.

25.2.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн дараах үндсэн бүтээц, хийцийг анхны зураг төслөөс өөрчлөх, зориулалтыг өөрчлөхийг хориглоно:

25.2.1.цахилгаан болон явган хүний шат, шатны хонгил;

25.2.2.халаалт болон халуун, хүйтэн усны шугам сүлжээний удирдах зангилааны анхны хаалт хүртэл, цахилгаан оролтын самбар хүртэл, холбооны шугамын давхрын холболтын хайрцаг хүртэлх, шалны +0.00 тэмдэгтээс дээших бохир усны шугам сүлжээ, газардуулгын байгууламж;

25.2.3.орон сууцны дээрх болон доорх нийтийн зориулалттай усан сан, сууц хоорондын талбай, тэдгээртэй адилтгах байгууламж зэрэг эд хөрөнгө.

25.3.Дараах нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн зориулалтыг өөрчлөхийг хориглоно:

25.3.1.нэгдүгээр давхрын үйлчилгээний өрөө болон техникийн өрөө;

25.3.2.сууц хоорондын талбай, түүний тагт, сууцны доторх дундын өмчлөлийн зүйл, тоног төхөөрөмж;

25.3.3.ногоон байгууламж, зүлэг, хүүхдийн тоглоомын болон спорт талбай, сүүдрэвч, гэрэлтүүлэг, явган хүний зам, автомашины зогсоол, тэдгээртэй адилтгах байгууламж.

25.4.Энэ зүйл нийтийн зориулалттай амины орон сууцны барилга хамаарахгүй.

ТАВДУГААР БҮЛЭГ

ДУНДЫН ӨМЧЛӨЛИЙН ЭД ХӨРӨНГИЙН ЗАСВАР, ҮЙЛЧИЛГЭЭ, ТЭДГЭЭРИЙН

ЗАРДЛЫГ ХУВААРИЛАХ

26 дугаар зүйл Нийтийн зориулалттай барилгын засвар, үйлчилгээ

26.1.Сууц өмчлөгчдийн холбоо дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн засвар, үйлчилгээ, хөрөнгийн удирдлага, орчны газар, зам, талбайн тохижилтын ажлыг тогтмол хийж, холбогдох зардлыг өмчлөгчид хариуцна.

26.2.Энэ хуулийн 26.1-д заасан ажлыг сууц өмчлөгчдийн холбоо өөрөө, эсхүл эрх бүхий мэргэжлийн байгууллагаар гэрээний үндсэн дээр гүйцэтгүүлж болно.

26.3.Инженерийн шугам сүлжээ, тоног төхөөрөмжид эвдрэл, гэмтэл гарсан тухай бүр оршин суугч нь эрх бүхий хангагч болон мэргэжлийн байгууллагад нэн даруй мэдэгдэн, засвар, үйлчилгээ хийх хүнийг саадгүй нэвтрүүлж, түүнд шаардлагатай туслалцаа үзүүлэх үүрэгтэй.

26.4.Оршин суугч эзгүй үед ус алдах, гал гарах зэргээр бусад оршин суугчдын аюулгүй байдал, эд хөрөнгөд хохирол учруулахуйц эвдрэл, гэмтэл гарсан тохиолдолд тухайн сууц, автомашинд нэвтрэн орж эвдрэл, гэмтлийг арилгаж, эзгүй байсан оршин суугчийн эд хөрөнгийг хамгаалах арга хэмжээг сууц өмчлөгчдийн холбоо авч болно. Энэ тохиолдолд Хувь хүний мэдээлэл хамгаалах тухай хууль болон холбогдох хуулийг дагаж мөрдөж, хөндлөнгийн гэрч оршин суугчдын төлөөллийг оролцуулж, дуу-дүрсний бичлэгээр баримтжуулах бөгөөд боломжтой бол цагдаагийн алба хаагчийг байлцуулна.

26.5.Энэ хуулийн 26.1, 26.4-т заасан үйл ажиллагааг явуулахдаа орчны зам, талбайн хөдөлгөөнийг хааж, бусдад саад учруулахыг хориглоно.

26.6.Засвар, үйлчилгээ хийх үед нийтийн зориулалттай барилгын ус, дулаан, цахилгаан хангамжийг таслах шаардлага гарсан тохиолдолд сууц өмчлөгчдийн холбоо буюу өмчлөгч, оршин суугчдын захиалга, хүсэлтийг үндэслэн эрх бүхий хангагч болон мэргэжлийн байгууллага таслалт, холболтыг даруй хийж, гүйцэтгэлд нь хяналт тавих бөгөөд энэ тухай оршин суугчдад урьдчилан мэдэгдэнэ.

26.7.Нийтийн зориулалттай барилга болон дундын өмчлөлийн эд хөрөнгөд учирсан хохирол, гэмтэл /цэвэр, бохир ус, халаалт, хэрэглээний халуун усны шугам, тоног төхөөрөмж хагарч, гэмтэх зэрэг/-ийг арилгах талаар гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг тухайн гэрээт хангагч болон мэргэжлийн байгууллага хариуцна.

27 дугаар зүйл.Дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн засвар, арчлалт, хамгаалалт, үйлчилгээний зардлын хэмжээ

27.1.Дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн ашиглалт, засвар, үйлчилгээтэй холбогдсон болон бусад нийтлэг зардлыг санхүүжүүлэхэд шаардлагатай, нэг гишүүний сар бүр төлөх төлбөрийн хэмжээг энэ хуулийн 27.3-т заасан аргачлалыг баримтлан сууц өмчлөгчдийн холбооны захиргааны урсгал зардлыг оролцуулан сууц өмчлөгчдийн холбооны бүх гишүүдийн хурлаар тогтооно.

27.2.1.дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн гадна болон дотор талбайн цэвэрлэгээ, үйлчилгээний зардал;

27.2.2.дундын өмчлөлийн явган хүний болон авто зам, ил авто зогсоол, хүүхдийн тоглоомын талбай, бусад гадна орчны тохижилтын засвар, арчилгааны зардал;

27.2.3.давхар болон орцны, гадна орчны гэрэлтүүлэг, цахилгаан шат, инженерийн шугам сүлжээ, бусад дэд бүтцийн засвар, арчлалт, үйлчилгээний зардал;

27.2.4.дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн аюулгүй байдлыг хангахтай холбоотой хаалга, камерын хяналтын систем, харуул хамгаалалтын зардал;

27.3.Сууц өмчлөгчдийн холбооноос дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн арчлалт, хамгаалалт, засвар, үйлчилгээнд зарцуулах зардлын доод хэмжээг тооцох аргачлалыг барилга, орон сууцны асуудал эрхэлсэн болон санхүүгийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага хамтран батална.

27.4.Дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн засвар, хамгаалалт, үйлчилгээтэй холбогдсон зардлыг дараах тохиолдолд доор дурдсан өмчлөгчдөөр бусад өмчлөгчдөөс илүү өндөр хэмжээгээр төлүүлж болох бөгөөд ийнхүү төлөх хэмжээг бүх гишүүдийн хурлаар тогтооно:

27.4.1.дундын өмчлөлийн зарим эд хөрөнгийн засвар, хамгаалалт, үйлчилгээ нь тодорхой сууц өмчлөгчийн ашиг сонирхолд бусдынхаас илүү нийцэж байгаа бол;

27.4.2.дангаар өмчлөлийн зүйлд хууль тогтоомжид нийцүүлэн үйлдвэрлэл, үйлчилгээ эрхэлж байгаа бол.

27.5.Энэ хуулийн 27.2.5-д заасан хуримтлалын хөрөнгийг тухай бүр сууц өмчлөгчдийн холбоо нь нэгдсэн санд хуримтлуулах бөгөөд хөрөнгийг байршуулах, зарцуулах, тайлагнахтай холбоотой журмыг сууц өмчлөгчдийн холбооны оршин суугчдын дүрэмдээ тодорхой тусгасан байна.

27.6.Нийтийн зориулалттай холимог зориулалтын барилгын үйлчилгээний талбайн хувьд орон сууцны өмчлөгчдөд зориулсан хэсгийн холбогдох зардлыг хасаж, үйл ажиллагаатай холбоотойгоор илүү ашиглаж байгаа дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн хэмжээгээр ялгамжтай байдлаар төлбөрийн хэмжээг тогтоож болно.

28 дугаар зүйл.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн төлбөр, зардлыг төлөх

28.1.Өмчлөгч дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн ашиглалт, засвар, үйлчилгээтэй холбогдсон энэ хуулийн 27.1-д заасан төлбөрийг сууц өмчлөгчдийн холбоонд төлнө.

28.2.Өмчлөгч өөрийн өмчлөлд байгаа сууц, талбайд оногдох хэсгийн халаалт, халуун, цэвэр, бохир ус, ариутгал, хог, цахилгаан, холбоо болон бусад ашиглалтын төлбөрийг хангагч байгууллагад төлнө.

28.3.Сууц өмчлөгчдийн холбоо энэ хуулийн 27.1-д заасан төлбөрийг мөн хуулийн 28.2-т заасан төлбөртэй хамтатган төлүүлэхээр үүсгэн байгуулагдсанаас хойш 30 хоногийн дотор хангагч байгууллагатай гэрээ байгуулж болно.

28.4.Цахилгаан болон явган хүний шат, шатны хонгил, сууц хоорондын талбай болон тагт, сууцны доторх дундын ашиглалтын талбай, орцны хаалга, довжоо, цонх, хог зайлуулах хоолойн засвар, үйлчилгээтэй холбогдсон, түүнчлэн өөр нийтлэг зардлыг санхүүжүүлэхэд өмчлөгчдийн оролцох хэмжээг тодорхойлохдоо уг зардлыг тухайн нийтийн зориулалттай барилгын нийт сууц болон талбайн тоонд хуваана.

28.5.Дээвэр, доод хонгил, халаалт болон халуун, хүйтэн усны шугам сүлжээний удирдах зангилааны анхны хаалт хүртэл, цахилгаан оролтын самбар хүртэл, холбооны шугамын давхрын холболтын хайрцаг хүртэлх, шалны +0.00 тэмдэгтээс дээших бохир усны шугам сүлжээ, газардуулгын байгууламж, тухайн орон сууцны дээрх болон доорх нийтийн зориулалттай ус хадгалах байгууламж, машины ил зогсоол, тэдгээртэй адилтгах бусад байгууламж бүхий дундын өмчлөлийн зүйлсийн засвар үйлчилгээ, даатгал болон холбогдох бусад зайлшгүй зардлыг санхүүжүүлэхэд өмчлөгчийн оролцох хэмжээг тодорхойлохдоо өмчлөгчийн дангаар өмчлөх талбайг, тухайн барилгын дангаар өмчлөх өмчлөлд байгаа нийт талбайд харьцуулан гаргана.

29 дүгээр зүйл.Дундын ашиглалтын талбайн цахилгааны төлбөрийг төлөх

29.1.Нийтийн зориулалттай барилгын дундын ашиглалтын талбайн эрчим хүчний төлбөрийг энэ хуулийн 28.4-т заасан хэмжээгээр хуваарилж, өмчлөгчид нь сууц өмчлөгчдийн холбоонд төлнө.

29.2.Энэ хуулийн 29.1-д заасан төлбөрийн хэмжээг нийтийн зориулалттай орон сууцны бус барилгаас бусад барилгад Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос баталсан айл өрхөд борлуулах тарифаар тооцно.

30 дугаар зүйл.Хонгил дахь авто зогсоолын цэвэрлэгээ, үйлчилгээ, дулаан, цахилгааны зардлыг төлөх

30.1.Нийтийн зориулалттай барилгын хонгил дахь авто зогсоолын цэвэрлэгээ, засвар үйлчилгээний зардлыг тухайн зогсоолын өмчлөгч нь сууц өмчлөгчдийн холбоонд, цахилгаан, дулааны зардлыг хангагч байгууллагад төлнө.

30.2.Энэ хуулийн 30.1-д заасан авто зогсоолын цэвэрлэгээ, засвар, үйлчилгээний төлбөрийн хэмжээг ашиглалт, үйлчилгээний зардлын хэмжээг үндэслэн сууц өмчлөгчдийн холбооны бүх гишүүдийн хурлаар тогтооно.

ЗУРГАДУГААР БҮЛЭГ

ӨМЧЛӨГЧ, ТҮҮНИЙ ЭРХ, ҮҮРЭГ, ХҮЛЭЭХ ХАРИУЦЛАГА

31 дүгээр зүйл.Өмчлөгч

31.1.Өмчлөгч тухайн нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг хариуцсан сууц өмчлөгчдийн холбооны гишүүн байна.

31.2.Түрээслээд өмчлөх эрхтэй сууц эзэмшигч нь сууц өмчлөгчдийн холбооны гишүүн байна.

31.3.Нийтийн зориулалттай барилгад төрийн болон орон нутгийн өмчийн сууц байгаа бол өмчлөгчийн эрх бүхий байгууллагаас томилсон төлөөлөгч сууц өмчлөгчдийн холбооны гишүүн байна.

31.4.Сууц өмчлөгчдийн холбоо энэ хуулийн 31.1-31.3-т заасан этгээдтэй холбооны гишүүний эдлэх эрх, хүлээх үүрэг, хариуцлагыг тусгасан гэрээ байгуулна.

31.5.Энэ хуулийн 31.4-т заасан гэрээний загварыг хууль зүйн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага батална.

32 дугаар зүйл.Өмчлөгчийн эрх

32.1.Өмчлөгч дараах эрхтэй:

32.1.1.хууль болон бусад этгээдийн эрхийг зөрчихгүйгээр өөрийн дангаар өмчлөх өмчлөлийн зүйлээ эзэмших, ашиглах, захиран зарцуулах;

32.1.2.дундын өмчлөлийн зүйлсийг хуульд заасны дагуу болон сууц өмчлөгчдийн холбооноос тогтоосон журам, зориулалтын дагуу ашиглах;

32.1.3.дундын өмчлөлийн зүйлсийг ашиглах, захиран зарцуулахад өөрт оногдох хэсгээр саналын эрхтэй оролцох;

32.1.4.дундын өмчлөлийн зүйлд учирч болох гэм хорыг арилгах арга хэмжээг шаардлагатай тохиолдолд бусад өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр авах, гарсан зардлаа нөхөн төлүүлэхээр шаардах;

32.1.5.сууц өмчлөгчдийн холбооны бүх гишүүдийн хуралд саналын эрхтэй оролцох, сууц өмчлөгчдийн холбооны бүх гишүүдийн болон удирдах зөвлөлийн хурлын тогтоол, тэмдэглэл, энэ хуулиар нээлттэй байршуулах тайлан, мэдээ, бүртгэлтэй танилцах, үнэн, зөв эсэхийг хянах;

32.1.6.засвар, үйлчилгээний хөлс, зардал үндэслэлтэй эсэхийг холбогдох байгууллагад тавьж шийдвэрлүүлэх;

32.1.7.хуульд заасан бусад эрх.

33 дугаар зүйл.Өмчлөгчийн үүрэг

33.1.Өмчлөгч дараах үүрэгтэй:

33.1.1.хууль, сууц өмчлөгчдийн холбооны дүрмийг сахин биелүүлэх;

33.1.2.дангаар өмчлөх өмчлөлийн зүйлээ эзэмшиж, ашиглаж, хадгалж хамгаалахдаа бусад өмчлөгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчихгүй байх, дундын өмчлөлийн зүйлсийг зохистой ашиглах;

33.1.3.дангаар өмчлөлийн зүйлд засвар, өөрчлөлт, шинэчлэл хийхдээ хууль тогтоомж, норм, стандарт шаардлагыг сахин биелүүлэх, бусад өмчлөгчдийн хууль ёсны эрх, ашиг сонирхлыг зөрчихгүй байх;

33.1.4.дундын өмчлөлийн зүйлсийн ашиглалт, хамгаалалт, засвар, үйлчилгээтэй холбогдсон болон бусад нийтлэг зардлыг санхүүжүүлэхэд энэ хуульд заасны дагуу тогтоосон хэмжээгээр оролцох;

33.1.5.дангаар өмчлөх хэсэгт нь байгаа дундын өмчлөлийн зүйлсийн хэвийн байдлыг хангах, засвар үйлчилгээ хийх зорилгоор эрх бүхий хангагч болон мэргэжлийн байгууллагын ажилтан нэвтрэн орохыг зөвшөөрөх;

33.1.6.холбоо, хангамжийн шугам сүлжээг байрлуулахтай холбогдсон зайлшгүй арга хэмжээг хүлээн зөвшөөрөх;

33.1.7.дангаар өмчлөлийн зүйлийг бусад этгээдийн ашиглалтад шилжүүлсэн тохиолдолд тухайн этгээд хууль, сууц өмчлөгчдийн холбооны дүрэмд заасан үүргийг биелүүлээгүйгээс үүсэх үүргийг хамтран хариуцах;

33.1.8.энэ хуулийн 33.1.5, 33.1.6-д заасан үүргээ биелүүлээгүйгээс бусдад учруулсан гэм хорыг арилгах;

33.1.9.сууц өмчлөгчдийн холбооны шийдвэрийг биелүүлэх;

33.1.10.өөрийн өмчлөлд байгаа сууц, талбайн доторх засвар, үйлчилгээний бүх зардлыг хариуцахаас гадна хангагч болон мэргэжлийн байгууллагаас үзүүлсэн үйлчилгээний төлбөрийг төлөх;

33.1.11.гэр бүлийн гишүүд, түүнчлэн өөрийнх нь сууц, талбайг эзэмшиж байгаа этгээд бусад өмчлөгчдийн өмчлөлийн зүйл болон дундын өмчлөлийн эд хөрөнгөд учруулсан хохирлыг хариуцан арилгах;

33.1.12.сууц, талбайгаа бусдад эзэмшүүлж, ашиглуулж байгаа бол эзэмшигч, ашиглагчийн гүйцэтгээгүй үүргийг гүйцэтгэх;

33.1.13.сууц, талбайнхаа зориулалт, төлөвлөлт, үндсэн бүтээц, хийц, инженерийн шугам сүлжээг эрх бүхий байгууллагын зөвшөөрөлгүйгээр өөрчлөхгүй байх;

33.1.14.өмчлөх эрхээ бусдад шилжүүлэх бол 14-өөс доошгүй хоногийн өмнө сууц өмчлөгчдийн холбоонд мэдэгдэж, хуулиар тогтоосон бүх төлбөр, хураамжийг бүрэн төлж барагдуулсан байх;

33.1.15.шөнийн цагаар бусад оршин суугчдын амгалан тайван байдлыг алдагдуулахгүй байх;

Тайлбар: -“Шөнийн цаг” гэдэгт тухайн өдрийн 22.00 цагаас дараа өдрийн 06.00 цаг хүртэлх хугацааг ойлгоно.

33.1.16.хог хаягдлыг зориулалтын бус газарт хаяхгүй байх;

33.1.17.тагтны галын хамгаалалтын шат, нүхийг таглахгүй, байнга ашиглах боломжтой байлгах;

33.1.18.хуульд заасан бусад.

33.2.Сууц, талбайг худалдан авагч нь тухайн сууц, талбайг өөрийн өмчлөлдөө шилжүүлэхээс өмнө уг сууц, талбайтай холбоотой биелэгдээгүй үүрэг байгаа эсэхийг худалдагч болон сууц өмчлөгчдийн холбоо, хангагч байгууллагаас магадлах үүрэгтэй бөгөөд уг үүргийг биелүүлээгүйгээс үүсэх үр дагаврыг өөрөө бүрэн хариуцна.

33.3.Өмчлөгч нь энэ зүйлд заасан дангаар өмчлөлийн болон дундын өмчлөлийн зүйлсийг зохистой ашиглах үүргийг өөрийн гэр бүлийн гишүүд, хамт амьдарч байгаа бусад этгээд, хуулийн этгээд бол тухайн талбайд ажиллаж байгаа ажилтнуудад сахиулах үүрэгтэй.

34 дүгээр зүйл.Өмчлөгч сууц, талбайгаа түрээслэх, хөлслөх тохиолдолд үүсэх эрх, үүрэг

34.1.Өмчлөгч нь өөрийн өмчлөлийн сууц, талбайгаа бусдад түрээслэх, хөлслөх бол дундын өмчлөлийн зүйлсийн ашиглалт, засвар, үйлчилгээтэй холбогдсон төлбөрийг өмчлөгч, түрээслэгч, хөлслөгчийн хэн нь хариуцан төлөхийг холбогдох гэрээнд тодорхой тусгана.

34.2.Энэ хуулийн 34.1-д заасан түрээслэх, хөлслөх гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол дундын өмчлөлийн зүйлсийн ашиглалт, засвар, үйлчилгээ болон хангагч болон мэргэжлийн байгууллагаас үзүүлсэн үйлчилгээтэй холбогдсон төлбөрийг гэрээ хүчин төгөлдөр үйлчлэх хугацаанд өмчлөгч төлнө.

35 дугаар зүйл.Хариуцлага

35.1.Өмчлөгч, түрээслэгч, хөлслөгч нийтийн зориулалттай барилга, дундын өмчлөлийн эд хөрөнгөд хохирол учруулбал уг хохирлыг хариуцан арилгана.

35.2.Өмчлөгч, түрээслэгч, хөлслөгч энэ хуулийн 27.1, 27.2, 30.1, 35.1-д заасан үүргээ хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр сайн дураар биелүүлээгүй бол хугацаа хэтэрсэн хоног тутам төлөөгүй төлбөрийн 0.5 хувьтай тэнцэх алданги төлнө.

35.3.Өмчлөгч, түрээслэгч, хөлслөгч энэ хуулийн 27.1, 27.2, 30.1, 35.1-д заасан үүргээ гурван сараас дээш хугацаанд хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр биелүүлээгүй бол сууц өмчлөгчдийн холбооны хүсэлтийн дагуу Монголбанкны зээлийн мэдээллийн санд бүртгэнэ.

Тайлбар: -Энэ хэсэгт заасан гурван сарын хугацааг тоолохдоо тухайн этгээд хүндэтгэн үзэх шалтгаантай байсан хугацааг хасаж тоолно.

35.4.Өмчлөгч, түрээслэгч, хөлслөгч энэ хуулийн 27.1, 27.2, 30.1, 35.1-д заасан үүргээ хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр гурван сараас дээш хугацаанд биелүүлээгүй бөгөөд Сууц өмчлөгчдийн холбооны дүрэмд заасан бол анхдагч хэрэгцээ болох цахилгаан, дулаан, уснаас бусад дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг ашиглах эрхийг үүргээ биелүүлэх хүртэл хугацаагаар хязгаарлаж болно.

35.4.Өмчлөгч, түрээслэгч, хөлслөгч энэ хуулийн 27.1, 27.2, 30.1, 35.1-д заасан үүргээ биелүүлсэн бол тухайн сууц өмчлөгчдийн холбоо, эсхүл өмчлөгч, түрээслэгч, хөлслөгчийн хүсэлт, холбогдох нотлох баримтыг үндэслэн Монголбанкны зээлийн мэдээллийн санд бүртгэсэн мэдээллийг 14 хоногийн дотор устгана.

35.5.Энэ хуулийн 35.2, 35.3-т заасан хүндэтгэн үзэх шалтгаанд дараах тохиолдол хамаарна:

35.5.1.эмнэлгийн өвчтөний гар картад бичигдсэн бөгөөд лаборатори болон багажийн шинжилгээгээр эмчлүүлэх шаардлагатай нь нотлогдож, эмч, эмнэлгийн байгууллагын гаргасан магадалгаагаар эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлж байгаа;

35.5.2.энэ хуулийн 35.5.1-д заасан эмч, эмнэлгийн байгууллагын гаргасан магадалгаагаар эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлж байгаа өвчтөнийг асарсан;

35.5.3.хуульд заасан эрх бүхий этгээдийн зарласан нийтийг хамарсан дайчилгаанд хамрагдсан;

35.5.4.хуульд заасан эрх бүхий этгээдийн зарласан нийтийг хамарсан аюулт халдварт өвчний улмаас хорио цээр тогтоосон бүсэд хоригдсон;

35.5.5.хуульд заасан эрх бүхий этгээдээс албан ёсоор зарласныг нотолсон галын болон байгалийн гэнэтийн аюул, эсхүл давагдашгүй хүчин зүйл /усны үер, ган, зуд, аюултай цасан болон шороон шуурга, газар хөдлөлт/.

36 дугаар зүйл.Шүүхэд нэхэмжлэл гаргах

36.1.Өмчлөгч энэ хуулийн 33.1.2, 33.1.3, 33.1.7-д заасан үүргээ удаа дараа зөрчиж, бичгээр сануулсаар байтал уг зөрчлийг таслан зогсоож, арга хэмжээ аваагүй гурван сар өнгөрсөн, эсхүл энэ хуулийн 33.1.4-т заасан төлбөр төлөх үүргээ зургаан сарын турш биелүүлээгүй бол сууц өмчлөгчдийн холбоо учирсан хохирлыг арилгуулах, сууц өмчлөгчдийн холбооны гишүүнээс гаргуулах, сууц өмчлөх эрхээ бусдад шилжүүлэхийг сууц өмчлөгчдийн холбоо шаардах эрхтэй.

ДОЛДУГААР БҮЛЭГ

СУУЦ ӨМЧЛӨГЧДИЙН ХОЛБОО

37 дугаар зүйл.Сууц өмчлөгчдийн холбоо

37.1.Нийтийн зориулалттай нэг орон сууцны барилгад нэг өмчлөгчдийн холбоо байх бөгөөд зэрэгцэн орших хэд хэдэн нийтийн зориулалттай орон сууцны барилга дахь өмчлөгчид нэгдэн нэг сууц өмчлөгчдийн холбоо байгуулж болно.

37.2.Нийтийн зориулалттай холимог зориулалтын барилгын талбай өмчлөгч энэ хуулийн 37.1-д заасан сууц өмчлөгчдийн холбооны гишүүн байна.

37.3.Хуульд өөрөөр заагаагүй бол сууц өмчлөгчдийн холбоо гишүүдийн хүлээх үүргийг, гишүүд сууц өмчлөгчдийн холбооны хүлээх үүргийг хариуцахгүй.

37.4.Сууц өмчлөгчдийн холбоо нь тогтоосон журмын дагуу үйлдсэн тэмдэг, хэвлэмэл хуудас хэрэглэх бөгөөд банканд харилцах данстай байна.

37.5.Сууц өмчлөгчдийн холбоо үйл ажиллагаандаа хууль тогтоомж, стандарт шаардлагыг дагаж мөрдөнө.

37.6.Нийслэл Улаанбаатар хотод үйл ажиллагаа явуулж байгаа сууц өмчлөгчдийн холбоо иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхийг хангах зорилгоор эрх бүхий байгууллагаас баталсан хотын стандарт шаардлагыг дагаж мөрдөнө.

38 дугаар зүйл.Сууц өмчлөгчдийн холбоог үүсгэн байгуулах

38.1.Нийтийн зориулалттай орон сууцны барилга хоёр буюу түүнээс дээш өмчлөгчтэй болсон тохиолдолд сууц өмчлөгчдийн холбоог үүсгэн байгуулах эрх үүснэ.

38.2.Сууц өмчлөгчдийн холбоог үүсгэн байгуулах хурлыг тухайн нийтийн зориулалттай орон сууцны барилгыг ашиглалтад оруулснаас хойш 60 хоногийн дотор өмчлөгчдийн санаачилгаар хуралдуулна.

38.3.Сууц өмчлөгчдийн холбоог үүсгэн байгуулах хурлыг энэ хуулийн 38.2-т заасан хугацаанд багтаан хуралдуулаагүй тохиолдолд харьяалах нутаг дэвсгэрийн сум, дүүргийн Засаг дарга үүсгэн байгуулах хурлыг 30 хоногийн дотор зарлан хуралдуулна.

38.4.Нийт өмчлөгчдийн 50-иас дээш хувь нь оролцсоноор сууц өмчлөгчдийн холбоог үүсгэн байгуулах хурал хүчин төгөлдөр болно.

Тайлбар: -Энэ хэсэгт заасан “нийт өмчлөгч” гэдэгт сууц өмчлөгчдийн холбоог үүсгэн байгуулах хурал хуралдах үед тухайн нийтийн зориулалттай сууц, талбай өмчлөх эрх нь хуулийн дагуу үүссэн байсан нийт хүн, хуулийн этгээдийг ойлгоно.

38.5.Сууц өмчлөгчдийн холбоог үүсгэн байгуулах хурлын шийдвэрт хурлын тэргүүлэгчид гарын үсэг зурна.

39 дүгээр зүйл.Сууц өмчлөгчдийн холбооны дүрэм

39.1.Сууц өмчлөгчдийн холбооны дүрэмд дараах зүйлийг заавал тусгана:

39.1.1.сууц өмчлөгчдийн холбооны оноосон нэр, оршин байгаа газрын хаяг;

39.1.2.сууц өмчлөгчдийн холбооны зорилго, үйл ажиллагааны чиглэл;

39.1.З.сууц өмчлөгчдийн холбооны удирдах болон хяналтын зөвлөлийн бүтэц, бүрэлдэхүүн, тэдгээрийн бүрэн эрхийн хугацаа, эрх хэмжээ;

39.1.4.сууц өмчлөгчдийн холбоо болон өмчлөгчдийн эрх, үүрэг;

39.1.5.дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг эзэмших, ашиглах журам;

39.1.6.сууц өмчлөгч бүрээс дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн ашиглалт, хамгаалалт, засвар, үйлчилгээ, хөрөнгийн удирдлага, харуул хамгаалалттай холбогдсон зардлыг санхүүжүүлэхэд оролцох журам;

39.1.7.сууц өмчлөгчдийн холбооны үйл ажиллагаанд шаардлагатай хөрөнгө бүрдүүлэх, сан байгуулж, ажиллуулах журам;

39.1.8.сууц өмчлөгчдийн холбоог өөрчлөн байгуулах журам;

39.1.9.хөршийн эрхийг хүндэтгэх болон хамтын аж байдлын хэм хэмжээ;

39.1.10.гэрийн тэжээвэр амьтантай өмчлөгчийн эрх, үүрэг;

39.1.11.дангаар өмчлөлийн сууц, талбайг бусдад хөлслөа, түрээслүүлэх болон бусад хэлбэрээр эзэмшлээ шилжүүлэх тохиолдолд дундын өмчлөлийн эд хөрөнгөтэй холбоотойгоор сууц өмчлөгчдийн холбооны өмнө өмчлөгч, эзэмшигчийн хүлээх үүрэг, хариуцлага.

39.2.Сууц өмчлөгчдийн холбооны дүрмийг бүх гишүүдийн хурлаар хэлэлцэж батална

40 дүгээр зүйл.Сууц өмчлөгчдийн холбоог бүртгэх

40.1.Энэ хуульд заасны дагуу үүсгэн байгуулагдсан сууц өмчлөгчдийн холбоог Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн тухай хуульд заасны дагуу улсын бүртгэлд бүртгэнэ.

41 дүгээр зүйл.Сууц өмчлөгчдийн холбооны төсөв

41.1.Сууц өмчлөгчдийн холбооны гүйцэтгэх захирал холбооны орлого, зарлага, өр, төлбөр, дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн ашиглалт, хамгаалалт, засвар, үйлчилгээ, хөрөнгийн удирдлагыг хэрэгжүүлэх арга хэмжээг тусгасан дараа жилийн төсвийн төслийг жил бүрийн 11 дүгээр сарын 15-ны өдрийн дотор боловсруулж, 12 дугаар сарын 05-ны өдрийн дотор бүх гишүүдийн хурлаар батлуулна.

42 дугаар зүйл.Барилгын ажлын захиалагчаас сууц өмчлөгчдийн холбоонд хүлээлгэж өгөх баримт бичиг

42.1.Барилгын ажлын захиалагч сууц өмчлөгчдийн холбоонд үүсгэн байгуулагдсанаас нь хойш 30 хоногийн дотор дараах баримт бичгийг хүлээлгэж өгнө:

42.1.1.ус, дулаан, холбоо, цахилгааны техникийн нөхцөл;

42.1.2.ерөнхий архитекторын баталсан барилгын архитектор төлөвлөлтийн даалгавар, эх зураг;

42.1.3.барилгын ерөнхий гүйцэтгэгч байгууллагатай хийсэн гэрээ, гүйцэтгэгч байгууллагын ажил, үйлчилгээ эрхлэх тусгай зөвшөөрлийн гэрчилгээний хуулбар /тухайн ажлыг гүйцэтгэх хүрээнд тохирсон/;

42.1.4.зураг төслийн байгууллагатай хийсэн зохиогчийн хяналтын гэрээ, нэгдсэн дүгнэлт;

42.1.5.зураг төсөлд хийгдсэн магадлалын ерөнхий дүгнэлт /хавсралтын хамт/;

42.1.6.магадлал хийсэн тухайн барилга байгууламжийн иж бүрэн ажлын зураг төсөл;

42.1.7.цахилгаан шатны магадлалын дүгнэлт;

42.1.8.барилгын гүйцэтгэгч тухайн барилга байгууламжийн чанар, аюулгүй байдлыг хариуцсан талаарх баталгаа;

42.1.9.захиалагч, зохиогч, гүйцэтгэгч байгууллагууд барилга байгууламжийн угсралт, тоног төхөөрөмжийн ажлын чанарыг хамтран шалгасан гүйцэтгэлийн акт;

42.1.10.барилга угсралтын ажлын акт;

42.1.11.дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн барилга угсралтын ажлын гүйцэтгэлийн зураг, схем, шалгасан болон ил, далд ажлын акт, тухайн эд хөрөнгийг хаана үйлдвэрлэсэн, техникийн үзүүлэлт, материалын сертификат, стандартын шаардлага хангасныг нотлох баримт;

42.1.12.гадна цахилгааны түгээх шугам сүлжээ, тоног төхөөрөмжийг цахилгаан, дулаан түгээх, цахилгаан, дулаанаар зохицуулалттай хангах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчдэд хүлээлгэн өгсөн акт;

42.1.13.барилга байгууламж, тоног төхөөрөмж, энэ хуулийн 6.1.7-д заасан шугам сүлжээг үнэ төлбөргүй шилжүүлэх тухай албан бичиг;

42.1.14.барилга байгууламж, тоног төхөөрөмж, шугам сүлжээг ашиглалтад хүлээж авсан комиссын акт.

43 дугаар зүйл.Сууц өмчлөгчдийн холбооны санхүүгийн болон үйл ажиллагааны тайлан

43.1.Сууц өмчлөгчдийн холбооны гүйцэтгэх захирал улирал тутам холбооны санхүүгийн болон үйл ажиллагааны талаар удирдах зөвлөлийн хуралд тайлагнана. Удирдах зөвлөлийн гишүүд олонхын саналаар өөрөөр шийдвэрлээгүй бол цахим хуралдааны дэгээр тайлантай танилцаж болно.

43.2.Гүйцэтгэх захирал энэ хуулийн 43.1-д заасан тайланг бүх гишүүдийн хурлаар хэлэлцүүлж, тайланг батлуулна.

43.3.Сууц өмчлөгчдийн холбооны санхүүгийн тайланг Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуульд заасны дагуу гаргах бөгөөд санхүүгийн тайлан нь Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн 14.4-т заасан бүрэлдэхүүн хэсэгтэй байна.

43.4.Сууц өмчлөгчдийн холбооны санхүүгийн тайлангийн үнэн, зөвийг гүйцэтгэх захирал хариуцна. Сууц өмчлөгчдийн холбооны санхүүгийн тайланд хоёр жилд нэгээс доошгүй удаа аудитын байгууллагаар аудит хийлгэж, дүгнэлт гарснаас нь хойш 14 хоногийн дотор бүх гишүүдийн хуралд танилцуулна.

43.5.Сууц өмчлөгчдийн холбооны санхүүгийн болон үйл ажиллагааны тайлан, энэ хуулийн 43.4-т заасан аудитын дүгнэлт гарснаас нь хойш 14 хоногийн дотор гишүүдэд зориулсан цахим хуудсанд ил тод, нээлттэй байршуулна.

43.6.Энэ хуулийн 43.5-д заасан цахим хуудсанд тавигдах нийтлэг стандарт шаардлага, агуулга, ажиллуулах журмыг цахим хөгжил, харилцаа холбооны асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага батална.

43.7.Гүйцэтгэх захирал бүх гишүүдийн болон удирдах зөвлөлийн хурлаас тогтоосон эрхээ хэтрүүлэх буюу урвуулан ашиглах зэрэг үйл ажиллагаанаас холбоонд хохирол учруулсан бол уг хохирлыг өөрөө бүрэн хариуцна.

44 дүгээр зүйл.Сууц өмчлөгчдийн холбоог татан буулгах

44.1.Сууц өмчлөгчдийн холбоо дараах үндэслэлээр татан буугдана:

44.1.1.тухайн нийтийн зориулалттай барилгын бүх сууц, талбай нэг этгээдийн өмчлөлд шилжсэн;

44.1.2.нийтийн зориулалттай барилга болон бусад эд хөрөнгө бүхэлдээ, эсхүл дийлэнх хэсэг нь устаж, гэмтсэн тохиолдолд эвдрэл, хохирлыг даатгалаар буюу бусад аргаар арилгах боломжгүй болсны улмаас өмчлөгчид холбоог татан буулгах шийдвэр гаргасан.

45 дугаар зүйл.Хориглох зүйл

45.1.Нийтийн зориулалттай барилгыг барьж ашиглалтад оруулсан хүн, хуулийн этгээд, тэдгээрийн хамаарал бүхий этгээд сууц өмчлөгчдийн холбоо байгуулж ажиллуулахыг хориглоно.

45.2.Сууц өмчлөгчдийн холбооны удирдах зөвлөл, хяналтын зөвлөл, гүйцэтгэх захирал, бусад удирдах албан тушаалд дараах этгээд ажиллахыг хориглоно:

45.2.1.нийтийн зориулалттай барилгыг барьж ашиглалтад оруулсан хүн, түүний хамаарал бүхий этгээд;

45.2.2.нийтийн зориулалттай барилгыг барьж ашиглалтад оруулсан хуулийн этгээдийн удирдах, гүйцэтгэх албан тушаалтан, тэдгээрийн хамаарал бүхий этгээд.

45.3.Сууц өмчлөгчдийн холбоог энэ хуулийн 44.1-д зааснаас өөр үндэслэлээр татан буулгахыг хориглоно.

НАЙМДУГААР БҮЛЭГ

СУУЦ ӨМЧЛӨГЧДИЙН ХОЛБООНЫ ЭРХ БАРИХ ДЭЭД БАЙГУУЛЛАГА

46 дугаар зүйл.Сууц өмчлөгчдийн холбооны эрх барих дээд байгууллага

46.1.Сууц өмчлөгчдийн холбооны эрх барих дээд байгууллага нь бүх гишүүдийн хурал байна.

46.2.Дараах асуудлыг зөвхөн сууц өмчлөгчдийн холбооны бүх гишүүдийн хурлаар хэлэлцэж шийдвэрлэнэ:

46.2.1.сууц өмчлөгчдийн холбооны дүрэм батлах, түүнд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах;

46.2.2.сууц өмчлөгчдийн холбооны жилийн төсөв, тайлан, тэнцлийг хэлэлцэж батлах, нийтийн зориулалттай барилгын хэвийн ажиллагааг хангах зорилгоор сан байгуулах, зээл авах;

46.2.3.сууц өмчлөгчдийн холбооны сан болон зээлийн хөрөнгийг захиран зарцуулах, хяналт тавих;

46.2.4.удирдах болон хяналтын зөвлөлийн гишүүдийг сууц өмчлөгчдөөс сонгож, тайланг нь хэлэлцэх, тэдний үйл ажиллагаатай холбогдсон гомдлыг хянан шийдвэрлэх;

46.2.5.сууц өмчлөгчдийн холбоог өөрчлөн байгуулах, татан буулгах;

46.2.6.сууц өмчлөгчдийн холбоог төрийн бус байгууллагад элсүүлэх, гишүүнээс гаргах;

46.2.7.харуул хамгаалалтын асуудал;

46.2.8.дэвсгэр болон орчны газрын ашиглалт, арчлалт, хамгаалалтын асуудал;

46.2.9.орчны газрыг зориулалтаар нь ашиглаж байгаа байдалд хяналт тавих;

46.2.10.гамшиг, аюул, ослоос урьдчилан сэргийлэх зорилгоор нийтийн зориулалттай барилга, дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг даатгалд хамруулах;

46.2.11.мэргэжлийн байгууллагыг сонгох;

46.2.12.оршин суугчдын дүрэм батлах;

46.2.13.хууль, дүрэмд заасан бусад асуудал.

46.3.Сууц өмчлөгчдийн холбооны дүрэмд өөрөөр заагаагүй бол бүх гишүүдийн хурлыг удирдах зөвлөлийн дарга даргална.

47 дугаар зүйл.Бүх гишүүдийн хурал

47.1.Сууц өмчлөгчдийн холбооны бүх гишүүдийн хурал ээлжит болон ээлжит бус байна.

47.2.Өмчлөгч нь өмчилж буй сууц, талбай бүрийн тоогоор саналын нэг эрхтэй бүх гишүүдийн хуралд оролцоно.

47.3.Нийтийн зориулалттай орон сууцны барилгын хэд хэдэн сууцыг нэгтгэн нэг сууц болгон өөрчилсөн өмчлөгч нь нэгтгэсэн сууц бүрийн тоогоор саналын нэг эрхтэй байна.

47.4.Нэг сууцыг хэдэн хүн өмчилж байгаагаас үл хамааран саналын нэг эрхтэй байна.

47.5.Талбай өмчлөгч нь өмчилж байгаа талбайн хэмжээнээс үл хамааран саналын нэг эрхтэй байна

47.6.Сууц өмчлөгчдийн холбооны дүрэмд өөрөөр заагаагүй бол ээлжит хурлыг жилд нэгээс доошгүй удаа хуралдуулна.

47.7.Ээлжит бус хурлыг удирдах болон хяналтын зөвлөл, гүйцэтгэх захирлын шийдвэрээр буюу бүх гишүүдийн гуравны нэгээс доошгүй хувийн санаачилгаар хуралдуулна.

47.8.Хурлаас тогтоол, хурлын тэмдэглэл гаргах бөгөөд түүнд хурлын тэргүүлэгчид гарын үсэг зурж, холбооны тэмдгээр баталгаажуулна.

47.9.Бүх гишүүдийн хурлын товыг хурал хуралдуулахаас 14-өөс доошгүй хоногийн өмнө гишүүдэд зарлаж, хурлаас гарах шийдвэрийн төслийг цахим хэлбэрээр танилцуулна.

47.10.Хуралд хэлэлцэхээр товлоогүй асуудлыг зөвхөн хуралд оролцож байгаа гишүүдийн олонхын саналаар хэлэлцэнэ.

47.11.Бүх гишүүдийн хурлыг энэ хуульд өөрөөр заагаагүй бол удирдах зөвлөлийн дарга, түүний эзгүйд хуралд оролцогчдын олонхын саналаар удирдах зөвлөлийн аль нэг гишүүн даргална.

47.12.Гишүүн өөрийн төлөөлөх этгээдийг бичгээр олгосон итгэмжлэлийн үндсэн дээр гишүүдийн хуралд оролцуулах, эсхүл хэлэлцэх асуудлын талаарх саналаа санал авах хуудсаар бичгээр өгч болох бөгөөд энэ тухайгаа бүх гишүүдийн хурал эхлэхээс өмнө удирдах зөвлөлд мэдэгдсэнээр хуралд оролцсонд тооцно.

47.13.Энэ хуулийн 47.12-т заасан итгэмжлэл болон урьдчилан өгсөн санал нь гагцхүү тухайн хуралд хүчинтэй бөгөөд бүх гишүүдийн хурал хойшилсон боловч тухайн хурлаар хэлэлцэхээр товлосон асуудал өөрчлөгдөөгүй тохиолдолд итгэмжлэл, урьдчилан өгсөн санал дараагийн хуралд хүчинтэй хэвээр байна.

47.14.Сууц өмчлөгч нь хуулийн этгээд бол тухайн хуулийн этгээдийн гүйцэтгэх захирал бүх гишүүдийн хуралд оролцоно.

47.15.Хуралд хэлэлцэх асуудалтай холбоотой тохиолдолд төрийн болон нутгийн захиргааны байгууллагаас гадна төрийн бус байгууллага, мэргэжлийн байгууллагын төлөөлөгчийг оролцуулж болно.

48 дугаар зүйл.Бүх гишүүдийн хурлыг цахим хэлбэрээр явуулах

48.1.Сууц өмчлөгчдийн холбооны бүх гишүүдийн хурлыг гишүүд олонхын саналаар өөрөөр шийдвэрлээгүй бол цахим хуралдааны дэгээр явуулна.

48.2.Хурлыг цахим хуралдааны программ ашиглан зохион байгуулах бөгөөд цахим хуралдааны программ нь гишүүд байршлаасаа үл хамааран дүрсээ харан нэгэн зэрэг сонсох болон ярих, санал өгөх боломжтой байна.;

48.3.Хуралдааны зарыг албан ёсны цахим шуудан болон холбооны хэрэгсэл ашиглан гишүүдэд мэдэгдэнэ.

48.4.Гишүүн товлосон цагт цахим хуралдааны программын ирцэд бүртгүүлэн хуралдаанд оролцох үүрэгтэй.

49 дүгээр зүйл.Бүх гишүүдийн хурлын шийдвэр хүчин төгөлдөр болох

49.1.Гишүүдийн 50-иас дээш хувь оролцсоноор хурал хүчин төгөлдөр болно.

49.2.Хуралд оролцсон гишүүдийн олонхын саналаар шийдвэр хүчин төгөлдөр болох бөгөөд хурлаас гарсан шийдвэрийг хуралд оролцоогүй буюу эсрэг санал өгсөн гишүүд биелүүлэх үүрэгтэй.

49.3.Нийтийн зориулалттай барилгын өмчлөгчид ногдох хэсгийн хориос дээш хувь нь нэг өмчлөгчтэй бол бүх гишүүдийн 75-аас дээш хувь оролцсоноор хурал хүчин төгөлдөр болно.

49.4.Энэ хуулийн 49.1, 49.3-т заасан хувьд хүрээгүй бол бүх гишүүдийн хурлыг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж, дахин хуралдуулна.

49.5.Дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн арчлалт, хамгаалалт, засвар, үйлчилгээтэй холбогдсон зардлыг хуваарилах асуудлыг хуралд оролцож буй гишүүдийн гуравны хоёроос доошгүй хувийн саналаар шийдвэрлэнэ.

ЕСДҮГЭЭР БҮЛЭГ

УДИРДАХ ЗӨВЛӨЛ

50 дугаар зүйл.Удирдах зөвлөл

50.1.Бүх гишүүдийн хурлын чөлөөт цагт сууц өмчлөгчдийн холбооны эрх барих байгууллага удирдах зөвлөл байх бөгөөд удирдах зөвлөл нь орон тооны бус байна.

50.2.Сууц өмчлөгчдийн холбооны удирдах зөвлөлийн бүрэлдэхүүнд тухайн нийтийн зориулалттай барилгад байнга оршин суудаг, насанд хүрсэн өмчлөгч, эзэмшигчийг сонгоно.

50.3.Талбайн өмчлөгч нь хуулийн этгээд бол тухайн хуулийн этгээдийн гүйцэтгэх захирлыг сууц өмчлөгчдийн холбооны удирдах зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшүүлж, хуралд оролцож буй гишүүдийн гуравны хоёроос доошгүй хувийн саналаар сонгоно.

50.4.Сууц өмчлөгчдийн холбооны гишүүдийн тоо, нийтийн зориулалттай барилгын онцлогийг харгалзан давхар, орц, барилга, сууц, талбай өмчлөгчдийн төлөөлөх удирдах зөвлөлийн гишүүдийн тоог бүх гишүүдийн хурлаас тогтооно.

50.5.Удирдах зөвлөлийн гишүүнийг сууц өмчлөгчдийн олонхын саналаар сонгоно.

50.6.Удирдах зөвлөлийн даргыг зөвлөлийн гишүүдийн дотроос олонхын саналаар сонгоно.

50.7.Удирдах зөвлөлийн дарга болон гүйцэтгэх захирлын түр эзгүйд тэдгээрийн үүрэг гүйцэтгэгчийг удирдах зөвлөлийн хурлын шийдвэрээр томилно.

51 дүгээр зүйл.Удирдах зөвлөлийн хурал

51.1.Удирдах зөвлөлийн хурал нь ээлжит, ээлжит бус байна.

51.2.Удирдах зөвлөлийн ээлжит хурлыг улиралд нэгээс доошгүй удаа хийх бөгөөд сууц өмчлөгчдийн холбооны дүрэмд удирдах зөвлөлийн хуралдах тоог нэмэгдүүлэн зааж болно.

51.3.Удирдах зөвлөлийн ээлжит бус хурлыг удирдах зөвлөлийн гишүүн, хяналтын зөвлөл, гүйцэтгэх захирлын санаачилгаар хуралдуулж болно.

52 дугаар зүйл.Удирдах зөвлөлийн чиг үүрэг

52.1.Сууц өмчлөгчдийн холбооны удирдах зөвлөл дараах чиг үүргийг хэрэгжүүлнэ:

52.1.1.гүйцэтгэх захиралд нэр дэвших болзол, шалгуурыг тогтоох;

52.1.2.гүйцэтгэх захирлыг сонгох, чөлөөлөх;

52.1.3.сууц өмчлөгчдийн холбооны сангийн болон бусад мөнгөн хөрөнгийг захиран зарцуулах талаарх захирлын эрх хэмжээг тогтоох;

52.1.4.гүйцэтгэх захирал, нягтлан бодогч, бусад ажилчдын цалин, урамшууллын хэмжээг тогтоох;

52.1.5.гүйцэтгэх захирлын тайлан, төлөвлөгөөг хэлэлцэн батлах;

52.1.6.бүх гишүүдийн хурлын бэлтгэлийг хангаж, гаргасан шийдвэрийг хэрэгжүүлэх ажлыг зохион байгуулах;

52.1.7.гүйцэтгэх захиралтай хөдөлмөрийн гэрээ байгуулах, гэрээний биелэлтийг дүгнэх;

52.1.8.бүх гишүүдийн ээлжит хурлын бэлтгэлийг хангаж, хууль, журмын дагуу зохион байгуулах, хурлаар шийдвэрлэх асуудлыг хэлэлцэж, хуралд оруулах;

52.1.9.хариуцсан нийтийн зориулалттай барилгын хэмжээнд баримтлах галын аюулгүй байдлын дүрэм, гал түймэр унтраах шуурхай төлөвлөгөөг батлах;

52.1.10.нийтийн зориулалттай барилгын гадна тал /фасад/-ын үндсэн хийц, бүтээц, өнгийг өөрчлөх саналыг аймаг, нийслэлийн ерөнхий архитекторт хүргүүлэх асуудлыг хэлэлцэх;

52.1.11.дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн ашиглалтыг сайжруулах, үр ашгийг дээшлүүлэх, ашиг олох зорилгоор хүн, хуулийн этгээдэд гэрээгээр эзэмшүүлж, ашиглуулах асуудал;

52.1.12.хууль, дүрэмд заасан бусад чиг үүрэг.

53 дугаар зүйл.Удирдах зөвлөлийн даргын чиг үүрэг

53.1.Удирдах зөвлөлийн дарга дараах чиг үүргийг хэрэгжүүлнэ:

53.1.1.удирдах зөвлөлийн болон бүх гишүүдийн хурлыг зарлах, зохион байгуулах, даргалах;

53.1.2.удирдах зөвлөлийн үйл ажиллагааг зохион байгуулах;

53.1.3.гүйцэтгэх захирал сууц өмчлөгчдийн холбооны нэрийн өмнөөс бусадтай байгуулж байгаа гэрээнд хяналт тавих;

53.1.4.бүх гишүүдийн болон удирдах зөвлөлийн хурлын тэмдэглэлийг хөтлүүлэх, шийдвэрийн биелэлтэд хяналт тавих;

53.1.5.бүх гишүүдийн хуралд удирдах зөвлөлийн тайланг танилцуулах;

53.1.6.бүх гишүүдийн хурлын болон хяналтын зөвлөлийн шийдвэрийн бүртгэл хөтлөх;

53.1.7.хууль, дүрэмд заасан бусад чиг үүрэг.

АРАВДУГААР БҮЛЭГ

ГҮЙЦЭТГЭХ ЗАХИРАЛ

54 дүгээр зүйл.Гүйцэтгэх захирал.

54.1.Сууц өмчлөгчдийн холбооны бүх гишүүдийн хурлын чөлөөт цагт сууц өмчлөгчдийн холбооны өдөр тутмын үйл ажиллагааг түүний дүрэмд заасан эрх хэмжээ, удирдах зөвлөлтэй байгуулсан гэрээний хүрээнд гүйцэтгэх захирал эрхэлнэ.

54.2.Гүйцэтгэх захирлаар удирдах болон хяналтын зөвлөлийн гишүүний төрөл, садангийн бус хүнийг сонгоно.

54.3.Гүйцэтгэх захирлаар тухайн сууц өмчлөгчдийн холбооны гишүүн бус хүнийг сонгож болно.

55 дугаар зүйл.Гүйцэтгэх захирлын чиг үүрэг

55.1.Сууц өмчлөгчдийн холбооны гүйцэтгэх захирал дараах чиг үүргийг хэрэгжүүлнэ:

55.1.1.дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн ашиглалт, хамгаалалт, засвар, үйлчилгээнд шаардагдах хөрөнгийг сууц өмчлөгчдийн холбооны дансанд төвлөрүүлэх;

55.1.2.сууц өмчлөгчдийн холбооны дүрэмд өөрөөр заагаагүй бол дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн арчлалт, хамгаалалт, засвар, үйлчилгээ, хөрөнгийн удирдлага хийлгэхээр мэргэжлийн байгууллагатай гэрээ байгуулах, биелэлтийг хангуулах, мэргэжлийн байгууллага гэрээг зөрчсөн, эсхүл зөрчсөний улмаас бусдад учруулсан хохирлыг барагдуулахыг өмчлөгчдөөс шаардах, уг шаардлагыг сайн дураар биелүүлээгүй бол сууц өмчлөгчдийн холбооны нэрийн өмнөөс шүүхэд нэхэмжлэл гаргах;

55.1.3.сууц өмчлөгчдийн холбооны мөнгөн хөрөнгийг түүний зорилго, үйл ажиллагааны чиглэл, бүх гишүүдийн хурлын шийдвэрт нийцүүлэн энэ хууль, хууль тогтоомжийн бусад акт болон сууц өмчлөгчдийн холбооны дүрмээр олгосон эрх хэмжээний дотор зөвхөн дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн ашиглалт, хамгаалалт, засвар үйлчилгээ, бусад нийтлэг зардалд зориулан захиран зарцуулах;

55.1.4.энэ хуульд заасан үүргээ биелүүлээгүйгээс бусдад учруулсан хохирлыг барагдуулахыг өмчлөгчдөөс шаардах, уг шаардлагыг сайн дураар биелүүлээгүй бол сууц өмчлөгчдийн холбооны нэрийн өмнөөс шүүхэд нэхэмжлэл гаргах;

55.1.5.дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг түрээслүүлэх, эзэмшүүлэх, ашиглуулах талаарх гэрээг сууц өмчлөгчдийн холбооны нэрийн өмнөөс байгуулах;

55.1.6.сууц өмчлөгчдийн холбооны нэрийн өмнөөс буюу 2-оос доошгүй сууц өмчлөгчийн хүсэлтээр эрх бүхий байгууллагад асуудал тавьж шийдвэрлүүлэх;

55.1.7.сууц өмчлөгчдийн болон нийтийн зориулалттай барилгын бүртгэлийн хувийн хэргийг шаардлагын хэмжээнд байнга хөтөлж, баяжилт хийх, энэ хуулийн д заасан бүртгэлийг хөтөлж, ил тод байршуулах;

55.1.8.Гамшгаас хамгаалах тухай хуулийн 8.1-д заасан төлөвлөгөө боловсруулах, батлах, гамшгийн үед түргэн цуглах цэгийн тэмдэглэгээг аюулгүй байдлын шаардлагад нийцүүлэн байршуулах, засвар, арчилгааг хариуцах;

55.1.9.гүйцэтгэх захирлыг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлсөн тухай удирдах зөвлөлийн шийдвэр гарвал уг шийдвэр гарсан өдрөөс хойш ажлын 3 хоногт багтаан сууц өмчлөгчдийн холбооны тэмдэг болон бусад зүйлсийг удирдах зөвлөлд хүлээлгэн өгөх, ажлын 7 хоногт ажил хүлээлцэх;

55.1.10.сууц өмчлөгчдийн холбооны гишүүдийн бүртгэлийг хөтөлж, сууц өмчлөгчдийн холбоо болон сууц өмчлөгчдийн эрх, үүрэг, хүлээх хариуцлагыг тодорхойлсон гэрээ байгуулах;

55.1.11.хууль, дүрэмд заасан бусад чиг үүрэг.

55.2.Энэ хуулийн 55.1.10-д заасан гэрээний загварыг хууль зүйн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага батална.

АРВАН НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ

АНГАГЧ БОЛОН МЭРГЭЖЛИЙН БАЙГУУЛЛАГА

56 дугаар зүйл.Дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн засвар, арчлалт, үйлчилгээг мэргэжлийн байгууллагаар гүйцэтгүүлэх

56.1.Сууц өмчлөгчдийн холбоо нийтийн зориулалттай барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн арчлалт, хамгаалалт, засвар, үйлчилгээ, хөрөнгийн удирдлагыг гэрээний үндсэн дээр мэргэжлийн байгууллагаар гүйцэтгүүлж болно.

56.2.Мэргэжлийн байгууллага нь дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн арчлалт, хамгаалалт, засвар, үйлчилгээ, хөрөнгийн удирдлагыг хариуцан гүйцэтгэх чадавхтай хүний нөөц, техник, тоног төхөөрөмжтэй байна.

56.3.Хуульд заасан тохиолдолд мэргэжлийн байгууллага нь эрх бүхий байгууллагаас олгосон тусгай зөвшөөрөлтэй байна.

57 дугаар зүйл.Мэргэжлийн байгууллагыг сонгон шалгаруулах, гэрээ байгуулах

57.1.Сууц өмчлөгчдийн холбоо мэргэжлийн байгууллагыг нээлттэй сонгон шалгаруулалтын үндсэн дээр сонгоно.

57.2.Энэ зүйлийн 57.1-т заасны дагуу сонгон шалгаруулсан мэргэжлийн байгууллагатай сууц өмчлөгчдийн холбооны гүйцэтгэх захирал гэрээ байгуулна.

57.3.Инженерийн шугам сүлжээний засвар, арчлалттай холбоотой үйлчилгээг хангагч байгууллага үзүүлнэ. Хангагч байгууллагаас үзүүлэх үйлчилгээний талаар сууц өмчлөгчдийн холбоо хангагч байгууллагатай гэрээ байгуулна.

57.4.Энэ хуулийн 57.2-т заасан гэрээний хугацаа гурван жилээс илүүгүй байх бөгөөд харилцан тохиролцсоны үндсэн дээр гэрээг тухай бүр гурав хүртэл жилийн хугацаагаар сунгаж болно.

57.5.Сууц өмчлөгчдийн холбооны бүх гишүүдийн хурлын шийдвэрээр энэ хуулийн 57.1-д заасан гэрээг цуцалж болно. Энэ тохиолдолд гэрээг цуцлах мэдэгдэл нөгөө талд хүргүүлснээс хойш гурван сарын дараа гэрээг цуцална.

58 дугаар зүйл.Хангагч болон мэргэжлийн байгууллагын чиг үүрэг

58.1.Хангагч болон мэргэжлийн байгууллага дараах чиг үүргийг хэрэгжүүлнэ:

58.1.1.үзүүлсэн үйлчилгээний төлбөрийг тухай бүр сууц өмчлөгчдийн холбооноос гэрээнд заасны дагуу гаргуулах;

58.1.2.цэвэр, бохир ус, дулаан, цахилгаан, харилцаа холбооны зэрэг үйлчилгээг хэрэглэгч хүртэл хариуцах;

54.1.9.сууц өмчлөгчдийн холбооны бүх гишүүдийн болон удирдах зөвлөлийн хурлын шийдвэрийг биелүүлэх;

58.1.3.дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн хэвийн ажиллагаанд байнгын хяналт тавьж, хэвийн ажиллагааг хангах үүднээс сууц өмчлөгчдийн холбоотой хамтран жилд хоёроос доошгүй удаа урьдчилан сэргийлэх үзлэг явуулж, дүгнэлт гарган шаардлагатай арга хэмжээ авах ажлыг зохион байгуулах;

58.1.4.инженерийн гадна шугам сүлжээ, тоног төхөөрөмжийн засвар, үйлчилгээг тогтоосон хугацаанд хийж, ашиглалтын хэвийн үйл ажиллагааг хангах;

58.1.5.цэвэр, бохир ус, дулаан, цахилгаан, харилцаа холбоо зэрэг үйлчилгээтэй холбоотой мэдээллийн үнэн, зөвийг хариуцах;

58.1.6.үзүүлсэн үйлчилгээний баталгаа, аюулгүй байдлыг хангах;

58.1.7.хууль тогтоомж, дүрэм, гэрээнд заасан бусад чиг үүрэг.

59 дүгээр зүйл.Гэм хорыг арилгах

59.1.Энэ хуулийн 57.2, 57.3-т заасан гэрээний үүрэгтэй холбоотой бусдад учруулсан гэм хорыг хангагч болон мэргэжлийн байгууллага хариуцан арилгана

АРВАН ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ

СУУЦ ӨМЧЛӨГЧДИЙН ХОЛБООНЫ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД

ТАВИХ ХЯНАЛТ

60 дугаар зүйл.Хяналтын зөвлөл

60.1.Хяналтын зөвлөл сууц өмчлөгчдийг төлөөлж сууц өмчлөгчдийн холбооны үйл ажиллагаанд хяналт тавьж ажиллана.

60.2.Сууц өмчлөгчдийн холбоонд хамрагдсан барилгын тооноос хамаарч гурваас доошгүй хүний бүрэлдэхүүнтэй, орон тооны бус хяналтын зөвлөлийг байгуулна.

60.3.Хяналтын зөвлөлийн гишүүдийн олонх оролцсоноор хяналтын зөвлөлийн хурлын ирц бүрдэнэ.

60.4.Энэ хуулийн 60.3-т заасан хуралд оролцсон гишүүдийн олонхын саналаар хяналтын зөвлөлийн хурлын шийдвэр хүчин төгөлдөр болно.

60.5.Дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийг ашиглан шамшигдуулсан, үрэгдүүлсэн, бусад хэлбэрээр хохирол учруулсан гэж хяналтын зөвлөл үзвэл хохирлыг арилгуулахаар шүүх, цагдаагийн байгууллагад хандаж шийдвэрлүүлнэ.

61 дүгээр зүйл.Хяналтын зөвлөлийн чиг үүрэг

61.1.Хяналтын зөвлөл дараах чиг үүргийг хэрэгжүүлнэ:

61.1.1.гүйцэтгэх захирлын үйл ажиллагаанд хяналт тавих;

61.1.2.сууц өмчлөгчдийн холбооны үйл ажиллагаа хууль тогтоомж болон холбооны дүрэмд нийцэж байгаа эсэхийг хянах;

61.1.З.нягтлан бодох бүртгэл хөтлөлт, тайлан, тэнцэл хууль тогтоомжийн дагуу үнэн зөв хийгдсэн эсэхийг хянах;

61.1.4.эд хөрөнгийн үнэлгээ зөв эсэхийг шалгах;

61.1.5.сууц өмчлөгчдийн холбооны санхүүгийн болон бусад үйл ажиллагаатай холбогдсон зөрчлийг арилгуулах арга хэмжээ авах, шаардлагатай бол сууц өмчлөгчдийн холбооны банкан дахь харилцах дансыг түр хугацаагаар хааж, гүйлгээг зогсоох арга хэмжээ авах;

61.1.6.сууц өмчлөгчдийн холбооны санхүүгийн болон бусад үйл ажиллагаатай холбогдсон зөрчлийг арилгуулах талаар шүүх болон холбогдох бусад байгууллагад хандах;

61.1.7.бүх гишүүдийн хуралд үйл ажиллагааныхаа талаар тайлагнах;

61.1.8.дүрэмд заасан бусад чиг үүрэг.

61.2.Хяналтын зөвлөлийн гишүүн шалгасан баримт бичиг, тайлан, тэнцлийн нууцыг хадгалах үүрэгтэй бөгөөд энэ нь шалгалтын баримт бичиг, тайлан, тэнцлийг сууц өмчлөгчид танилцуулахад хамаарахгүй.

62 дугаар зүйл.Сум, дүүргийн Засаг даргаас тавих хяналт

62.1.Сум, дүүргийн Засаг дарга сууц өмчлөгчдийн холбооны гишүүний хүсэлтээр сууц өмчлөгчдийн холбооны үйл ажиллагаанд эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтнаар хяналт, шалгалт хийлгэж, дүгнэлт гаргуулна.

62.2.Энэ хуулийн 62.1-д заасан хяналт, шалгалтын тайлан, дүгнэлтийг гарснаас нь хойш 30 хоногийн дотор сууц өмчлөгчдийн холбооны гишүүдэд зориулсан цахим хуудсанд ил тод, нээлттэй байршуулна.

62.3.Хяналт, шалгалтаар гэмт хэргийн шинжтэй үйлдэл илэрсэн бол сум, дүүргийн Засаг дарга уг асуудлыг шалгуулахаар цагдаагийн байгууллагад шилжүүлнэ.

62.4.Сум, дүүргийн Засаг дарга энэ хуулийн 62.1-д зааснаас гадна нийтийн зориулалттай барилгад холбогдох бодлого, хууль эрх зүйн өөрчлөлтүүдийн талаарх мэдээллийг өмчлөгчдөд хүргэх, хэрэгжүүлэхэд зөвлөмж, туслалцаа үзүүлэх, тэдгээрт холбогдох судалгаа, шинжилгээ хийх, шийдвэр гаргахад хэрэглэх зорилгоор сууц өмчлөгчдийн холбооноос мэдээлэл солилцох, судалгаанд татан оролцуулах зэргээр хяналтыг хэрэгжүүлнэ.

АРВАН ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ

НИЙТИЙН ЗОРИУЛАЛТТАЙ НИЙТИЙН ОРОН СУУЦНЫ БАРИЛГЫН

ДУНДЫН ӨМЧЛӨЛИЙН ЭД ХӨРӨНГИЙН ЗАСВАР, АРЧЛАЛТЫН САН

63 дугаар зүйл.Дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн засвар, арчлалтын сан

63.1.Нийтийн зориулалттай нийтийн орон сууцны барилгын ашиглалтын хугацаанд дундын өмчлөлийн эд хөрөнгөд их засвар хийх, ашиглалт, үйлчилгээг үр ашигтай зохион байгуулах хөрөнгийн эх үүсвэрийг бүрдүүлэх зорилготой засвар, арчлалтын сан (цаашид “Сан” гэх) аймаг, нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын дэргэд байна.

63.2.Сан нь орлого, эх үүсвэр, хуримтлалын хувьд аймаг, нийслэлийн төсвийн бүрэлдэхүүн хэсэг байна.

63.3.Сангийн хөрөнгийн удирдлагыг нээлттэй сонгон шалгаруулалтын үндсэн дээр хөрөнгийн удирдлагын компаниар гүйцэтгүүлнэ.

63.4.Энэ хуулийн 63.3-т заасан хөрөнгийн удирдлагын компанийг сонгон шалгаруулах журмыг аймаг, нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал батална.

63.5.Сангийн хөрөнгийн удирдлагыг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой зардлыг Сангийн хөрөнгөөс санхүүжүүлнэ.

63.6.Энэ хуулийн 63.5-д заасан зардлын тухайн жилд зарцуулах дээд хэмжээг Сангийн хөрөнгийн хэмжээ, олон улсын жишигт нийцүүлэн өмнөх жилүүдийн дундажийг харгалзан санхүүгийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага батална.

63.7.Сангийн хөрөнгийн удирдлагын хэрэгжилтэд хяналт тавих үүргийг аймаг, нийслэлийн Засаг дарга хэрэгжүүлнэ.

63.8.Сан, төсөв хоорондын харилцаанд аймаг, нийслэлийн ерөнхий аудитор хяналт тавина.

63.9.Энэ бүлэг нийтийн зориулалттай холимог зориулалтын барилгад адил үйлчилнэ.

64 дүгээр зүйл.Сангийн хөрөнгийн эх үүсвэр

64.1.Сангийн хөрөнгө дараах эх үүсвэрээс бүрдэнэ:

64.1.1.аймаг, нийслэлийн төсвөөс оруулсан хөрөнгө;

64.1.2.сангийн хөрөнгө оруулалтаас олсон орлого;

64.1.3.санд өгсөн хандив, тусламж;

64.1.4.сангийн хөрөнгийн чөлөөт үлдэгдлийг банканд хадгалуулсны хүү;

64.1.5.бусад эх үүсвэр.

65 дугаар зүйл.Сангийн хөрөнгө оруулалт

65.1.Сангийн хөрөнгийн 50 хүртэл хувийг аюулгүй, хөрвөх чадвартай, ашигтай байх зарчмыг баримтлан дараах санхүүгийн хэрэгсэлд байршуулж болно:

65.1.1.Засгийн газраас гаргасан болон батлан даасан үнэт цаас;

65.1.2.Монголбанкны үнэт цаас;

65.1.3.нийслэлийн үнэт цаас;

65.1.4.зээлжих зэрэглэл тогтоодог нэр хүнд бүхий олон улсын байгууллагаас тогтоосон зээлжих зэрэглэлийн үнэлгээгээр “A”-гаас доошгүй үнэлгээ авсан гадаад улсын Засгийн газрын болон олон улсын санхүүгийн байгууллагын үнэт цаас;

65.1.5.зээлжих зэрэглэл тогтоодог олон улсын нэр хүндтэй байгууллагаас тогтоосон зээлжих зэрэглэлийн үнэлгээгээр “B” болон түүнээс дээш үнэлгээ авсан арилжааны банканд нээсэн мөнгөн хадгаламж.

66 дугаар зүйл.Сангийн хөрөнгийг удирдахад баримтлах зарчим

66.1.Сангийн хөрөнгийг удирдахад дараах зарчмыг баримтална:

66.1.1.хараат бус байх;

66.1.2.ил тод байх;

66.1.3.сангийн хөрөнгийг зохистой удирдах;

66.1.4.сангийн хөрөнгийг үр ашигтай удирдах;

66.1.5.хариуцлагатай байх.

67 дугаар зүйл.Сангийн хөрөнгийн удирдлагын зарчмыг хэрэгжүүлэх

67.1.Энэ хуулийн 66.1.1-д заасан хараат бус байх зарчмыг дараах байдлаар хэрэгжүүлнэ:

67.1.1.Сангийн хөрөнгийн удирдлагыг хэрэгжүүлэхэд төрийн байгууллага, албан тушаалтнаас нөлөөлөхгүй, зааварчилгаа өгөхгүй байх;

67.1.2.Сангийн хөрөнгийн удирдлагыг хэрэгжүүлэх, энэ хуульд зааснаар шалгаруулах, томилох, гэрээ байгуулахад бусдын нөлөөнд автахгүй, хараат бус, бие даасан байх;хцөл;

67.1.3.Сангийн үйл ажиллагаанд оролцогч эрх бүхий албан тушаалтан, гүйцэтгэх удирдлага, ажилтан ашиг сонирхлын зөрчилтэй, эсхүл ашиг сонирхлын зөрчилтэй гэж ойлгогдохуйц нөхцөл байдал үүсэж болох шийдвэр гаргахгүй, үйл ажиллагаа явуулахгүй байх.

67.2.Энэ хуулийн 66.1.2-т заасан ил тод байх зарчмыг дараах байдлаар хэрэгжүүлнэ:

67.2.1.Сангийн хөрөнгийн удирдлагын талаар үнэн зөв мэдээллийг сууц өмчлөгчдийн холбоо, сууц өмчлөгчид болон олон нийтэд энэ хуульд заасан журмын дагуу ойлгомжтой, хүртээмжтэй мэдээлж байх;

67.2.2.хууль тогтоомжид олон нийтэд мэдээлэхээр заасан мэдээллийг тогтоосон хугацаанд мэдээлэх.

67.3.Энэ хуулийн 66.1.3-т заасан Сангийн хөрөнгийг зохистой удирдах зарчмыг дараах байдлаар хэрэгжүүлнэ:

67.3.1.Сангийн хөрөнгийн бодит үнэ цэнийг хадгалах, түүнийг арвижуулах;

67.3.2.болзошгүй алдагдлыг хамгийн бага байлгах, илүүдэл эрсдэл хүлээхгүй байхаар өгөөжийн зорилтот түвшинг зохистой тодорхойлох;

67.3.3.хөрөнгө оруулалтын багцыг оновчтой тодорхойлох;

67.3.4.хөрөнгө оруулалтын багцыг төрөлжүүлэхдээ эрсдэл-өгөөжийн нөхцөлийг сайжруулах чиглэл баримтлах;

67.3.5.хөрөнгө оруулах стратеги, эрсдэлийн түвшин болон хөрөнгө оруулалтын багцыг зах зээлийн хувьсал, эрсдэл-өгөөжийн зорилтын өөрчлөлтөд нийцүүлэн байнга хянан тохируулах;

67.3.6.хөрөнгө оруулах шийдвэр нь тооцоо, судалгаанд суурилсан үндэслэлтэй байх;

67.3.7.эдийн засаг, улс төр, нийгмийн тогтвортой орчин бүхий зах зээл, улсад хөрөнгө оруулах;

67.3.8.эрсдэлийг хэт төвлөрүүлэхгүй байх, хөрвөх чадварын зохистой удирдлагыг хэрэгжүүлэх;

67.3.9.эрсдэлийг зохистой удирдах бүтэц, арга, хэрэгсэлтэй байх.

67.4.Энэ хуулийн 67.1.4-т заасан Сангийн хөрөнгийг үр ашигтай удирдах зарчмыг дараах байдлаар хэрэгжүүлнэ:

67.4.1.Сангийн хөрөнгийн удирдлагыг хэрэгжүүлэхдээ өгөөжийн зорилтот түвшинг хангаж ажиллах;

67.4.2.Сангийн хөрөнгийг урт хугацаанд өгөөжтэй байхаар байршуулах.

67.5.Энэ хуулийн 67.1.5-д заасан хариуцлагатай байх зарчмыг дараах байдлаар хэрэгжүүлнэ:

67.5.1.хөрөнгө оруулалтын стратегийг чанд мөрдөж ажиллах;

67.5.2.Сангийн хөрөнгийн удирдлагын үйл ажиллагаа нь хууль тогтоомжид нийцсэн байх;

67.5.3.хөрөнгө оруулалт хийж болохгүй хуулийн этгээдэд хөрөнгө оруулахгүй байх;

67.5.4.Сангийн нэр хүндэд харш аливаа үйлдэл, эс үйлдэхүй гаргахгүй байх;

67.5.5.Сангийн хөрөнгийг улс төрийн үйл ажиллагаа явуулах болон санхүүжүүлэхэд ашиглахгүй байх.

68 дугаар зүйл.Сангийн хөрөнгийн удирдлагын үйл ажиллагаанд тавих шаардлага

68.1.Сангийн хөрөнгийн удирдлагын үйл ажиллагаанд дараах шаардлага тавигдана:

68.1.1.Сангийн хөрөнгийг барьцаалах, зээл олгох, зээлийн баталгаа, батлан даалт гаргах болон бусад аливаа хэлбэрээр бусдын үүргийн гүйцэтгэлийг хангах гэрээ, хэлцэл байгуулахгүй байх;

68.1.2.санхүүгийн хөшүүрэг оролцсон аливаа төрлийн гэрээ, хэлцэл хийхгүй байх;

68.1.3.санхүүгийн үүсмэл хэрэгслийг зөвхөн хөрөнгө оруулалтын эрсдэлийг хаах, бууруулах зорилгоор ашиглах;

68.1.4.нэгж санхүүгийн хэрэгсэлд байршуулсан хөрөнгийн хувь, хэмжээг хөрөнгө оруулж байгаа этгээдийн хяналтын багцын хувь, хэмжээнд хүргэхгүй байх.

68.2.Сангийн хөрөнгөөс дараах хэлбэрээр хөрөнгө оруулахыг хориглоно:

68.2.1.цэрэг, зэвсэг, хар тамхи, мансууруулах бодис, тамхи, согтууруулах ундааны үйлдвэрлэл, тэдгээрийн худалдаа, хуулиар хориглосон бусад үйл ажиллагаанд;

68.2.2.эрх бүхий этгээдэд бүртгүүлээгүй үнэт цаасанд.

69 дүгээр зүйл.Сангийн хөрөнгийн зарцуулалт

69.1.Энэ хуулийн 65.1-д зааснаас бусад тохиолдолд сангийн хөрөнгийг зөвхөн ашиглалтад хүлээж авснаас хойш 10-аас доошгүй жилийн хугацаа өнгөрсөн нийтийн зориулалттай нийтийн орон сууцны барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгөд хийх их засвар хийхэд зориулан зарцуулна.

69.2.Их засвар хийх нийтийн зориулалттай нийтийн орон сууцны барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн хуваарийг жил бүрийн 02 дугаар сарын 01-ний өдрийн дотор аймаг, нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын санал, сууц өмчлөгчдийн холбооны хүсэлтийг үндэслэн сангийн хөрөнгийн удирдлагыг хэрэгжүүлж байгаа хөрөнгийн удирдлагын компани батална.

69.3.Сангийн хөрөнгийг зарцуулах, түүнд хяналт тавих журмыг санхүү, төсвийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага батална.

70 дугаар зүйл.Сангийн үйл ажиллагаанд хяналт тавих Хяналтын зөвлөл

70.1.Сангийн үйл ажиллагаанд хяналт тавих эрх бүхий Хяналтын зөвлөл ажиллана.

70.2.Хяналтын зөвлөл нь хуулийн дагуу улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн сууц өмчлөгчдийн холбооны төлөөллөөс бүрдэнэ.

70.3.Сууц өмчлөгчдийн холбоо тус бүр Хяналтын зөвлөлд түүнийг төлөөлж ажиллах нэг гишүүнийг нэр дэвшүүлж болно.

70.4.Хяналтын зөвлөлийн гишүүн дараах шаардлагыг хангасан байна:

70.4.1.дээд боловсрол эзэмшсэн, мэргэжлээрээ 3-аас доошгүй жил ажилласан байх;

70.4.2.хувь хүний ёс зүй болон нэр хүнд нь Хяналтын зөвлөлийн үйл ажиллагаанд сөргөөр нөлөөлөхгүй байх;;

70.4.3.ял шийтгэлгүй байх.

70.5.Хяналтын зөвлөлийн гишүүнд дараах этгээдийг нэр дэвшүүлэхгүй:

70.5.1.улс төрийн албан тушаалтан;

70.5.2.улс төрийн намын удирдах болон гүйцэтгэх албан тушаалтан;

70.5.3.Сангийн хөрөнгийн удирдлагыг хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаанд оролцогч хуулийн этгээдэд сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд ажиллаж байсан, эсхүл ажиллаж байгаа этгээд;

70.5.4.Сангийн хөрөнгийн удирдлагыг хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаанд оролцогч хуулийн этгээдийн хувьцааны хяналтын багц эзэмшигч.

70.6.Энэ хуулийн 70.4, 70.5-д заасан журмаар нэр дэвшүүлсэн этгээдээс аймаг, нийслэлийн Засаг дарга Хяналтын зөвлөлийн гишүүнээр сонгоно.

70.7.Хяналтын зөвлөлийн гишүүн энэ хуулийн 70.4, 70.5-д заасан шаардлагыг хангахгүй болсон тохиолдолд аймаг, нийслэлийн Засаг дарга 7 хоногийн дотор Хяналтын зөвлөлийн гишүүнээс чөлөөлөх шийдвэр гаргана.

70.8.Энэ хуулийн 70.7-д заасан тохиолдолд холбогдох сууц өмчлөгчдийн холбоо мөн хуулийн 70.4, 70.5-д заасан журмын дагуу 14 хоногийн дотор өөр хүнийг нөхөн нэр дэвшүүлнэ.

70.9.Хяналтын зөвлөл дараах чиг үүргийг хэрэгжүүлнэ:

70.9.1.Сангийн үйл ажиллагаанд хяналт тавьж, дүгнэлт, зөвлөмж гаргах;

70.9.2.хөрөнгийн удирдлагын зарчмын хэрэгжилт болон хөрөнгийн удирдлагад тавих шаардлагын биелэлтэд хяналт тавих;

70.9.3.энэ хуулийг зөрчсөн, зөрчих нөхцөл бий болсон тохиолдолд эрх бүхий албан тушаалтан, байгууллагад нэн даруй мэдэгдэж холбогдох арга хэмжээг авхуулах;

70.9.4.Сангийн үйл ажиллагааг сууц өмчлөгчдийн холбоо, сууц өмчлөгчид болон олон нийтэд тайлагнаж, мэдээлж байгаа байдалд хяналт тавих;

70.9.5.шаардлагатай тохиолдолд Сангийн үйл ажиллагаанд аудит хийлгэх саналыг эрх бүхий этгээдэд гаргах.

70.10.Хяналтын зөвлөлийн бүрэлдэхүүн болон гишүүнийг сонгон шалгаруулах, ажиллах журмыг аймаг, нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал батална.

71 дүгээр зүйл.Сангийн санхүүгийн болон үйл ажиллагааны жилийн тайлан

71.1.Сангийн санхүүгийн тайланг Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуульд заасны дагуу гаргана.

71.2.Сангийн санхүүгийн тайлан Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн 14.4-т заасан бүрэлдэхүүн хэсэгтэй байна.

71.3.Сангийн санхүүгийн болон үйл ажиллагааны тайланд хоёр жилд нэгээс доошгүй удаа аудитын байгууллагаар аудит хийлгэж, дүгнэлтийг Хяналтын зөвлөлд танилцуулна.

72.1.Нийтийн зориулалттай нийтийн орон сууцны барилгын ашиглалтын хугацаанд дундын өмчлөлийн эд хөрөнгөд хамаарах дээвэр, цахилгаан шат, шугам сүлжээнд их засвар хийх, эсхүл шинэчлэхэд шаардагдах зардлыг барилгын хяналт хариуцсан байгууллагын дүгнэлтийг үндэслэн улсын болон орон нутгийн төсвөөс нэг удаа санхүүжүүлж болно.

72.2.Нийтийн зориулалттай нийтийн орон сууцны барилгын дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн их засварт зориулан сууц өмчлөгчдийн холбоонд орон нутгийн төсвөөс хөнгөлөлттэй зээл олгож болно.

72.3.Энэ хуулийн 72.2-т заасан хөнгөлөлттэй зээл олгох, эргэн төлүүлэх, хяналт тавих журмыг аймаг, нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал батална.

73 дугаар зүйл.Аймаг, нийслэл, сум, дүүргээс үзүүлэх бусад дэмжлэг

73.1.Аймаг, нийслэл, сум, дүүргээс сууц өмчлөгчдийн холбоонд энэ хуулийн 72 дугаар зүйлд зааснаас гадна дараах хэлбэрээр дэмжлэг үзүүлнэ:

73.1.1.энэ хууль, холбогдох бусад хууль тогтоомжийн талаар тогтмол сургалт зохион байгуулах;

73.1.2.хэд хэдэн сууц өмчлөгчдийн холбоонд хамаарч буй орчны газрын тохижилт, үйлчилгээг хамтран хариуцах талаарх сууц өмчлөгчдийн холбооны эрх, үүрэг, хариуцлагыг гэрээнд нарийвчлан тусгаж, хэрэгжүүлэхэд нь дэмжлэг үзүүлэх, хяналт тавих;

73.1.3.дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн засварт орон нутгийн төсвөөс зээл олгох, хөрөнгө оруулалт хийх хэмжээг тогтоох;

73.1.4.нийтийн зориулалттай нийтийн орон сууцны барилгын зориулалт, төлөвлөлт, инженерийн шугам сүлжээ, үндсэн бүтээц, хийцийг өөрчлөхөд тавих шаардлагыг тогтоох;

73.1.5.хууль тогтоомж, Засгийн газрын тогтоол, аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлаас шийдвэрлэсэн бусад хэлбэр.

Төслийн дэлгэрэнгүй

Сонирхлын бүлэг

Санал өгөх

Санал асуулга

Та дэмжиж байна уу?

Бусад төслүүд

Сонирхлын бүлэг

Эрх зүйн актууд

Санал хүсэлт