Төсөл

МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ

2026 оны …дугаар, сарын …-ны өдөр                 Улаанбаатар хот 

НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

1.1.Энэ хуулийн зорилт нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хэрэгжүүлэгч, оролцогч болон хуульд заасан бусад хүний амь нас, эрүүл мэндийг гэмт халдлага, заналхийллээс хамгаалах, шүүхийн аюулгүй байдал, шүүн таслах ажиллагааны хэвийн нөхцөлийг хангах, Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны тогтолцоо, чиг үүрэг, алба хаагчийн эрх зүйн байдлыг тодорхойлоход оршино.

2.1.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлыг хангах хууль тогтоомж нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Монгол Улсын шүүхийн тухай хууль, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль, Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр тэтгэмжийн тухай хууль, Төрийн болон албаны нууцын тухай хууль, энэ хууль болон эдгээр хуультай нийцүүлэн гаргасан хууль тогтоомжийн бусад актаас бүрдэнэ.

2.2.Монгол Улсын олон улсын гэрээнд энэ хуульд зааснаас өөрөөр заасан бол олон улсын гэрээний заалтыг дагаж мөрдөнө.

3.1.Энэ хуульд заасан аюулгүй байдлыг хангах арга хэмжээг эрүүгийн, иргэний, зөрчлийн болон захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль тогтоомжид заасан нийтлэг зарчим, журамд нийцүүлэн хэрэгжүүлнэ.

3.2.Бусад хуульд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлыг хангахтай холбогдсон харилцааг өөрөөр зохицуулсан бол энэ хуулийг дагаж мөрдөнө.

4.1.Энэ хуульд хэрэглэсэн дараах нэр томьёог доор дурдсан утгаар ойлгоно:

4.1.1."гэр бүлийн гишүүн" гэж Гэр бүлийн тухай хуулийн 3.1.4-т заасан хүнийг;

4.1.2."орон байр" гэж Эрүүгийн хуулийн 13.6 дугаар зүйлийн тайлбарт заасныг;

4.1.3."шүүхийн аюулгүй байдал" гэж шүүхийн үйл ажиллагаа болон шүүх хуралдаан хэвийн, саадгүй, аюулгүй орчинд явагдах, шүүхийн барилга, байгууламж болон шүүх бүрэлдэхүүн, шүүх хуралдаанд оролцогчдод учирч болзошгүй халдлага, эмх замбараагүй байдал, аюул заналхийллээс ангид байдлыг;

4.1.3."шүүхийн барилга, байгууламж" гэж бүх шатны шүүхийн байр, шүүх хуралдаан явуулах бусад байр, шүүхийн тусгай архив, тэдгээрийн орчны хамгаалалтын бүсийг;

4.1.4."шүүх хуралдааны дэг сахиулах" гэж шүүх хуралдаан хэвийн, саадгүй явагдах нөхцөлийг бүрдүүлэхийг;

4.1.5."шүүхийн аюулгүй байдлын ажилтан" гэж шүүхийн аюулгүй байдлыг хангах чиг үүрэг бүхий Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба хаагчийг;

4.1.6."тусгай ажилтан" гэж энэ хуульд заасны дагуу аюулгүй байдлын хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлж буй Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны алба хаагчийг;

4.1.7."хамгаалуулагч" гэж энэ хуулийн 8 дугаар зүйлд заасан хүнийг;

4.1.8."хойшлуулшгүй нөхцөл" гэж хүний амь нас, эрүүл мэндэд ноцтой хохирол учрах бодит аюул, заналхийлэл үүсэж хамгаалалтын арга хэмжээг нэн даруй авах шаардлагатай нөхцөл байдлыг;

4.1.9."хяналтын хэрэг" гэж аюулгүй байдлын хамгаалалтын болон сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой шийдвэр, үнэлгээ, тэмдэглэл, мэдүүлэг болон бусад баримт, мэдээллийг нэгтгэн бүрдүүлж, нууцлалын горимоор хадгалан хөтлөх баримт бичгийн иж бүрдлийг;

5.1.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлыг хангах үйл ажиллагааг дараах чиглэлээр хэрэгжүүлнэ:

5.1.1.хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэндийг гэмт халдлага, заналхийллээс хамгаалах;

5.1.2.шүүхийн аюулгүй байдлыг хангах;

5.1.3.хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцогч холбогдох этгээдийг хуяглан хүргэх, хуяглан харгалзах, албадан ирүүлэх, эрэн сурвалжлах;

6.1.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлыг хангах үйл ажиллагаанд дараах зарчмыг баримтална:

6.1.1.хүний эрх, эрх чөлөөг хүндэтгэх;

6.1.2.хууль дээдлэх;

6.1.3.шуурхай, үр нөлөөтэй байх;

6.1.5.нууцлалыг хамгаалах;

6.1.6.эрсдэлийн үнэлгээнд үндэслэх;

6.1.7.хамгаалалтын арга хэмжээ нь бодит аюул заналхийллийг арилгах, урьдчилан сэргийлэхэд зайлшгүй шаардлагатай, эрсдэлийн түвшинд тохирсон байх;

6.1.8.хараат бус, бие даасан байх;

6.1.9.хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэгч болон хамгаалуулагч харилцан хариуцлагатай байх.

ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ.

ХАМГААЛАЛТАД АВАХ ХҮН, ХАМГААЛАЛТЫН АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ ҮНДЭСЛЭЛ

7.1.Энэ хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэндийг гэмт халдлага, заналхийллээс хамгаалах зорилгоор хамгаалалтын арга хэмжээг төр хэрэгжүүлнэ.

7.2.Хамгаалалтын арга хэмжээ нь дараах төрөлтэй байна:

7.2.1.аюулгүй байдлын хамгаалалтын арга хэмжээ;

7.2.2.сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээ.

7.3.Хамгаалалтын арга хэмжээг хамгаалуулагчийн нэр төр, алдар хүнд, эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хүндэтгэн, зөвхөн хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу хэрэгжүүлнэ.

7.4.Хамгаалалтын арга хэмжээ нь хамгаалуулагчийн амьд явах, итгэл үнэмшилтэй байх, эрүү шүүлт тулгах болон хүнлэг бус, хэрцгий хандах явдлаас ангид байх, эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах, эрүүл мэндээ хамгаалуулах эрх болон шашин шүтэх, эс шүтэх эрх чөлөөг хязгаарлах үндэслэл болохгүй.

7.5.Хамгаалуулагчийн болон бусдын амь нас, эрүүл мэндэд хохирол учрах бодит аюул заналхийлэл үүссэн бөгөөд түүнийг өөр арга хэрэгслээр арилгах боломжгүй тохиолдолд уг эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор хамгаалалтын зорилгод нийцүүлэн хамгаалуулагчийн энэ хуулийн 7.4-т зааснаас бусад эрхийг зөвхөн шүүхийн шийдвэрээр, тодорхой хугацаагаар хязгаарлаж болно.

7.6.Энэ хуулийн 7.5-д заасан хязгаарлалт нь учирч болзошгүй аюул заналхийллийн шинж, түвшинд тохирсон байх бөгөөд уг аюул заналхийлэл арилсан даруйд цуцална. Хамгаалуулагчийн эрхийг хязгаарлах тухай шүүхийн шийдвэрийг хамгаалуулагч, түүний өмгөөлөгчид мэдэгдэх бөгөөд хамгаалуулагч энэхүү шийдвэрт энэ хуулийн 50 дугаар зүйлд заасны дагуу гомдол гаргаж болно.

8.1.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хэрэгжүүлэгч, уг ажиллагааны оролцогч дараах хүнийг хамгаалалтад авч болно:

8.1.1.гэрч;

8.1.2.хохирогч;

8.1.3.сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгч;

8.1.4. хууль ёсны төлөөлөгч;

8.1.5. өмгөөлөгч;

8.1.6.шинжээч, мэргэжилтэн;

8.1.7.шүүгч, прокурор, мөрдөгч.

8.2.Монгол Улсын Их Хурлын хяналт шалгалтын тухай хуулийн 38.1-д заасан гэрч, Хүний эрх хамгаалагчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 4.1.1-д заасан хүний эрх хамгаалагч, Хүн худалдаалахтай тэмцэх тухай хуулийн 3.1.2-т заасан хохирогч, Шүгэл үлээгчийг хамгаалах тухай хуульд заасан шүгэл үлээгчийн хүсэлт, аюулын эрсдэлийн үнэлгээг үндэслэн энэ хуульд заасны дагуу хамгаалалтад авч болно.

8.3.Энэ хуульд заасан тохиолдолд энэ хуулийн 8.1-8.2-т заасан хүний гэр бүлийн гишүүний амь нас, эрүүл мэндэд аюул заналхийлэл учирч болзошгүй гэж үзвэл, аюул, эрсдэлийн үнэлгээг үндэслэн тэдгээрийг хамгаалалтад авч болно.

9.1.Энэ хуулийн 8 дугаар зүйлд заасан хүний тодорхой хэрэг, маргаан хянан шийдвэрлэх, хяналт шалгалтын ажиллагаанд оролцох нь тодорхой болсон, оролцож байгаа, оролцсонтой нь холбогдуулан, эсхүл хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хүрээнд шийдвэр гаргасан, шийдвэр гаргуулах зорилгоор, түүнчлэн гэмт хэрэг, зөрчлийн талаар мэдээлэл өгсөн, хүний эрх хамгаалах үйл ажиллагаа явуулсантай нь холбоотойгоор амь нас, эрүүл мэндэд нь халдах хангалттай үндэслэл байгаа, эсхүл халдсан тохиолдолд хамгаалалтын арга хэмжээ авна.

9.2.Энэ хуулийн 8.1-д заасан хамгаалуулагчид энэ хуулийн 16.1-д заасан хамгаалалтын арга хэмжээг аюулын эрсдэлийн үнэлгээнд үндэслэн хэрэгжүүлнэ.

9.3.Энэ хуулийн 8.2-8.3-т заасан хамгаалуулагчид энэ хуулийн 16.1.1-16.1.6-д заасан хамгаалалтын арга хэмжээг аюулын эрсдэлийн үнэлгээнд үндэслэн хэрэгжүүлнэ.

10.1.Хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэх шийдвэр гаргахдаа дараах нөхцөлийг харгалзан үзнэ:

10.1.1.бодит аюул, заналхийлэл, түүний цар хүрээ, давтамж, шинж чанар, хэрэгжих бодит магадлал;

10.1.2.хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэнд, эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол учирч болзошгүй эрсдэл;

10.1.3.хамгаалалтыг хэрэгжүүлснээр бусад этгээдийн аюулгүй байдалд учирч болзошгүй эрсдэл;

10.1.4.хамгаалуулагчийн оролцож байгаа хэрэг, маргаан, хяналт шалгалтын ажиллагаа, хэрэгжүүлж байгаа үйл ажиллагааны төрөл, цар хүрээ, ач холбогдол, үр дагавар,

10.1.5.хамгаалуулагчийн өгсөн, өгөхөөр зөвшөөрсөн мэдээлэл, нотлох баримтын ач холбогдол, хэрэг, маргааныг эцэслэн шийдвэрлэхэд үзүүлэх нөлөөлөл;

10.1.6.хамгаалуулагчийн өгсөн, өгөхөөр зөвшөөрсөн мэдээлэл, нотлох баримтыг өөр эх сурвалжаас авах боломж;

10.1.7.энэ хуулийн 11.1-д заасан аюулын эрсдэлийн түвшин;

10.1.8.хамгаалалтыг хэрэгжүүлэхэд шаардагдах зардал, хамгаалалтын арга хэмжээний үр нөлөө, хэрэгжих боломж;

10.1.9.сэтгэл зүйн байдал болон хамгаалалтын арга хэмжээнд дасан зохицох боломж, амьдралын хэв маяг, гэр бүлийн нөхцөл байдал;

10.1.10.өмнө авсан хамгаалалтын арга хэмжээний үр дүн;

10.1.11.хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх болон хэрэгжүүлээгүйгээс хамгаалуулагч болон түүний гэр бүлийн гишүүд, тэдгээрийн нийгмийн харилцаанд гарах үр дагавар, нөлөөлөл;

10.1.12.Гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй тэмцэх тухай хуулийн 31, 32 дугаар зүйлд заасан аюулын зэргийн болон нөхцөл байдлын үнэлгээ;

10.1.13.хамгаалуулагчийн аюулгүй байдлыг өөр боломжит арга хэмжээгээр хангах боломж;

10.1.14.нийтийн ашиг сонирхлыг хамгаалах шаардлага;

10.1.15.хэрэг, маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагааны үе шат;

10.1.16.хамгаалалтын арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай бусад нөхцөл.

10.2.Энэ хуулийн 7.2.2-т заасан сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээний хүрээнд хамгаалуулагчийн сэтгэл зүйн байдлыг тодорхойлох зорилгоор сэтгэл зүйн сорил авч, хамгаалалтын арга хэмжээг сонгох зөвлөмж гаргаж болно.

11.1.Аюулын эрсдэлийн түвшнийг дараах байдлаар ангилна.

11.1.1.хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэндэд хохирол учруулахаар халдсан, халдахаар оролдсон, заналхийлэл бодитоор хэрэгжих магадлалтай нөхцөл тогтоогдсон, эрүүл мэндэд хохирол учруулсан, хамгаалуулагчийг тарчлаасан, байнгын дарамтад байлгасан, гэмт хэрэг үйлдэхийг тулган шаардсан, зохион байгуулалттай болон давтамжтай айлган сүрдүүлсэн, дарамт шахалт үзүүлсэн, мөрдөн мөшгөсөн бол эрсдэлийн түвшин өндөр;

11.1.2.хамгаалуулагчийн эд хөрөнгөд халдсан, халдахаар заналхийлсэн, айлган сүрдүүлсэн, харилцаа холбоо, цахим хэрэгсэл ашиглаж болон бусдаар дамжуулан заналхийлсэн, дарамт шахалт үзүүлсэн, нөлөөлсөн, нөлөөлөхийг оролдсон, мөнгө, эд зүйл, албан тушаал амласан бол эрсдэлийн түвшин дунд;

11.1.3.хамгаалуулагчтай уулзах, харилцаа тогтоохыг оролдсон болон аюул заналхийлэл бодит хэлбэрт шилжих нөхцөл бүрдээгүй боловч болзошгүй шинж тэмдэг илэрсэн бол эрсдэлийн түвшин бага.

11.2.Аюулын эрсдэлийн түвшнийг хамгаалуулагчид учирч болзошгүй аюул заналхийллийн шинж, давтамж, хэрэгжих магадлал, хамгаалах боломж, нөхцөл, холбогдох хууль бус үйлдэл, гэмт хэргийн ангилал, төрөл, хэлбэр, хамгаалуулагчийн үүрэг оролцоо зэрэгт үндэслэн үнэлэх бөгөөд үнэлгээний аргачлал, маягтын загварыг хууль зүй, дотоод хэргийн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн батална.

11.3.Бага насны буюу 0-6 насны, хөгжлийн бэрхшээлтэй, бие даан өөрийгөө хамгаалах боломжгүй хамгаалуулагчийн хувьд аюулын эрсдэлийн үнэлгээ хийхгүй байж болно.

11.4.Насанд хүрээгүй буюу 7-14 насны хамгаалуулагч, түүний гэр бүлийн гишүүний аюулын эрсдэлийг үнэлэхдээ хууль ёсны төлөөлөгч, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигчийг байлцуулна.

11.5.Хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх хугацаанд аюулын эрсдэлийн үнэлгээг тогтмол хийж, шаардлагатай бол хамгаалалтын арга хэмжээг өөрчилж болно. Ингэхдээ хамгаалуулагчийн сэтгэл зүйн байдалд үнэлгээг хийж, хамгаалалтын арга хэмжээг сонгоход ашиглаж болно.

11.6.Хамгаалалтын арга хэмжээг эрсдэлийн түвшин, нөхцөл байдлын өөрчлөлттэй уялдуулан шат дараатайгаар нэмэгдүүлэх, бууруулах, өөрчлөх байдлаар хэрэгжүүлнэ.

ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ.

ХАМГААЛАЛТЫН АРГА ХЭМЖЭЭГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ

12.1.Энэ хуулийн 8.1.1-8.1.6-д заасан хамгаалуулагч, тэдгээрийн хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч нь хамгаалалтад хамрагдах хүсэлтийг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хэрэгжүүлэгч дараах албан тушаалтанд гаргаж болно:

12.1.1.хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалтын үед эрх бүхий албан тушаалтан, мөрдөгчид;

12.1.2.прокурорын хяналтад байгаа хэрэгт хяналтын прокурорт;

12.1.3.шүүхэд шилжсэн хэргийн тухайд шүүгчид.

12.2.Эрх бүхий албан тушаалтан, мөрдөгч, прокурор, шүүгч хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад энэ хуулийн 8.1.1-8.1.6-д заасан хүн, түүний гэр бүлийн гишүүнийг хамгаалалтад авах үндэслэл байна гэж үзвэл өөрийн санаачилгаар хамгаалалтын арга хэмжээ авах тухай хүсэлтийг холбогдох баримтын хамт Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албанд хүргүүлж болно.

12.3.Энэ хуулийн 8.1.7-д заасан албан тушаалтны амь нас, эрүүл мэндэд гэмт халдлага, заналхийлэл бий болсон тохиолдолд өөрөө эсхүл харьяалах байгууллагаас нь Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албанд хамгаалалтад авах хүсэлт гаргана.

12.4.Энэ хуулийн 8.3-д заасан хамгаалуулагчийг хамгаалалтад авах тухай хүсэлтийг эрх бүхий холбогдох байгууллага, албан тушаалтан Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албанд гаргаж болно.

12.5.Хүсэлт, саналд хамгаалалт авах шалтгаан, аюул заналхийллийн талаарх мэдээлэл, холбогдох нотлох баримтыг хавсаргана.

12.6.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба хүсэлтийг хүлээн авч бүртгэх бөгөөд хойшлуулшгүй нөхцөлд хамгаалалтын арга хэмжээг энэ хуулийн 15 дугаар зүйлд заасны дагуу хэрэгжүүлж болно.

12.7.Хамгаалуулагч нь төрийн тусгай хамгаалалт, зэвсэгт хүчин, хууль сахиулах байгууллага болон бусад хамгаалалтын дэглэм бүхий орчинд байгаа нь хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэхэд саад болохгүй.

13.1.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба хамгаалалтад авах тухай хүсэлтийг хүлээн авч хойшлуулшгүй нөхцөлөөс бусад тохиолдолд ажлын 5 өдрийн дотор эрсдэлийн үнэлгээ хийж, хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэх эсэхийг шийдвэрлэнэ.

13.2.Энэ хуулийн 16.1.2, 16.1.5-16.1.9-д заасан хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх эсэхийг хамгаалуулагчийн оршин суух хаягийн харьяаллаар нийслэлийн Баянгол, Баянзүрх, Сонгинохайрхан, Сүхбаатар, Чингэлтэй, Хан-Уул дүүргийн засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн бүх нэгжид Дүүргийн Эрүү, Иргэний хэргийн хялбар ажиллагааны анхан шатны тойргийн шүүх /цаашид "шүүх" гэх/, бусад дүүрэг болон аймгийн засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн бүх нэгжид харьяалах эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх тус тус шийдвэрлэнэ.

13.3.Хамгаалуулагч нь тодорхой оршин суух хаяггүй бол зөвшөөрлийг шүүхээс олгоно.

13.4.Эрсдэлийн үнэлгээнд үндэслэн тусгай ажилтан хамгаалалтын арга хэмжээ авах санал боловсруулж Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны даргад танилцуулна.

13.5.Шүүхийн зөвшөөрөл шаардах хамгаалалтын арга хэмжээний талаарх саналыг Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй албаны тусгай ажилтан шүүхэд хүргүүлж шийдвэрлүүлнэ.

13.6.Шүүх, тусгай ажилтны саналыг 48 цагийн дотор хянаж, шаардлагатай бол нэмэлт баримт шаардах, саналыг батлах, эсхүл хүлээн авахаас татгалзах шийдвэр гаргана.

13.7.Хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэхээр шийдвэрлэсэн бол шүүхийн шийдвэрт хэрэгжүүлэх хамгаалалтын арга хэмжээний төрөл, хэрэгжүүлэх хугацааг заавал тусгана.

13.8.Шүүхийн зөвшөөрөл шаардахгүй хамгаалалтын арга хэмжээг аюул, эрсдэлийн үнэлгээ, нөхцөл байдлыг үндэслэн Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны даргын шийдвэрээр хэрэгжүүлнэ. Шүүх тусгай ажилтны саналыг татгалзсан нь шүүхийн зөвшөөрөл шаардахгүй хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд саад болохгүй.

13.9.Хамгаалалтын арга хэмжээ авах тухай шүүх, Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны даргын шийдвэрийг хамгаалуулагч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч болон хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулж байгаа байгууллага, албан тушаалтад даруй мэдэгдэж, энэ талаар тэмдэглэл үйлдэж хяналтын хэрэгт хавсаргана.

13.10.Шүүхийн шийдвэрт заасан хугацаанд аюул заналхийлэл арилаагүй бол тусгай ажилтан эрсдэлийн үнэлгээг дахин хийж хамгаалалтын арга хэмжээг үргэлжлүүлэх тухай саналыг шүүхэд хүргүүлнэ.

13.11.Энэ хуулийн 13.2 дах хэсэгт зааснаас бусад хамгаалалтын арга хэмжээг сунгах шаардлагатай бол тусгай ажилтан үндэслэл бүхий саналаа Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны даргад танилцуулж шийдвэрлүүлнэ.

13.12.Энэ хуулийн 13.10, 13.11-д заасан саналыг шүүх, Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны дарга 48 цагийн дотор хянаж сунгах эсэхийг шийдвэрлэнэ.

13.13.Хамгаалалтын арга хэмжээг сунгах үндэслэлгүй гэж үзвэл шүүх болон Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны дарга саналыг хэрэгсэхгүй болгох ба тэрхүү цагаас эхлэн хамгаалалтын арга хэмжээг цуцална.

13.14.Аюулын эрсдэлийн үнэлгээнд үндэслэн шүүхийн шийдвэрийн дагуу хэрэгжүүлж байгаа хамгаалалтын арга хэмжээг өөрчлөх, дуусгавар болгох үндэслэлтэй бол тусгай ажилтан саналаа, холбогдох баримтын хамт шийдвэр гаргасан шүүхэд хүргүүлж шийдвэрлүүлнэ.

13.15.Энэ хуулийн 13.13-д заасан санал хэрэгсэхгүй болгосон шийдвэрт гомдол гаргах эрхгүй.

13.16.Тусгай ажилтны энэ хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэхээс татгалзсан шийдвэрт Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны даргад гомдол гаргаж болно.

14.1.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба ирүүлсэн хүсэлтийг урьдчилан шалгаж, дараах нөхцөл байдал тогтоогдвол хамгаалалтын арга хэмжээ авахаас татгалзах тухай шийдвэр гаргана:

14.1.1.аюул заналхийлэл нь хэрэг, маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагаатай холбоогүй;

14.1.2.бодит аюул заналхийлэл тогтоогдоогүй;

14.1.3.хүсэлт гаргасан хүн худал мэдээлэл өгсөн нь тогтоогдсон;

14.1.4.Энэ хуулийн 11 дүгээр зүйлд заасан үнэлгээгээр аюулын эрсдэл тогтоогдоогүй.

14.2.Энэ хуулийн 14.1.1-д заасан нөхцөл байдал тогтоогдвол энэ талаарх баримтыг харьяалах цагдаагийн байгууллагад Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны даргаар уламжлан шилжүүлнэ.

14.3.Энэ хуулийн 14.1-д заасан шийдвэрийн талаар хүсэлт гаргагчид шийдвэр гарснаас хойш 24 цагийн дотор цахим болон бичгийн хэлбэрээр хариу мэдэгдэнэ.

15.1.Энэ хуулийн 8.1-8.3-д заасан хүний эрүүл мэндэд хохирол учирсан, эсхүл амь нас, эрүүл мэндэд нь хохирол учрах бодит үндэслэлтэй бол Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны даргын шийдвэрээр хамгаалалтын арга хэмжээг нэн даруй хэрэгжүүлж болно.

15.2.Хамгаалалтын арга хэмжээг хойшлуулшгүй нөхцөлд хэрэгжүүлэхэд энэ хуулийн 28 дугаар зүйлд заасан нөхцөл байдлаас гадна дараах нөхцөлийг заавал харгалзана.

15.2.1.амь нас, эрүүл мэндэд нь халдах, заналхийлэх, айлган сүрдүүлэх, мөрдөх, дагах, хүч хэрэглэх бодит эрсдэл байгаа, халдсан;

15.2.2.гэр бүлийн маргаантай холбоотой асуудлаар хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны оролцогч хүсэлт гаргасан бөгөөд урьд өмнө нь хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэндэд халдсан, халдахаар завдсан, эсхүл шууд заналхийлсэн үйлдэл өдүүлж байсан;

15.2.3.хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэндэд ноцтой эрсдэл учрах нөхцөл байдал бодитоор үүссэн нь тогтоогдсон;

15.2.4.зохион байгуулалттай гэмт бүлэглэл, зэвсэг хэрэглэж болзошгүй эсхүл өмнө нь хүчирхийлэл үйлдэж байсан этгээдтэй холбоотой;

15.2.5.оролцож байгаа хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад хамгаалуулагчийн оршин суугаа газар, байршил, хувийн мэдээлэл нийтэд ил болсон;

15.2.6.эрх бүхий байгууллагаас хүнийг нэн даруй хамгаалалтад авах нөхцөл бүрдсэн талаар дүгнэлт гаргаж, хамтран ажиллахыг хүссэн;

15.2.7.гүйцэтгэх ажлын үр дүнд хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэндэд халдахаар мэдээлэл авагдсан.

15.3.Энэ хуулийн 15.1-д заасан нөхцөл байдал үүссэн тохиолдолд аюулын эрсдэлийг харгалзан хамгаалуулагчийг аюулгүй газарт түр байрлуулах, биечилсэн хамгаалалтад авах зэрэг шаардлагатай бусад хамгаалалтын арга хэмжээг нэн даруй хэрэгжүүлнэ.

15.4. Хамгаалалтын арга хэмжээг хойшлуулшгүй нөхцөлд хэрэгжүүлэх талаар хүсэлтийг хамгаалуулагч Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албанд гаргаж өгөх эрхтэй бөгөөд энэ хуулийн 15.2.1-15.2.7-д заасан нөхцөл байдлыг тодорхойлсон нотлох баримтыг гаргаж өгөх үүрэгтэй.

15.5.Энэ хуулийн 15.2.1-15.2.7-д заасан нөхцөл байдал байгаа эсэхийг тогтоох зорилгоор тусгай ажилтан эрх бүхий байгууллагад хандаж, мэдээлэл гаргуулан авч болно. Эрх бүхий байгууллага хуулиар нууцлахаар зааснаас бусад мэдээллийг шуурхай гаргаж өгөх үүрэгтэй.

15.6.Тусгай ажилтан хойшлуулшгүй нөхцөлд хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлсэн тохиолдолд ажлын 5 өдрийн хугацаанд аюул эрсдэлийн үнэлгээ хийж, хамгаалалтын арга хэмжээг үргэлжлүүлэх, өөрчлөх, эсхүл дуусгавар болгох тухай санал гаргаж шүүх, Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны даргад танилцуулж шийдвэрлүүлнэ.

15.7.Энэ хуулийн 15.5-д заасан мэдээлэл гаргаж өгөх үүргээ биелүүлээгүй эрх бүхий байгууллага үүнээс үүсэх аливаа хохирлыг бүрэн хариуцах бөгөөд гэм буруутай этгээдэд Төрийн албаны тухай хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэх үндэслэл болно.

15.8.Энэ хуулийн 15.1-д заасан нөхцөлд хэрэгжүүлэх хамгаалалтын арга хэмжээнд биечилсэн хамгаалалтад авахаас бусад шүүхийн шийдвэрээр хэрэгжүүлэх хамгаалалтын арга хэмжээ хамаарахгүй.

15.9.Энэ хуулийн 15.2.1-15.2.7-д заасан нөхцөл байдал тогтоогдохгүй бол хамгаалалтын арга хэмжээг хойшлуулшгүй нөхцөлд хэрэгжүүлэхээс татгалзах үндэслэл болно. Ийнхүү татгалзсан нь хамгаалалтын арга хэмжээг ердийн журмаар хэрэгжүүлэхгүй байх үндэслэл болохгүй.

ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ.

ХАМГААЛАЛТЫН АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ ТӨРӨЛ

16.1.Аюулгүй байдлын хамгаалалтын арга хэмжээ нь дараах төрөлтэй байна:                                         

16.1.1.урьдчилан сануулах;

16.1.2.тодорхой үйлдлийг хязгаарлах;

16.1.3.хамгаалалтын болон тусгай техник хэрэгсэл, харилцаа холбооны хэрэгслээр хангах;

16.1.4.аюулгүй газарт түр байрлуулах;

16.1.5.биечилсэн хамгаалалт;

16.1.6.мэдээллийн нууцлалыг хангах;

16.1.7.баримт бичгийн мэдээллийг өөрчлөх;

16.1.8.нүүлгэн шилжүүлэх;

16.1.9.гадаад төрхийг өөрчлөх.

16.2.Энэ хуулийн 16.1-д заасан хамгаалалтын арга хэмжээг аюулын эрсдэлийн үнэлгээг үндэслэн дангаар болон хамтатган хэрэглэж болно.

16.3.Энэ хуулийн 16.1.7-16.1.9-д заасан аюулгүй байдлын болон сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх журмыг хууль зүй, дотоод хэргийн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн батална.

17.1.Хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэндэд халдаж болзошгүй, эсхүл халдахаар заналхийлсэн нөхцөл байдал тогтоогдсон бол Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба тухайн этгээдэд хууль зөрчсөн үйлдлийг зогсоох, давтан үйлдэхгүй байх талаар урьдчилан сануулна.

17.2.Урьдчилан сануулгад тухайн үйлдлийг үргэлжлүүлбэл хүлээлгэх хариуцлагын талаар тодорхой тусгана. Урьдчилан сануулгыг бичгээр үйлдэж, гардуулан өгсөн тухай тэмдэглэл үйлдэнэ. Хүлээн авахаас татгалзсан тохиолдолд энэ тухай тэмдэглэл үйлдэж, баримтжуулна.

17.3.Урьдчилан сануулах арга хэмжээ авсан тухай мэдэгдлийг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны материалд хавсаргах бөгөөд хамгаалуулагч болон түүний хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгчид болон хэрэгт хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулж буй мөрдөгч, прокурор, шүүхэд арга хэмжээ авснаас хойш ажлын 1 хоногийн дотор хүргүүлнэ.

17.4.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба урьдчилан сануулах арга хэмжээ авах талаар эрх бүхий албан тушаалтныг мэргэжил, арга зүйн зөвлөгөөгөөр хангана.

17.5.Энэ арга хэмжээг мөрдөгч, прокурор, шүүхээс өөрийн санаачилгаар хэрэгжүүлж болох бөгөөд энэ тухай Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албанд нэн даруй мэдэгдэж бүртгүүлнэ.

18.1.Тодорхой үйлдлийг хязгаарлах арга хэмжээг шүүхийн зөвшөөрлөөр хэрэгжүүлэх бөгөөд үүнд сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгч, заналхийлэл өдүүлсэн этгээдийг хамгаалуулагчтай уулзах, биечлэн болон бусдаар дамжуулан харилцах, харилцаа тогтоохыг оролдох, хамгаалуулагчийг дагаж мөшгөх, ажиглах, хамгаалуулагчийн талаар мэдээлэл цуглуулах, түүний оршин суугаа газар, орон байр, ажил, сургууль болон байнга очдог газарт очих болон бусад хэлбэрээр харилцахыг хориглох арга хэмжээ хамаарна.

18.2.Энэхүү хамгаалалтын арга хэмжээг эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны үед авах таслан сэргийлэх арга хэмжээтэй хамт уялдуулж, эсхүл тусад нь хэрэглэж болно.

18.3.Шүүхийн шийдвэрт хязгаарлаж байгаа үйлдэл, түүнийг хязгаарлах хугацааг заавал тусгах ба шүүхийн шийдвэрт заагдаагүй аливаа хязгаарлалтыг хэрэгжүүлэхийг хориглоно.

18.4.Хэргийн нөхцөл байдал, аюулын эрсдэлийн үнэлгээнээс хамаарч хамгаалуулагчид хамгаалалтын арга хэмжээнд эрсдэл учруулж болохуйц тодорхой үйлдлийг хязгаарлах арга хэмжээг авч болно.

18.5.Тусгай ажилтан тодорхой үйлдлээ хязгаарлуулсан этгээдэд энэ тухай бичгээр мэдэгдэж, шүүхийн шийдвэрийг гардуулна. Хүлээн авахаас татгалзсан бол тэмдэглэл үйлдэж, баримтжуулна.

18.6.Шүүхийн шийдвэрийг хүлээн авахаас татгалзсан нь хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхгүй байх, түүнийг хариуцлагаас чөлөөлөх үндэслэл болохгүй.

18.7.Хамгаалуулагч нь тодорхой үйлдлийг хязгаарлах арга хэмжээ зөрчигдсөн аливаа үйлдлийг Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй аюулгүй байдлын албанд мэдэгдэх, бусад хүнийг гэмт хэрэг, зөрчил үйлдэхэд өдөөн хатгах, турхирах байдал үүсгэхгүй байх үүрэгтэй.

18.8.Тодорхой үйлдлийг хязгаарлах хамгаалалтын арга хэмжээний хэрэгжилтэд Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба хяналт тавина. Ингэхдээ техник технологи, программ хангамж, үүрэн телефоны операторын байгууллагатай хамтран ажиллах, мэдээлэл дамжуулах тусгай хэрэгсэл тодорхой газарт нутаг, орон байранд байршуулах зэргээр хэрэгжүүлж болно.

19.1.Хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэндийг хамгаалах зорилгоор хамгаалуулагчид хувийн хамгаалалтын нэг бүрийн тусгай болон харилцаа холбооны хэрэгслээр хангаж, түүний бие, оршин суугаа газар, орон байрны орчинд хамгаалалтын тусгай техник хэрэгсэл суурилуулж болно.

19.2.Хамгаалалтын төхөөрөмж суурилуулахдаа хамгаалуулагчийн хувийн нууц, орон байрны халдашгүй байдлыг хүндэтгэх бөгөөд зөвхөн хамгаалалтын зорилгоор шаардлагатай хүрээнд хэрэглэнэ.

19.3.Тусгай техник хэрэгсэл нь хамгаалуулагчид учирч болзошгүй аюулыг илрүүлэх, урьдчилан сэргийлэх, дохио өгөх, байршлыг тогтоох, шуурхай тусламж дуудах, халдлагаас хамгаалах зорилготой байна.

19.4.Хамгаалалтын техник хэрэгслээр авсан мэдээллийг зөвхөн аюулгүй байдлыг хангах болон гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор ашиглах бөгөөд бусад зорилгоор ашиглахыг хориглоно.

19.5.Хамгаалуулагчийн орон байрны дотор талд дүрс бичлэг бэхжүүлэх тусгай төхөөрөмж байршуулахыг хориглох бөгөөд дуу, гэрэл зураг бэхжүүлэх, бусад төрлийн тусгай хэрэгслийг хамгаалуулагчийн зөвшөөрлийн үндсэн дээр байршуулна. Тусгай хэрэгсэл бэхжүүлэн авсан мэдээллийн нууцлалыг Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба бүрэн хариуцна.

19.6.Хамгаалуулагчийн орон байрны нэвтрэх хэсэг, болон бусад тусгай хэрэгсэл байршуулсны үр дүнд гэмт хэргийн шинжтэй мэдээлэл авагдсан тохиолдолд эрх бүхий байгууллагад мэдээллийг дамжуулж, хамтран ажиллаж болно.

19.7.Хамгаалуулагчийн биед болон орон байрны нэвтрэх хэсгүүдэд дараах техник хэрэгслийг түүний зөвшөөрсний үндсэн дээр байрлуулж болно:

19.7.1.дохиолол хамгаалалтын;

19.7.2.дүрс, дууны хяналтын;

19.7.3.холбооны;

19.7.4.байршил тогтоох;

19.7.5.цахим болон биометрик мэдээлэл таних төхөөрөмж;

19.7.6.хутга, сумнаас хамгаалах хантааз;

19.7.7.Хувийн хамгаалалтын тухай хуулийн 12.1.3, 12.1.5-т заасан хэрэгсэл.

19.8.Энэ хуулийн 19.7-д заасан тусгай техник хэрэгслийг олгохоос өмнө түүнийг ашиглах зааварчилгааг хамгаалуулагчид биечлэн үзүүлэх болон бичгээр өгч, ашиглалтад хяналт тавина.

19.9.Хамгаалуулагчид нэг бүрийн тусгай хэрэгсэл олгохоор шийдвэрлэсний дараа хамгаалуулагч түүнийг хэрэглээгүй, биедээ авч яваагүйгээс үүссэн аливаа хохирлыг өөрөө бүрэн хариуцна.

19.10.Хамгаалуулагч нь өөрийн буруугаас хамгаалалтын хэрэгсэл, тусгай техник хэрэгслийг гэмтээсэн, үрэгдүүлсэн тохиолдолд нөхөн төлөх үүрэгтэй.

20.1.Хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэндэд бодит аюул, заналхийлэл учирсан, эсхүл учирч болзошгүй тохиолдолд хамгаалуулагчийн өөрийнх нь зөвшөөрлийг үндэслэн бодит аюул, заналхийлэл арилах хүртэл хугацаанд аюулгүй байдал хангагдсан газарт түр байрлуулах хамгаалалтын арга хэмжээг Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны даргын шийдвэрээр хэрэгжүүлнэ.             

20.2.Насанд хүрээгүй болон хөгжлийн бэрхшээлтэй хамгаалуулагчийг аюулгүй газарт түр байрлуулахад түүний эцэг, эх, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигч, эсхүл хүүхдийн эрхийг хамгаалах байгууллагын зөвшөөрснөөр хэрэгжүүлж, тэдгээрийн оролцоог хангана.

20.3.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба нь тусгай хамгаалах байр, түр хамгаалах байртай байх бөгөөд төрийн болон төрийн бус байгууллагын хамтын ажиллагааны үндсэн дээр бусад төрлийн хамгаалах байрыг ашиглаж болно.

20.4.Тусгай хамгаалах байр, түүний байршил талаарх мэдээлэл, тусгай хамгаалах байр байгуулах, ашиглах, журмыг Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны дарга батлах бөгөөд эдгээр нь төрийн нууцад хамаарна.

20.5.Хамгаалуулагчийн зөвшөөрөл, эрсдэлийн түвшнийг харгалзан төрийн болон төрийн бус байгууллагын хамгаалах байр, нэг цэгийн үйлчилгээний төв, хүүхэд хамгааллын хариу үйлчилгээний төв, бусад хамгаалах байрны онцлогтой уялдуулан хамгаалах байрны зориулалтаар ашиглаж болно.

20.6.Энэ хуулийн 11.1.1-д заасан эрсдэлийн өндөр түвшин тогтоогдсон хамгаалуулагчийг тусгай хамгаалах байранд, эрсдэлийн дунд болон бага түвшин тогтоогдсон бол түр хамгаалах эсхүл бусад хамгаалах байранд харьяалал харгалзахгүй байрлуулна.

20.7.Хамгаалалтын арга хэмжээг хамтран хэрэгжүүлэгч төрийн болон төрийн бус байгууллага нь үйл ажиллагааны чиглэлийн дагуу хамгаалуулагчийг нутаг дэвсгэрийн харьяалал харгалзахгүйгээр хүлээн авах үүрэгтэй бөгөөд нууцыг чанд хадгална.

20.8.Түр хамгаалах байранд нэг гэмт хэргийн хэд хэдэн хамгаалуулагчдыг хамтад нь байрлуулахыг хориглоно.

20.9.Хамгаалуулагчийг Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны тусгай хамгаалах байранд байрлуулж байгаа тохиолдолд, хамгаалуулагчийн эцэг, эх, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигч болон өмгөөлөгчтэй уулзах уулзалтыг тусгай хамгаалах байрнаас гадуур зохион байгуулна.

20.10.Насанд хүрээгүй болон хөгжлийн бэрхшээлтэй хамгаалуулагчийн суралцах нөхцөл боломжийг боловсролын дагнасан чиг үүргийн төрийн байгууллагуудтай хамтран хэрэгжүүлнэ.

20.11.Хамгаалах байр болон үйлчилгээ нь хувь хүний ялгаатай хэрэгцээ, шаардлагад нийцсэн байх бөгөөд нарийвчлан зохицуулсан стандартыг хангасан байна.

20.12.Тусгай хамгаалах байрны байршил, холбогдох бусад мэдээллийг алба хаагч ажил, үүргээ гүйцэтгэх хугацаанд болон тухайн ажлаас чөлөөлөгдсөн буюу өөрчлөгдсөн, халагдсаны дараа нууцлалыг задруулахгүй байх тухай баталгаа гаргана.

20.13.Хамгаалуулагч түр хамгаалах болон бусад хамгаалах байранд байрлах хугацаандаа байршлыг бусдад мэдэгдэх, байршил тогтоох төхөөрөмжийг асаалттай хэлбэрээр цахим орчинд нэвтрэх зэргийг хатуу хориглоно.

20.14.Энэ хуулийн 20.13-т заасныг зөрчсөн тохиолдолд үүдэн гарсан хохирлыг хамгаалуулагч бүрэн хариуцна.

20.15.Хамгаалуулагч нь хөдөлмөр эрхэлж байсан бол хамгаалалтад байх хугацаанд түүний хөдөлмөрийн харилцааг хуульд заасан үндэслэлгүйгээр дуусгавар болгохыг хориглоно.

21.1.Эрсдэлийн үнэлгээгээр хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэндэд бодит аюул учрах өндөр эрсдэл тогтоогдсон бол түүнийг гэмт халдлагаас хамгаалах зорилгоор биечилсэн хамгаалалтыг шүүхийн шийдвэрээр авна.

21.2.Энэ хуулийн 11.1.1-д заасан түвшин тогтоогдсон тохиолдолд хамгаалуулагчийг шууд хамгаалалтад авч болох ба энэ талаар шүүхэд нэн даруй мэдэгдэнэ.

21.3.Биечилсэн хамгаалалтын хэлбэр, хамрах хүрээ, хугацааг эрсдэлийн түвшинд тохируулан тогтооно. Биечилсэн хамгаалалтыг эрсдэлийн нөхцөл арилах, эсхүл шүүхийн шийдвэрээр өөрчлөх, цуцлах хүртэл хэрэгжүүлнэ.

21.4.Энэхүү хамгаалалтын арга хэмжээг төрийн тусгай хамгаалалт, зэвсэгт хүчин, бусад цэрэг, тагнуул, цагдаагийн харуул хамгаалалтын бүсэд хэрэгжүүлж болно.

21.5.Биечилсэн хамгаалалтыг ил болон далд хэлбэрээр хэрэгжүүлнэ.

21.6.Биечилсэн хамгаалалтыг эрсдэлийн түвшин, хамрах хүрээ, хүч хэрэгсэл, нөхцөл байдлаас шалтгаалан дараах зэрэглэлээр тогтооно:

21.6.1.энэ хуулийн 11.1.1-д заасан аюулын эрсдэлийн өндөр түвшин тогтоогдсон үед 24 цагаар;

21.6.2.энэ хуулийн 11.1.2-т заасан аюулын эрсдэлийн дунд түвшин тогтоогдсон үед орой эсхүл өдрийн цагаар;

21.6.3.энэ хуулийн 11.1.3-т заасан аюулын эрсдэлийн бага түвшин тогтоогдсон үед өдрийн цагаар.

21.7.Биечилсэн хамгаалалт хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай тохиолдолд төрийн болон төрийн бус байгууллага хамгаалуулагчийн аюулгүй байдлыг хангахад шаардлагатай нөхцөл, боломжийг бүрдүүлж, Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албатай хамтран ажиллах үүрэгтэй.

21.8.Энэ хуулийн 21.7-д заасан үүргийг биелүүлэхээс үндэслэлгүйгээр татгалзсан, эсхүл саад учруулсан хүн, хуулийн этгээдэд хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэж, үүний улмаас бусдад учруулсан гэм хорыг арилгах асуудлыг хууль тогтоомжийн дагуу шийдвэрлүүлнэ.

21.9.Биечилсэн хамгаалалтын үед хамгаалуулагчтай уулзах, түүний оршин суугаа болон байрлаж буй газарт нэвтрэх асуудлыг аюулгүй байдлын шаардлагад нийцүүлэн Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба шийдвэрлэнэ.

21.10.Биечилсэн хамгаалалтын үед хамгаалуулагчийг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцуулахдаа түүний аюулгүй байдлыг хангах арга хэмжээг урьдчилан авч, хамгаалалтын шаардлагад нийцүүлэн Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албатай хамтран зохион байгуулна.

22.1.Хамгаалуулагчийн Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хуулийн 4.1.1-д заасан мэдээллийн нууцлалыг хангаж, задруулах, дамжуулах, хяналт тогтоох, зөвшөөрөлгүйгээр задруулахыг тодорхой хугацаагаар хориглох, бүртгэлд тусгай тэмдэглэгээ хийх, мэдээллийг хэсэгчлэн хаах арга хэмжээг холбогдох байгууллагатай хамтран хэрэгжүүлнэ.

22.2.Хамгаалуулагч, түүний гэр бүлийн гишүүний хувийн мэдээлэлтэй холбоотой цахим мэдээллийн санд нэвтрэх эрхийг тодорхой хугацаагаар хязгаарлах техник, технологийн арга хэмжээг холбогдох төрийн байгууллагуудтай хамтран авч, шаардлагатай баримт бичгийг Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны нууцын архивд шилжүүлнэ.

22.3.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны даргын хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэх тухай шийдвэрийг үндэслэн мэдээлэл хариуцагч нь хамгаалуулагчийн мэдээлэлд нэвтрэх эрхийг тодорхой хугацаагаар хязгаарлах, бүртгэлийг хаах, тэмдэглэгээ хийх техникийн арга хэмжээг нэн даруй авах үүрэгтэй.

22.4.Мэдээлэл хариуцагч нь хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлсэн үеэс хойших хугацаанд аливаа этгээдээс хамгаалуулагчийн мэдээлэлд хандсан, хандахыг оролдсон бүх үйлдлийг бүртгэж, Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албанд даруй мэдэгдэнэ.

22.5.Энэ хуулийн 22.4-т заасан нөхцөл байдал илэрсэн тохиолдолд тусгай ажилтан мэдээллийг хэрэгт хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулж буй мөрдөгч, прокурор, шүүхэд даруй мэдэгдэж, хамтран ажиллаж болно.

22.6.Эрүүгийн хэрэгт хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулах хугацаанд хамгаалуулагч нэрээ нууцлах хүсэлт гаргах эрхтэй бөгөөд хамгаалуулагчийн нууцлалын тайлал бүхий материалыг хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх байгууллагад танилцуулна.

22.7.Хамгаалуулагчийн мэдээллийг агуулсан баримт бичиг, мэдээллийн сан, шүүхийн материалд түүний бодит хаяг, байршлыг илэрхийлэх мэдээллийг тусгахгүй бөгөөд шаардлагатай тохиолдолд орлуулсан тэмдэглэгээ, кодчилол хэрэглэнэ.

22.8.Энэ хамгаалалтын арга хэмжээг улсын бүртгэл, харилцаа холбоо, зам тээвэр болон холбогдох байгууллага нэн даруй хэрэгжүүлнэ.

22.9.Энэхүү хамгаалалтын арга хэмжээнд хамгаалуулагчийн байршлыг тогтоох аливаа мэдээллийн нууцлал хамаарна.

22.10.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд ашиглах материалд хамгаалуулагчийг таних боломжгүй хэлбэрээр мэдээллийг тусгаж болно. Хамгаалуулагч эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд нэрээ нууцлан оролцох хүсэлт гаргах эрхтэй.

22.11.Шүүх хамгаалуулагчийн аюулгүй байдалд эрсдэлтэй гэж үзвэл түүнийг таних боломжгүй байдлаар мэдүүлэг авах, дуу, дүрсийг өөрчлөх, зайнаас, эсхүл бусад хэлбэрээр оролцуулж болно. Хамгаалуулагчийн нэр, хувийн мэдээллийг агуулсан материалыг тусад нь хадгалж, зөвхөн шүүх хаалттай журмаар танилцана.

23.1.Хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэндэд ноцтой аюул, заналхийлэл учирч болзошгүй нь тогтоогдсон бол түүний зөвшөөрлийг үндэслэн шүүхийн шийдвэрээр хамгаалуулагчийн хувийн мэдээлэлд өөрчлөлт оруулж, баримт бичгийг солино.

23.2.Хамгаалалтын арга хэмжээг тодорхой хугацаагаар үргэлжлүүлэх шаардлагатай бол өөрчлөгдсөн агуулга бүхий бичиг баримтыг шинээр олгож болно.

23.3.Хамгаалуулагчийн баримт бичгийн мэдээллийг өөрчлөх хамгаалалтын арга хэмжээнд дараах баримт бичгийн өөрчлөлт хамаарна:

23.3.1.иргэний болон тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийн үнэмлэх, гадаад паспорт, гэрлэлтийн баталгаа, бүх төрлийн боловсролын болон мэргэжлийн үнэмлэх, гэрчилгээ, сертификат, зөвшөөрөл зэрэг албаны баримт бичиг;

23.3.2.эрүүл мэндийн болон нийгмийн даатгал, тэтгэвэр, тэтгэмж, цэргийн бүртгэл, эдгээртэй адилтгах нийгмийн хамгаалал, халамжтай холбоотой бусад баримт бичиг;

23.3.3.төрийн байгууллагын төрөлжсөн сангийн бусад мэдээлэл, баримт бичиг;

23.3.4.шаардлагатай бусад баримт бичиг.

23.4.Хамгаалуулагч овог, эцэг /эх/-ийн нэр, өөрийн нэрээ өөрчлөх тохиолдолд урьд өмнө гүйцэтгээгүй байгаа үүргийнхээ талаар тусгай ажилтанд мэдэгдэх үүрэгтэй ба ийнхүү мэдэгдээгүйгээс үүсэх үр дагаврыг төр хариуцахгүй.

23.5.Энэ зүйлд заасан хамгаалалтын арга хэмжээ нь хамгаалуулагчийн аюулгүй байдлыг хангах зорилготой бөгөөд өмнөх иргэний бүртгэлийн мэдээллийг устгахгүй бөгөөд нууцлан хадгална.

23.6.Баримт бичгийн мэдээлэл өөрчилсөнтэй холбоотой материалыг Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны хяналтын дор хамтран хэрэгжүүлэгч байгууллага Төрийн болон албаны нууцын тухай хуульд заасны дагуу хадгалж, хамгаалах үүрэгтэй.

23.7.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба сольсон баримт бичгийн нэгдсэн бүртгэл хөтөлнө. Хамгаалуулагчийн өмнөх иргэний бүртгэл болон хамгаалалтын хувийн мэдээллийн хоорондын холболтыг нууц бүртгэлд хадгална.

23.8.Энэ хамгаалалтын арга хэмжээний хугацаанд хамгаалуулагч солигдсон баримт бичгээр гэрээ, хэлэлцэл байгуулах болон бусад байдлаар ашигласан тохиолдол бүрийг тусгай ажилтанд мэдэгдэх үүрэгтэй бөгөөд энэ талаар бүртгэл хөтөлнө.

23.9.Тусгай ажилтан аюулын эрсдэл арилсан тохиолдолд хамгаалуулагчийн хүсэлтийн дагуу сольсон баримт бичгийг сэргээж, өмнөх байдалд шилжүүлнэ.

23.10.Баримт бичгийг солих хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэх талаар гарсан шүүхийн шийдвэрийг мэдээлэл хариуцагч бүх шатны байгууллага, албан тушаалтан Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албатай хамтран хэрэгжүүлэх үүрэгтэй.

23.11. Энэ хуулийн 23.10-д заасан мэдээлэл хариуцагч байгууллага нь хамгаалалтын хувийн мэдээлэл үүсгэх, хадгалах, ашиглах ажиллагаанд оролцсон албан тушаалтан нууцлалыг хадгалах үүрэгтэй бөгөөд үүргээ зөрчсөн бол хуульд заасан хариуцлага хүлээнэ.

23.12.Энэ хуулийн 23.11-д заасан арга хэмжээг хэрэгжүүлэх журам, нууц бүртгэлийн горимыг Засгийн газар батална.

23.13.Хамгаалуулагчийн аюулгүй байдал, эрсдэлийн үнэлгээ зэргийг харгалзан холбоо барих утасны дугаар, тээврийн хэрэгслийн улсын дугаар зэргийг түр хугацаанд сольж болно.

24.1.Хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэндэд учирч болзошгүй эрсдэлийг өөр хамгаалалтын арга хэмжээгээр арилгах боломжгүй бол оршин суугаа газраас нь түүний зөвшөөрснөөр шүүхийн шийдвэрээр түр болон бүрмөсөн нүүлгэн шилжүүлнэ.

24.2.Нүүлгэн шилжүүлэх хамгаалалтын арга хэмжээг гэр бүлийн гишүүдэд хамруулж болох бөгөөд энэ нь эрсдэлийн үнэлгээнд үндэслэнэ.

24.3.Нүүлгэн шилжүүлэх хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд хамгаалуулагчийн эрх зүйн байдлыг дордуулахгүй байх зорилгоор нийгмийн даатгал, нийгмийн хамгааллын эрхийг тасалдуулахгүй байх арга хэмжээг холбогдох байгууллагатай хамтран зохион байгуулна.

24.4.Хамгаалуулагчийн байршлыг илрүүлэх эрсдэлтэй гэж үзвэл шаардлагатай тохиолдолд түүнийг давтан нүүлгэн шилжүүлэх, нүүлгэн шилжүүлсэн газрыг орхин явахыг хязгаарлах арга хэмжээг авч болно.

24.5.Хамгаалуулагч хөдөлмөр эрхэлдэг бол хамгаалалтад байх хугацааны нийгмийн даатгал, холбогдох шимтгэлийг ажил олгогч, хөдөлмөр эрхэлдэггүй бол хуульд заасан журмын дагуу төрөөс хариуцна.

24.6.Энэ зүйлийн хэрэгжилтийг хангахад шаардлагатай арга хэмжээ авах талаар Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба холбогдох байгууллага, албан тушаалтанд мэдэгдэл хүргүүлэх бөгөөд мэдэгдэл хүлээн авсан хүн, хуулийн этгээд мэдэгдлийг биелүүлж, шаардлагатай арга хэмжээ авах үүрэгтэй.

24.7.Хамгаалуулагчийг нүүлгэн шилжүүлэхэд түүний болон хамт амьдардаг гэр бүлийн гишүүний хөдөлмөр эрхлэлт, боловсрол, эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ, амьдрах орон байр, зайлшгүй хэрэгцээт амьжиргааны нөхцөлийг хангах болон шаардлагатай бусад асуудлыг эрсдэлийн үнэлгээнд үндэслэн хамтад нь шийдвэрлэж болно.

24.8.Нүүлгэн шилжүүлэхээс өмнө хамгаалуулагчийг тусгай болон түр хамгаалах байранд байршуулж болно.

24.9.Хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэглэх нөхцөл арилсан бол хамгаалуулагч урьд оршин сууж байсан газартаа буцаж амьдрах эрхтэй.

24.10.Нүүлгэн шилжүүлэх хамгаалалтын арга хэмжээний үед хамгаалуулагчийг хөдөлмөрлөх нөхцөлөөр хангах ба ийм боломжгүй бол түүний өмнө авч байсан цалин хөлсний далан хувьтай тэнцэх хэмжээний тэтгэмжийг, хөдөлмөр эрхэлдэггүй бол хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээтэй тэнцэх хэмжээний тэтгэмжийг хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлж эхэлснээс хойш 2 жил хүртэл хугацаанд төрөөс олгож, гэм буруутай этгээдээс зардлыг нөхөн төлүүлнэ.

24.11.Хамгаалуулагчийн гэр бүлийн насанд хүрээгүй гишүүний сурч боловсрох эрхийг баталгаатай эдлүүлнэ.

24.12.Хамгаалалтын арга хэмжээ авагдахад хамгаалуулагчийн эхнэр, нөхөр ажлаас гарах шаардлага үүсэхэд, хөдөлмөрлөх нөхцөлийг төрөөс хангах бөгөөд урьд ажиллаж байсан ажлын байраар хангах боломжгүй бол хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээгээр хамгаалалтын арга хэмжээний хугацаанд сар бүр тэтгэмж олгоно.

24.13.Нүүлгэн шилжүүлэхтэй холбоотой зардал, тэтгэмжийн хэмжээ, нөхцөл, журмыг Засгийн газар батална.

24.14.Шаардлагатай тохиолдолд хамгаалуулагчийг гадаад улсад шилжүүлэн хамгаалж болно.

25.1.Хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэндэд ноцтой аюул заналхийлэл учирсан бөгөөд аюулгүй байдлыг хамгаалалтын өөр арга хэмжээгээр хангах боломжгүй тохиолдолд түүний зөвшөөрснөөр, шүүхийн шийдвэрээр гадаад төрхийг мэс заслын аргаар өөрчилж болно.

25.2.Энэ зүйлд заасан хамгаалалтын арга хэмжээ нь хамгаалуулагчийн хүний нэр төр, биеийн халдашгүй байдлыг хүндэтгэх, эрүүл мэндэд учрах эрсдэлийг хамгийн бага түвшинд байлгах зарчимд нийцсэн байна.

25.3.Гадаад төрхийг мэс заслын аргаар өөрчлөх арга хэмжээг холбогдох мэргэжлийн үйл ажиллагаа явуулах зөвшөөрөлтэй эрүүл мэндийн байгууллага, мэргэжилтнээр гүйцэтгүүлэх бөгөөд хамгаалуулагчийг урьдчилан эрүүл мэндийн үзлэг, шинжилгээ, оношилгоонд хамруулж, эрүүл мэндийн харшлах шалтгаан байгаа эсэх талаарх дүгнэлтийг үндэслэн шийдвэрлэнэ.

25.4.Хамгаалуулагчийн гадаад төрхийг мэс заслын бус аргаар өөрчлөх /үс засалт, үс, нүдний өнгийг өөрчлөх гэх мэт/ хамгаалалтын арга хэмжээ авч болно.

25.5.Энэхүү хамгаалалтын арга хэмжээг насанд хүрээгүй хамгаалуулагчид хэрэглэхгүй.

25.6.Хамгаалалтын арга хэмжээг тухайн чиглэлээр үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл бүхий мэргэжлийн байгууллага, мэргэжилтэнтэй хамтран хэрэгжүүлнэ.

25.7.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албанаас танилцуулсан энэ хуулийн 25.6-д заасан мэргэжлийн байгууллага, мэргэжилтнээс хамгаалуулагч өөрөө сонгоно.

25.8.Энэ хуулийн 25.7-д заасны дагуу сонгогдсон хуулийн этгээдтэй хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх гэрээ байгуулж, ажлыг гүйцэтгүүлнэ.

25.9.Энэ хуулийн 25.8-д заасан гэрээний талууд нууцлалыг хугацаагүй хадгална.

25.10.Хамгаалуулагчийн гадаад төрх өөрчлөгдсөн талаарх мэдээллийг гэрэл зураг бүхий улсын бүртгэлийн мэдээллийн системд оруулж, холбогдох баримт бичгийг шинээр олгох арга хэмжээг шуурхай зохион байгуулна.

25.11.Эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний холбогдох хууль тогтоомж, заавал мөрдөх стандарт, дүрэм, журам, удирдамж, зааврыг мөрдөөгүйн улмаас хамгаалуулагчийн эрүүл мэндэд сөрөг үр дагавар үүссэн тохиолдолд үйлчилгээ үзүүлэгч хуулийн этгээд бүрэн хариуцна.

25.12.Энэ хамгаалалтын арга хэмжээг энэ хуулийн 16.1.7, 16.1.8-д заасан хамгаалалтын арга хэмжээтэй хамтад нь хэрэгжүүлнэ.

26.1.Хамгаалуулагчийг айлган сүрдүүлэлт, заналхийлэл, гэмт халдлагын нөлөөллийн улмаас сэтгэл зүйн цочролд орохоос сэргийлэх, айдас түгшүүрт автуулахгүй байх болон хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд аюулгүй, чөлөөтэй оролцох нөхцөлийг хангах зорилгоор сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээг авч болно.

26.2.Сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээг сэтгэл зүйн чиглэлээр мэргэшсэн тусгай ажилтан хэрэгжүүлнэ.

26.3.Сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээнд дараах арга хэмжээ хамаарна:

26.3.1.хамгаалуулагчийн сэтгэл зүйн байдлыг үнэлэх, оношлох, шаардлагатай тохиолдолд сэтгэл зүйчийг байлцуулах;

26.3.2.хамгаалуулагчид сэтгэцийн эрүүл мэндээ хамгаалах анхан шатны болон сэтгэл зүйн мэдээлэл өгөх;

26.3.3.хамгаалуулагчийг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцоход бэлтгэх, мөрдөн шалгах болон шүүх ажиллагааны явц, нөхцөлийн талаар урьдчилан мэдээлж тайлбарлах;

26.3.4.сэтгэл зүйн зөвлөгөө, дэмжлэг үзүүлэх, айдас, түгшүүр, стресс, гэмтлийн дараах сөрөг нөлөөллийг бууруулах, сэтгэл санааг тогтворжуулах арга хэмжээ авах;

26.3.5.шүүх хуралдааны танхимд хамгаалуулагчтай сэтгэл зүйчийг хамт байлцуулах;

26.3.6.хамгаалуулагчид хувийн аюулгүй байдлаа хангах, заналхийллээс зайлсхийх, эрсдэлтэй нөхцөлд зөв хариу үйлдэл үзүүлэх талаар мэдээлэл, зөвлөмж өгөх;

26.3.7.хамгаалуулагчид стресс, бухимдлыг тайлах, тайвшрах, айдас, түгшүүрийг даван туулахад нь дэмжлэг үзүүлэх, сэтгэл заслын үр дүнтэй арга техникүүдийг заах;

26.3.8.хамгаалуулагчийн өөртөө итгэх итгэл, өөрийн үнэлэмжийг дээшлүүлэх;

26.3.9.эмзэг, айлган сүрдүүлэлт, заналхийлэлд өртсөн хамгаалуулагчид хүчирхийллийн нөхцөл байдлыг шийдвэрлэх, зайлсхийх, хувийн аюулгүй байдлаа хамгаалах мэдээллээр хангах, өөрөө өөрийгөө хамгаалахад нь туслах;

26.3.10.хамгаалуулагчийн сэтгэл гутрал, гэмтлийн дараах стресс, эмгэг, айдас, түгшүүр, санаа зовнилыг бууруулах, сэтгэл зүйн байдлыг тогтворжуулах сэтгэл заслын арга техникүүдийг ашиглан ганцаарчилсан сэтгэл засал хийх;

26.3.11.хамгаалуулагчийн сэтгэл санаанд гэмт халдлага, заналхийлэл, хүчирхийлэл, осол, гэмтлийн үзүүлэх сөрөг нөлөөг бууруулах;

26.3.12.мөрдөн шалгах болон шүүх ажиллагаатай холбоотой сэтгэлийн хямралыг бууруулах арга хэмжээ авах;

26.3.13.сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэх, сэтгэл зүйн туслалцаа үзүүлэх явцад гарсан асуудлаар санал, зөвлөмж боловсруулж, удирдлагад танилцуулах.

26.3.14.шаардлагатай бусад арга хэмжээ.

26.4.Сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээг энэ хуулийн 16.1-д заасан аюулгүй байдлын хамгаалалтын арга хэмжээтэй хамт хэрэгжүүлж болно.

26.5.Сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээг Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны сэтгэл зүйч эсхүл багаар хэрэгжүүлнэ.

26.6.Сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээг хамгаалуулагчийн аюулын эрсдэлийн түвшин, сэтгэл зүйн байдал, сэтгэл гутрал, айдас, түгшүүрийн түвшнийг харгалзан зохион байгуулна.

26.7.Сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээг аюулын эрсдэлийн түвшин, хамгаалуулагчийн нас, биеийн болон сэтгэцийн онцлогт тохируулан хэрэгжүүлнэ.

26.8.Хамгаалуулагч аюулын эрсдэлийн дунд болон өндөр түвшинтэй, сэтгэл зүйн сорилын дүнгээр сэтгэл гутрал, санаа зовнил, айдас түгшүүрийн түвшин өндөр, сэтгэл зүйн цочролд орсон, өмнө нь өөрийгөө гэмтээх, амиа хорлох оролдлого хийж байсан тохиолдолд хамгаалуулагчид сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээг заавал авч хэрэгжүүлэх бөгөөд аюулгүй байдлын хамгаалалтын арга хэмжээг хамтатган хэрэглэх, өөрчлөх арга хэмжээ авна.

26.9.Сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээг сэтгэл зүйн туслалцаатай хамтад нь хэрэгжүүлж болно.

26.10.Сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхдээ шашин болон улс төрийн үзэл номлолыг сурталчлах, албадан тулгах, ашгийн буюу төлбөртэй үйл ажиллагаа үзүүлэх болон аливаа мэдүүлэг өгөхөд нөлөөлөхүйл ажиллагаа явуулахыг хориглоно.

26.11.Сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх журам, мэргэжлийн стандартыг Засгийн газар батална.

ТАВДУГААР БҮЛЭГ.

ХАМГААЛАЛТАД АВАХ АЖИЛЛАГАА, ХЭРЭГЖИЛТ

27.1.Хамгаалалтын арга хэмжээг Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны тусгай ажилтан хэрэгжүүлж, сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээг сэтгэл зүйч хариуцан гүйцэтгэнэ.

27.2.Хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх тухай шийдвэрийг хамгаалуулагч, түүний өмгөөлөгч, эсхүл хууль ёсны төлөөлөгчид танилцуулж, хамгаалуулагчийн эрх, үүрэг, нууцлалын шаардлагыг тайлбарлан бичгээр баталгаажуулна.

27.3.Энэ хуулийн 15.1 дүгээр зүйлд заасан хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд хамгаалуулагч, түүний хууль ёсны төлөөлөгчид хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлснээс үүсэж болох үр дагаврыг тайлбарлан өгөх бөгөөд хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлснээр хамгаалуулагчийн эрх, амьдралын хэв маяг, оршин суух газар, хөдөлмөр эрхлэлтэд нөлөөлөхөөр бол түүний бичгээр өгсөн зөвшөөрлийг үндэслэн хэрэгжүүлнэ.

27.4.Насанд хүрээгүй, эсхүл бие даан шийдвэр гаргах боломжгүй этгээдийн хувьд хууль ёсны төлөөлөгчийн зөвшөөрлийг авна.

27.5.Аюул, заналхийлэл шууд учирч болох бодит эрсдэлтэй эсхүл хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэндэд халдсан тохиолдолд хамгаалуулагчийн зөвшөөрлийг урьдчилан авах боломжгүй бол хамгаалалтын арга хэмжээг нэн даруй хэрэгжүүлж болно.

28.1.Тусгай ажилтан мөрдөгч, прокурор, шүүх, эрх бүхий байгууллагаас дараах баримтуудыг авч хяналтын хэрэгт хавсаргана.

28.1.1.хамгаалуулагч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгчийн бичгээр гаргасан хүсэлт, тайлбар, аюул заналхийллийн талаарх нотлох баримт, мэдээлэл;

28.1.2.хамгаалуулагч болон түүнд заналхийлэгч этгээдийн талаарх мэдээлэл, лавлагаа;

28.1.3.хамгаалуулагчийн урьд гүйцэтгээгүй үүргийн талаарх мэдээлэл;

28.1.4.тухайн нөхцөлд тохирсон хамгаалалтын арга хэмжээний санал;

28.1.5.хэргийн онцлог, хамгаалалтын арга хэмжээтэй холбоотой шаардлагатай бусад мэдээлэл.

28.2.Энэ хуулийн 28.1-д зааснаас гадна тусгай ажилтан хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай бусад мэдээллийг хамтран мэдээлэл солилцох хэлбэрээр, эсхүл шүүхийн шийдвэрээр төрийн болон төрийн бус байгууллагаас гаргуулан авч болно.

29.1.Хамгаалалтын арга хэмжээ авах шийдвэр гарсан даруйд тусгай ажилтан аюулын эрсдэлийн үнэлгээнд үндэслэн өөрт нь болон хамгаалуулагчид учирч болзошгүй эрсдэлийг үнэлж, хариу арга хэмжээ авах хамгаалалтын төлөвлөгөө боловсруулан Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны даргаар батлуулж, хэрэгжүүлнэ.

29.2.Хамгаалалтын төлөвлөгөөнд дараах асуудлыг тусгана:

29.2.1. учирч болзошгүй аюул, заналхийллийн үнэлгээ;

29.2.2.хэрэгжүүлэх хамгаалалтын арга хэмжээний төрөл, түвшин;

29.2.3.хамгаалуулагчийн аюулгүй байдлыг хангах зохион байгуулалт;

29.2.4.оршин суух, шилжин байрлуулах, зорчих хөдөлгөөний зохицуулалт;

29.2.5.холбоо барих, мэдээлэх, дохиоллын журам;

29.2.6.онцгой нөхцөлд авах шуурхай арга хэмжээ;

29.2.7.холбогдох байгууллагуудын хамтын ажиллагаа;

29.2.8.хамгаалуулагчтай харилцах хүмүүсийн жагсаалт, явах чиглэл, бүдүүвч зураг, цагийн хуваарь;

29.2.9.хэрэг хянан шийдвэрлэх байгууллагатай харилцах мэдээлэл.

29.3.Хамгаалуулагчид хамгаалалтын төлөвлөгөөний дагаж мөрдөх хэсгийг тайлбарлан танилцуулж, нууцлалын шаардлагыг сануулна.

29.4.Хамгаалалтын төлөвлөгөө нь нууцад хамаарах бөгөөд зөвхөн хэрэгжүүлэхэд зайлшгүй шаардлагатай этгээдэд танилцуулна. Аюулын эрсдэлийн түвшин, нөхцөл байдал өөрчлөгдсөн тохиолдолд хамгаалалтын төлөвлөгөөг тухай бүр шинэчилнэ.

29.5.Хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх үед төлөвлөгөөнд тусгагдаагүй нөхцөл байдал үүссэн тохиолдолд хамгаалуулагчийн аюулгүй байдлыг хангах зорилгын хүрээнд Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албанд мэдэгдэж чиглэл авч ажиллана.

29.6.Энэ хуулийн 29.6-д заасан нөхцөл байдал гэнэт үүсэж чиглэл авах боломжгүй бол хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлж байгаа тусгай ажилтан бие даан шийдвэрлэж энэ талаарх тэмдэглэл, холбогдох баримтыг хяналтын хэрэгт хавсаргана.

30.1.Хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэх шийдвэр гарсан даруйд хамгаалалтын ажиллагаатай холбоотой баримт, мэдээллийг бүртгэх зорилгоор хяналтын хэрэг нээнэ.

30.2.Хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх талаарх шийдвэрийг хүлээн авсан тусгай ажилтан шийдвэрийг хамгаалалтын мэдээллийн санд нэн даруй бүртгэж, хяналтын хэргийн дугаар авна.

30.3.Хамгаалалтын арга хэмжээний хэлбэрийг өөрчилсөн, хамтатган хэрэгжүүлсэн тохиолдолд хяналтын хэргийн дугаар өөрчлөгдөхгүй.

30.4.Хяналтын хэрэгт дараах баримт, мэдээллийг хавсаргана:

30.4.1.хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэх шийдвэр;

30.4.2.аюулын эрсдэлийн үнэлгээ;

30.4.3.хамгаалалтын төлөвлөгөө;

30.4.4.хэрэгжүүлсэн хамгаалалтын арга хэмжээний тэмдэглэл;

30.4.5.хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх хүн хүч, техник хэрэгсэл, зардлын тооцоо;

30.4.6.холбогдох тайлан, нотлох баримт, бусад шаардлагатай материал.

30.5.Хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд ашиглах маягтын загварыг хууль зүй, дотоод хэргийн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн батална.

30.6.Хяналтын хэргийг хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэх эрх бүхий алба хаагч хариуцан хөтлөх бөгөөд хамгаалалтын арга хэмжээг цуцлах, дуусгавар болгох тухай шийдвэрийг хүлээн авснаас хойш хэргийн бүрдлийг хангаж, архивын нэгж үүсгэн, ажлын 5 хоногийн дотор тухайн нэгжийн нууцын ажилтанд хүлээлгэн өгнө.

30.7.Хяналтын хэргийн явцын хяналтыг Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны дарга хэрэгжүүлнэ.

30.8.Шүүх зөвхөн хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэх, өөрчлөх, дуусгавар болгох шийдвэр гаргахад шаардлагатай хэсэгтэй нууцлалын дэглэмийг баримтлан танилцаж болно.

30.9.Хамгаалалтын арга хэмжээг цуцалсан, дуусгавар болгосон тохиолдолд тусгай ажилтан хяналтын хэргийг хааж, энэ тухай тэмдэглэл үйлдэнэ.

30.10.Тусгай ажилтны хяналтын хэргийг хаах шийдвэрт хэрэгжүүлсэн хамгаалалтын арга хэмжээний төрөл, хугацаа, явагдсан нөхцөл байдал, үр дүн, учирсан эрсдэл, хамгаалалтын арга хэмжээний зардлын задаргаа зэргийг тусгана.

31.1.Хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхдээ тусгай ажилтан хамгаалуулагчтай хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэх гэрээ байгуулна. Гэрээний загварыг хууль зүй, дотоод хэргийн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн батална.

31.2.Аюулгүй байдлын хамгаалалтын арга хэмжээний хэлбэрээс хамаарч гэрээнд холбогдох эрх, үүрэг, хариуцлагыг тусгана.

31.3.Насанд хүрээгүй, эсхүл бие даан шийдвэр гаргах боломжгүй этгээдийн хувьд гэрээг түүний хууль ёсны төлөөлөгчтэй байгуулж, боломжтой бол тухайн этгээдэд ойлгомжтой байдлаар тайлбарлан танилцуулна.

31.4. Хамгаалуулагч гэрээ байгуулахаас татгалзсан бол энэ талаар тэмдэглэл үйлдэж, хамгаалалтын арга хэмжээг үргэлжлүүлэх боломж, нөхцөлийг аюулын эрсдэлийн үнэлгээнд үндэслэн шийдвэрлэнэ.

31.5.Аюул, заналхийлэл шууд учирч болзошгүй нөхцөлд гэрээ байгуулахаас өмнө хамгаалалтын түр арга хэмжээг авч болох бөгөөд гэрээг боломжит хугацаанд байгуулж баталгаажуулна.

31.6.Гэрээ нь хамгаалалтын арга хэмжээний явцад талуудын эрх, үүргийг тодорхойлсон баримт бичиг тул өөр байдлаар ашиглах, ил болгохыг хориглоно.

31.7.Гэрээний заалтыг хамгаалуулагч нь удаа дараа зөрчсөн нь хамгаалалтын арга хэмжээг цуцлах үндэслэл болно.

31.8.Энэ хуулийн 31.7-д заасан нөхцөл байдал үүссэн тохиолдолд хамгаалуулагчийн харьяалах цагдаагийн байгууллагад мэдэгдэж хамгаалуулагчид авсан хамгаалалтын арга хэмжээг цуцална.

32.1.Хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэхтэй холбогдсон мэдээллийг төвлөрүүлэн хадгалах зорилгоор Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба хамгаалалтын нэгдсэн мэдээллийн сан, бүртгэл хөтөлнө.

32.2.Мэдээллийн санд дараах мэдээллийг бүртгэнэ:

32.2.1.хамгаалуулагчийн кодчилсон бүртгэл;

32.2.2.аюулын эрсдэлийн үнэлгээний дүгнэлт;

32.2.3.хэрэгжүүлсэн хамгаалалтын арга хэмжээ;

32.2.4.хамгаалалтын төлөвлөгөөний хэрэгжилтийн тэмдэглэл;

32.2.5.гаргасан шийдвэр, өөрчлөлт, дуусгавар, цуцлалтын мэдээлэл;

32.2.6.хяналтын хэрэг;

32.2.7.холбогдох бусад мэдээлэл.

32.3.Мэдээллийн санд агуулагдах мэдээлэл төрийн нууцад хамаарах бөгөөд зөвхөн хуульд заасан эрх бүхий албан тушаалтан шаардлагатай хэмжээнд нэвтрэх эрхтэй байна.

32.4.Хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай тохиолдолд холбогдох байгууллагад мэдээллийг зөвхөн кодчилсон хэлбэрээр дамжуулна.

33.1.Хамгаалалтын арга хэмжээний агуулга, хэрэгжүүлэх арга, байршил, хамгаалалтад оролцогч этгээдийн талаарх мэдээллийг задруулахыг хориглох бөгөөд зөвхөн хуульд заасан этгээдэд, хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд зайлшгүй шаардлагатай хүрээнд танилцуулна.

33.2.Дараах этгээд хамгаалалтын нууцлалыг хадгалах үүрэгтэй:

33.2.1.хамгаалуулагч;

33.2.2.хамгаалуулагчийн, гэр бүлийн гишүүн, хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч;

33.2.3.хамгаалалтын ажиллагаанд оролцсон албан тушаалтан;

33.2.4.хамгаалалтын арга хэмжээний талаар олж мэдсэн бусад этгээд.

33.3.Энэ зүйлийн 33.2.1-33.2.3-т заасан этгээдэд нууцлалын шаардлагыг тайлбарлан танилцуулж, нууц мэдээллийг задруулахгүй байх баталгааг бичгээр гаргуулна.

33.4.Тусгай хамгаалах байрны нууцлал, аюулгүй байдлын дэглэмийг хангах зорилгоор хамгаалуулагчаар нууц хадгалах баталгааг тусад нь авна.

33.5.Хамгаалалтын арга хэмжээ дуусгавар болсон нь нууцлалыг задруулах үндэслэл болохгүй бөгөөд нууцлалын үүрэг хамгаалалтын ажиллагаа цуцлагдсан, дуусгавар болсон тохиолдолд хэвээр үргэлжилнэ.

34.1.Хамгаалалтын арга хэмжээг аюулын эрсдэлийн үнэлгээнд үндэслэн тогтоож, аюул заналхийлэл арилах хүртэл хугацаанд хэрэгжүүлнэ.

34.2.Хамгаалалтын арга хэмжээ нь хэрэг, маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагааны шат, хугацаанаас үл хамааран үргэлжилж болно.

34.3.Аюулгүй газарт түр байрлуулах хамгаалалтын арга хэмжээг аюулын эрсдэл буурсан, арилах хүртэл хугацаанд хэрэгжүүлнэ.

34.4.Хамгаалалтын арга хэмжээг дуусгавар болгосны дараа тодорхой хугацаанд хяналтын ажиглалт хэрэгжүүлж болно.

34.5.Хамгаалалтын арга хэмжээг дуусгавар болгох, цуцлах тухай шийдвэрт хамгаалуулагч гомдол гаргах эрхтэй.

34.6.Хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхдээ боломжит богино хугацааг баримтална.

35.1.Аюулын эрсдэлийн түвшин, нөхцөл байдал өөрчлөгдсөн тохиолдолд хамгаалалтын арга хэмжээг нэмэгдүүлэх, бууруулах, өөрчлөх асуудлыг аюулын эрсдэлийн үнэлгээнд үндэслэн шийдвэрлэнэ.

35.2.Хамгаалалтын арга хэмжээг дараах үндэслэлээр өөрчилж болно:

35.2.1.аюул, заналхийлэл нэмэгдсэн;

35.2.2.аюул, заналхийлэл буурсан;

35.2.3.хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжих боломж, нөхцөл өөрчлөгдсөн;

35.2.4.хамгаалалтад хамрагдагчийн амьдралын нөхцөл, оршин суух газар, ажил, сургууль өөрчлөгдсөн;

35.2.5.хамгаалалтын арга хэмжээ хангалтгүй, эсхүл үр нөлөөгүй болсон;

35.2.6.хамгаалуулагчийн эрүүл мэнд бусад шалтгааны улмаас хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх боломжгүй болсон .

35.3.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба хамгаалуулагч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч хамгаалалтын арга хэмжээг өөрчлөх тухай хүсэлт, хэрэг, маргаан хянан шийдвэрлэж байгаа эрх бүхий албан тушаалтан, эсхүл өөрийн санаачилгаар хамгаалалтын арга хэмжээг өөрчлөх асуудлыг хянан шийдвэрлэж болно.

35.4. Аюул, заналхийлэл шууд нэмэгдсэн нөхцөлд хамгаалалтын арга хэмжээг нэн даруй нэмэгдүүлж, дараа нь шийдвэрийг баталгаажуулна. Хамгаалалтын арга хэмжээг өөрчилсөн тухай шийдвэрийг хамгаалуулагчид тайлбарлан танилцуулж, бичгээр мэдэгдэнэ.

36.1.Аливаа этгээдээс хамгаалуулагчтай холбоо тогтоохыг оролдсон, заналхийлсэн, халдсан, мэдээлэл цуглуулсан, мөрдөн мөшгөсөн, эсхүл хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд саад учруулсан үйлдэл илэрсэн тохиолдолд тусгай ажилтан нэн даруй хамгаалуулагчийн аюулгүй байдлыг хангах шуурхай арга хэмжээ авч, энэ талаар шүүх, Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны дарга болон хэрэг, маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулж байгаа байгууллага, албан тушаалтанд мэдэгдэнэ.

36.2.Энэ зүйлийн 36.1-д заасан нөхцөл үүссэн бол хамгаалуулагчийг шаардлагатай тохиолдолд нэн даруй аюулгүй байршилд шилжүүлэн байрлуулах, хамгаалалтын түвшнийг нэмэгдүүлэх арга хэмжээг авч хэрэгжүүлнэ..

36.3.Энэ хуулийн 36.1-д заасан үйлдэл нь гэмт хэргийн шинжтэй бол холбогдох эрх бүхий байгууллагад шилжүүлнэ. Энэ тохиолдолд сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгчид авсан таслан сэргийлэх арга хэмжээг өөрчлүүлэх саналыг хэрэгт хянан шийдвэрлэж байгаа байгууллага, албан тушаалтанд хүргүүлж болно.

36.4.Хамгаалуулагч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч хамгаалалтын арга хэмжээний талаар аливаа зөвшөөрөөгүй мэдээллийг бусдад дамжуулсан, хамгаалалтын нууцлалыг задруулсан, тогтоосон дэглэмийг зөрчсөн, тусгай ажилтны зааврыг биелүүлээгүй бол аюулын эрсдэлийн үнэлгээг дахин хийж хамгаалалтын арга хэмжээг өөрчлөх, хязгаарлах, түр түдгэлзүүлэх, эсхүл дуусгавар болгох эсэхийг шийдвэрлэнэ.

36.5.Хамгаалалтын нууцлалыг задруулсан, тогтоосон дэглэмийг зөрчсөн, тусгай ажилтны зааврыг биелүүлээгүй бол Эрүүгийн хууль, Зөрчлийн хууль болон Төрийн албаны тухай хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэх үндэслэл болно.

37.1.Хамгаалуулагчийг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцуулахдаа хамгаалалтын арга хэмжээний зорилго, үр нөлөөнд харшлахгүйгээр, түүний аюулгүй байдлыг хангасан нөхцөлд мөрдөгч, прокурор, шүүх болон эрх бүхий бусад албан тушаалтан түүнтэй харилцаж, шаардлагатай ажиллагааг гүйцэтгэнэ.

37.2.Энэ хуулийн 16.1.4-16.1.9-д заасан хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжиж байгаа тохиолдолд хамгаалуулагчтай харилцах, уулзах, хэрэг, маргаан хянан шийдвэрлэх болон хуульд заасан бусад ажиллагааг Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба зохион байгуулна.

37.3.Энэ хуулийн 37.2-т заасан тохиолдолд хамгаалуулагчтай харилцах тухай холбогдох ажиллагааны үндэслэл, зорилго, хугацаа, хэлбэрийг тусгасан хүсэлтийг 48-аас доошгүй цагийн өмнө Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албанд мэдэгдэж, аюулын эрсдэлийн үнэлгээ, хамгаалалтын төлөвлөгөөний дагуу зохион байгуулна.

37.4.Энэ хуулийн 37.2-т заасан хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжиж байгаа үед хамгаалуулагчийн байршил, хувийн мэдээлэл, хамгаалалтын арга хэмжээний талаарх мэдээллийг аюулгүй байдлын албаны зөвшөөрөлгүйгээр шууд авах, тогтоох, задруулахыг хориглоно.

37.5.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба шаардлагатай гэж үзвэл хамгаалуулагчтай харилцах, уулзалт зохион байгуулах, мэдүүлэг авах болон бусад процессын ажиллагааг түүний аюулгүй байдлыг хангах зорилгоор зайнаас харилцах, тусгаарлагдсан орчинд оролцуулах, харагдах байдлыг хязгаарлах, дуу, дүрсийг өөрчлөх буюу хамгаалах болон хамгаалалтын бусад тусгай зохион байгуулалтын хэлбэрээр хэрэгжүүлж болно.

37.6.Хамгаалуулагч бусад этгээдтэй аливаа уулзалт хийх, харилцаа холбоо тогтоох, мэдээлэл солилцох ажиллагааг зөвхөн Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба зохион байгуулж, аюулгүй холбооны сувгаар гүйцэтгэнэ.

37.7.Энэ зүйлд заасан харилцах ажиллагааны талаар тэмдэглэл үйлдэж, хяналтын хэрэгт хавсаргана.

хамгаалуулагчийг хамгаалах

38.1.Цагдан хоригдож байгаа болон хорих ял эдэлж байгаа хамгаалуулагчид хэрэгжүүлэх хамгаалалтын арга хэмжээг Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба, шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагатай хамтран хэрэгжүүлнэ.

38.2.Хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхдээ Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуульд зааснаас гадна хорих байгууллагын аюулгүй байдал, дэглэмийг алдагдуулахгүйгээр дараах тусгай зохион байгуулалтын арга хэмжээг авч болно:

38.2.1.бусад хоригдогч, хоригдлоос тусгаарлан байрлуулах, хамгаалалтын зориулалттай өрөө, тасаг, эсхүл тусгай бүсэд байршуулах;

38.2.2.хорих байгууллагад эрхлэх хөдөлмөр, сургалт, олон нийтийн бусад арга хэмжээнд оролцохыг түр хязгаарлах;

38.2.3.хамгаалуулагчийн цагдан хоригдож байгаа болон ял эдэлж байгаа хорих байгууллагыг өөрчлөх, нууцлал хадгалсан байдлаар шилжүүлэх;

38.2.4.тээвэрлэлт, эмнэлгийн үзлэг, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцуулах үед тусгай хамгаалалт хэрэгжүүлэх;

38.2.5.шаардлагатай тохиолдолд сэтгэл зүйн болон аюулгүй байдлын зөвлөгөө, дэмжлэг үзүүлэх;

38.2.6.хамгаалуулагчийн хүсэлтийн дагуу эрх бүхий байгууллагын албан тушаалтантай харилцах үед байлцах.

38.3.Цагдан хоригдож байгаа болон хорих ял эдэлж байгаа хамгаалуулагчийг хамгаалах журмыг хууль зүйн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн, Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн дарга хамтран батална.

38.4.Хамгаалалтад авагдсан хүнийг цагдан хорьсон тохиолдолд энэ зүйлд заасныг баримтална.

39.1.Хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд төрийн болон төрийн бус байгууллага, хуулийн этгээд, албан тушаалтан нь Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албатай хамтран ажиллах, шаардлагатай дэмжлэг үзүүлэх үүрэгтэй.

39.2.Хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх зорилгоор Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны хүсэлтийн дагуу холбогдох байгууллага, албан тушаалтан дараах арга хэмжээг нууцлалыг ханган шуурхай хэрэгжүүлнэ:

39.2.1.шаардлагатай мэдээллийг солилцох;

39.2.2.бүртгэл, мэдээллийн санд хязгаарлалт тогтоох, кодчилох, түр өөрчлөлт оруулах;

39.2.3.шилжүүлэн байрлуулах, тээвэрлэх, эмнэлгийн болон нийгмийн үйлчилгээ үзүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх;

39.2.4.шүүхийн ажиллагаанд оролцуулах, хамгаалалттай нөхцөл бүрдүүлэх;

39.2.5.боловсрол, эрүүл мэнд, нийгмийн халамж, хөдөлмөр эрхлэлт, хил нэвтрэх, бүртгэлийн үйлчилгээг хамгаалалтын нөхцөлд зохион байгуулах.

39.2.6.хуульд заасан бусад.

39.3.Энэ хуулийн 16.1.6, 16.1.7-д заасан хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд хүний хувийн мэдээлэл хариуцагч байгууллага нь хамгаалуулагчийн мэдээллийг агуулсан төрөлжсөн сангийн мэдээллийн эрхийг хамгаалалт хэрэгжүүлэх байгууллагад тодорхой хугацаанд өгөх, эсхүл шаардлагатай мэдээллийг шуурхай дамжуулах хэлбэрээр хамтран ажиллана.

39.4.Хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд оролцож байгаа байгууллага, албан тушаалтан хамгаалуулагчийн байршил, шилжилт хөдөлгөөн, таних мэдээлэл болон хамгаалалтын арга хэмжээний талаарх мэдээллийг нууцлан хадгалах үүрэгтэй бөгөөд зөвшөөрөлгүйгээр задруулахыг хориглоно.

39.5.Хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх явцад мэдээлэл солилцох, шилжүүлэн байрлуулах, тээвэрлэх, шүүхийн ажиллагаанд оролцуулах асуудлыг холбогдох байгууллагууд нууцлалын дэглэмийг баримтлан шуурхай зохион байгуулна.

39.6.Хамгаалуулагчийн байршил, шилжилт хөдөлгөөн, хамгаалалтын арга хэмжээний талаарх мэдээллийг зөвхөн шаардлагатай албан тушаалтан мэдэх бөгөөд зөвшөөрөлгүйгээр бусдад задруулахыг хориглоно.

39.7.Хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхтэй холбогдуулан Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албанаас өгсөн хууль ёсны шаардлага, зааврыг холбогдох байгууллага, албан тушаалтан биелүүлэх үүрэгтэй.

40.1.Аюулын эрсдэлийн үнэлгээгээр бага, дунд түвшний эрсдэлтэй гэж тогтоогдсон тохиолдолд хамгаалуулагчийн аюулгүй байдлыг хангах зорилгоор Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба цагдаагийн байгууллагатай хамтран урьдчилан сэргийлэх хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлнэ.

40.2.Цагдаагийн байгууллага Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын албаны шийдвэр, хүсэлтийн дагуу дараах хамгаалалтын арга хэмжээг авч хэрэгжүүлж болно:

40.2.1.хамгаалуулагчийн оршин суугаа газар, ажлын байр, сургууль, байнга зорчих газрын орчимд эргүүл, хяналт зохион байгуулах;

40.2.2.хамгаалуулагчийг тодорхой чиглэл, маршрутаар аюулгүй зорчиход дэмжлэг үзүүлэх;

40.2.3.хамгаалуулагчид хамаарах гэмт хэрэг, зөрчлийн талаарх дуудлагад хамтран ажиллах;

40.2.4.хамгаалуулагчид аюул заналхийлэл учруулж болзошгүй этгээдэд урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авах;

40.2.5.шаардлагатай тохиолдолд хамгаалуулагчийг түр хугацаагаар биечлэн хамгаалахад дэмжлэг үзүүлэх.

40.3.Энэ зүйлд заасан арга хэмжээг хэрэгжүүлэх журам, мэдээлэл солилцох горимыг Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аюулгүй байдлын алба болон цагдаагийн төв байгууллага хамтран батална.

41.1.Төрийн тусгай алба болон өөрийн алба хаагчийн аюулгүй байдлыг дотоод журмаар хангах эрх бүхий байгууллага нь өөрийн алба хаагчид хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэх шаардлага үүссэн тохиолдолд эрх хэмжээнийхээ хүрээнд биечилсэн хамгаалалт зохион байгуулах, тусгай хэрэгсэл, галт зэвсэг, хамгаалалтын техник хэрэгсэл олгох болон бусад шаардлагатай арга хэмжээг авч хэрэгжүүлж болно.

41.2.Энэ хуулийн 41.1-д заасан хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлж байгаа тохиолдолд тухайн байгууллага аюулын эрсдэлийн үнэлгээ, хамгаалалтын зохион байгуулалт, хэрэгжилтийн үр дагаврыг хариуцна.

41.3.Нэг этгээдэд хоёр буюу түүнээс дээш байгууллага зэрэгцээ бие даан хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэхийг хориглох бөгөөд шаардлагатай тохиолдолд хамгаалалтын зохион байгуулалтыг харилцан тохиролцож, тодорхойлно.

41.4.Энэ зүйлд заасан хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх үед мэдээлэл солилцох, нууцлалын дэглэмийг баримтлах, эрсдэлийн үнэлгээ хийх журмыг холбогдох байгууллагууд хамтран баталж мөрдөнө.

42.1.Хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх ажиллагаанд аливаа байгууллага, албан тушаалтан, хүн, хуулийн этгээд саад учруулахыг хориглоно.

42.2.Дараах үйлдэл, эс үйлдэхүйг хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд саад учруулсан гэж үзнэ:

42.2.1.хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх тухай хууль ёсны шаардлага, чиглэлийг биелүүлэхээс татгалзах, зохих түвшинд биелүүлээгүй;

42.2.2.шаардлагатай мэдээлэл, баримт, үйлчилгээ үзүүлэхээс үндэслэлгүйгээр татгалзах, удаашруулах;

42.2.3.хамгаалуулагчийн байршил, таних мэдээлэл, хамгаалалтын арга хэмжээний талаарх мэдээллийг зөвшөөрөлгүй авах, тогтоох, задруулах;

42.2.4.хамгаалалтын ажиллагаанд оролцож буй албан хаагчийн үйл ажиллагаанд хөндлөнгөөс оролцох, саад хийх;

42.2.5.хамгаалалтын ажиллагааг дотоод журам, захиргааны шийдвэрээр хязгаарлах, хэрэгжүүлэх боломжийг алдагдуулах.

42.3.Энэ зүйлийг зөрчсөн этгээдэд хуульд заасан эрүүгийн, зөрчлийн, сахилгын болон бусад хариуцлага хүлээлгэнэ.

43.1.Хамгаалалтын арга хэмжээг дараах үндэслэлээр дуусгавар болгоно:

43.1.1.аюулын эрсдэлийн үнэлгээгээр хамгаалалт шаардлагагүй болсон буюу хамгаалуулагчийн амь нас, эрүүл мэндэд учирч болзошгүй аюул, заналхийлэл арилсан;

43.1.2.хэрэг, маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагаа эцэслэн шийдвэрлэгдэж, хамгаалалтын хэрэгцээ байхгүй болсон;

43.1.3.хамгаалуулагч, түүний өмгөөлөгч, эсхүл хууль ёсны төлөөлөгч бичгээр хүсэлт гаргасан;

43.1.4.хамгаалуулагч аюулгүй орчин, байршилд тогтвортой шилжин суурьшсан;

43.1.5.хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжүүлэх шаардлагагүй болсон нь тогтоогдсон бусад нөхцөл.

43.2.Хамгаалалтын арга хэмжээг цуцлах шийдвэр гаргахад энэ хуулийн 10 дугаар зүйлд заасан нөхцөлийг харгалзан үзэх бөгөөд хамгаалалтын арга хэмжээг дуусгавар болгох шийдвэрийг гаргахаас өмнө аюулын эрсдэлийн дахин үнэлгээ хийнэ. Хамгаалалтын арга хэмжээг дуусгавар болгох тухай шийдвэрийг хамгаалуулагчид бичгээр мэдэгдэнэ.

43.3.Хамгаалалтын арга хэмжээг дуусгавар болгосон нь тухайн этгээдийг дахин хамгаалалтад хамруулахаас татгалзах үндэслэл болохгүй.

43.4.Хэрэг, маргаан шийдвэрлэгдсэн нь хамгаалалтын арга хэмжээг дуусгавар болгох үндэслэл болохгүй. Аюул заналхийлэл үргэлжилж байгаа тохиолдолд хамгаалалтыг үргэлжлүүлж болно.

44.1.Дараах тохиолдолд хамгаалалтын арга хэмжээг цуцална:

44.1.1.хамгаалуулагч хамгаалалтын дэглэм, төлөвлөгөө, гэрээний заалтыг 2 ба түүнээс дээш удаа санаатайгаар зөрчсөн;

44.1.2.хамгаалуулагч хамгаалалтын арга хэмжээтэй холбоотой нууц мэдээллийг задруулсан;

44.1.3.хамгаалалтад хамрагдах үндэслэлд нөлөөлөх худал мэдээлэл, хуурамч нотлох баримт өгсөн нь тогтоогдсон;

44.1.4.хамгаалуулагч хамгаалалтыг өөрийн болон бусдын хууль бус ашиг сонирхолд ашигласан;

44.1.5.аюулын эрсдэлийг зориудаар нэмэгдүүлсэн, эсхүл хамгаалалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх боломжгүй болгосон;

44.1.6.хамгаалалтын арга хэмжээний талаар байгуулсан гэрээ, баталгааг ноцтой зөрчсөн.

44.2. Хамгаалалтын арга хэмжээг цуцлахын өмнө хамгаалуулагчид тайлбар гаргах боломж олгоно. Цуцлах тухай шийдвэрийг бичгээр гаргаж, гомдол гаргах журмыг тайлбарлан танилцуулна.

44.3.Шүүхийн зөвшөөрлөөр авсан хамгаалалтын арга хэмжээг цуцлах тухай саналыг шүүх ажлын 3 өдрийн дотор хэлэлцэн шийдвэрлэх бөгөөд энэ хугацаанд тусгай ажилтан болон бусад шаардлагатай этгээдээс нэмэлт материал гаргуулан авч болно.

44.4.Энэ хуулийн 44.3-т заасан нэмэлт материалд хяналтын хэрэгт авагдсан нууцалбал зохих мэдээлэл хамаарахгүй.

44.5.Шүүхээс хамгаалалтын арга хэмжээг цуцалсан тохиолдолд тусгай ажилтан энэ тухай хамгаалуулагч болон түүний хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч, хэрэгт хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулж буй байгууллага, албан тушаалтанд мэдэгдэнэ.

ЗУРГААДУГААР БҮЛЭГ.

ХАМГААЛУУЛАГЧИЙН ЭРХ ЗҮЙН БАЙДАЛ, БАТАЛГАА

45.1.Хамгаалуулагч хамгаалалтын арга хэмжээ хэрэгжих хугацаанд дараах эрх эдэлнэ:

45.1.1.хамгаалалтын арга хэмжээний аль ч шатанд хамгаалалттай холбогдуулан хүсэлт, гомдол гаргах;

45.1.2.өөрт хэрэгжүүлж байгаа хамгаалалтын арга хэмжээг өөрчлөх, цуцлах, дуусгавар болгох талаар мэдээлэл авах;

45.1.3.өөрт тохирсон хамгаалалтын арга хэмжээг санал болгох, хамгаалалтын арга хэмжээг өөрчлүүлэх, нэмэгдүүлэх хүсэлт гаргах;

45.1.4.энэ хуулийн 47.1-д заасан туслалцаа, дэмжлэг авах;

45.1.5.хувийн мэдээллээ хамгаалуулах, хамгаалалтын арга хэмжээтэй холбоотойгоор ажил, албан тушаал, оршин суух байр, эд хөрөнгөө хамгаалуулах талаар холбогдох байгууллагад хүсэлт гаргаж шийдвэрлүүлэх;

45.1.6.өмгөөлөгчтэйгөө ганцаарчлан уулзах;

45.1.7.хэрэг, маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд нууцлал, аюулгүй байдлыг хангуулан оролцох;

45.1.8.аюулгүй байдлын байдлын нөхцөл хангагдаагүй бол хэрэг, маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцох, мэдүүлэг өгөхөөс татгалзах;

45.1.9.өөрийн хүсэлтээр хамгаалалтаас гарах;

45.1.10.хамгаалалтын арга хэмжээ авахаас татгалзсан шийдвэрийг дээд шатны байгууллагад гомдол гаргах;

45.1.11.нүүлгэн шилжүүлэх үед байр, сургалт, хөдөлмөр эрхлэлтийн дэмжлэг авах, насанд хүрээгүй гэр бүлийн гишүүний сургууль, цэцэрлэгийг шилжүүлэн зохион байгуулах хүсэлт гаргах;

45.1.12.эмнэлгийн болон сэтгэл зүйн туслалцааг үнэ төлбөргүй авах;

45.1.13.хамгаалалтын арга хэмжээний улмаас учирсан хохирлоо нөхөн төлүүлэх;

45.1.14.өөрийг нь таних боломжтой мэдээллийг нууцлуулах, задруулахгүй байхыг шаардах, таних мэдээллийг өөрчлөх, нууц таних тэмдэг ашиглуулах болон бүртгэл, холбоо барих мэдээлэлд хязгаарлалт тогтоолгох хүсэлт гаргах